Sakit tekak biasanya merupakan masalah jangka pendek. Dalam kebanyakan kes, sakit tekak disebabkan oleh jangkitan virus dan hilang dalam masa seminggu. Sakit tekak kronik ialah sakit tekak atau kerengsaan tekak yang berlarutan selama beberapa minggu atau terus berulang.
Sakit tekak yang berterusan tidak semestinya bermakna anda mempunyai penyakit berbahaya. Alahan, refluks asid, udara kering, hidung tersumbat, merokok, dan ketegangan suara semuanya boleh terus menjengkelkan tekak. Walau bagaimanapun, sakit tekak yang tidak bertambah baik memerlukan penilaian perubatan, terutamanya apabila anda mempunyai gejala lain yang berkaitan.
Mengapa sakit tekak saya tidak hilang?
Sakit tekak yang disebabkan oleh jangkitan virus biasanya hilang apabila sistem imun anda membersihkan jangkitan. Jika tekak anda kekal sakit selama berminggu-minggu, terdapat beberapa penjelasan yang mungkin.
Kadangkala jangkitan asal belum selesai sepenuhnya, tetapi lebih kerap tekak berulang kali terdedah kepada sesuatu yang menyebabkan keradangan atau kerengsaan. Sebagai contoh, lendir mungkin terus mengalir dari hidung anda ke dalam tekak anda, kandungan perut mungkin berulang kali mengalir ke atas, atau asap rokok boleh merengsakan tisu setiap hari.
Kemungkinan lain ialah anda mengalami jangkitan berulang dan bukannya satu jangkitan berterusan. Ini boleh berlaku apabila anda kerap terdedah kepada virus atau bakteria, terutamanya di tempat yang ramai orang berada dalam hubungan rapat.
Sakit tekak yang berterusan juga boleh disebabkan oleh keadaan yang bukan jangkitan sama sekali. Oleh itu, mengenal pasti punca asas adalah lebih berguna daripada sekadar merawat kesakitan.
Apa yang menyebabkan sakit tekak kronik?
Punca sakit tekak kronik termasuk:
Titisan selepas hidung
Titisan postnasal bermakna lendir dari hidung atau sinus anda mengalir ke bahagian belakang tekak anda. Alahan, keradangan hidung, masalah sinus dan keadaan lain (jangkitan pernafasan, septum hidung yang menyimpang, polip hidung, perubahan cuaca atau suhu, dan ubat-ubatan tertentu) boleh meningkatkan pengeluaran lendir.
Pengaliran lendir yang berterusan boleh merengsakan tekak dan membuat anda berdehem atau batuk berulang kali. Tindakan ini mewujudkan kerengsaan mekanikal tambahan, membolehkan kesakitan berterusan walaupun selepas jangkitan asal telah hilang.
Alahan
Alahan kepada debunga, habuk, kulat atau haiwan boleh menyebabkan keradangan di hidung dan tekak anda. Alahan juga boleh menghasilkan lebihan lendir dan titisan postnasal.
Tidak seperti jangkitan, alahan boleh berterusan selagi anda masih terdedah kepada pencetus. Oleh itu, tekak anda mungkin kekal jengkel selama berminggu-minggu atau kerengsaan tekak mungkin kembali berulang kali semasa musim tertentu atau selepas terdedah kepada alergen tertentu.
Refluks asid
Refluks asid bermakna kandungan perut bergerak ke atas ke dalam paip makanan. Dalam sesetengah orang, bahan ini boleh merengsakan tisu yang lebih tinggi di dalam tekak dan kotak suara.
Pendedahan berulang kali boleh menyebabkan kerengsaan tekak yang berterusan, sensasi ada sesuatu yang tersangkut di kerongkong, membersihkan tekak, batuk atau serak. Anda mungkin mengalami pedih ulu hati, tetapi gejala tekak kadangkala boleh berlaku tanpa pedih ulu hati yang jelas.
Udara kering dan pernafasan mulut
Udara kering boleh mengeluarkan lembapan dari permukaan tekak anda dan membuatnya terasa gatal atau menyakitkan. Pernafasan mulut boleh mempunyai kesan yang sama.
Jika hidung anda tersumbat secara kronik kerana alahan, keradangan hidung atau masalah lain, anda mungkin bernafas melalui mulut anda sepanjang hari atau malam. Kekeringan yang terhasil boleh berulang kali merengsakan tekak anda dan menghalangnya daripada berasa normal.
Merokok dan perengsa lain
Asap tembakau biasanya menyebabkan kerengsaan tekak. Asap bekas juga boleh merengsakan tekak. Perengsa lain yang mungkin termasuk pencemaran udara, habuk, asap kimia dan beberapa bahan kimia isi rumah.
Jika anda terdedah kepada perengsa setiap hari, tekak anda berulang kali terdedah kepada sumber keradangan yang sama. Sentuhan ini boleh menghasilkan kesakitan yang berterusan dan bukannya gejala jangka pendek yang dikaitkan dengan jangkitan biasa. Merokok dan pendedahan tembakau juga meningkatkan risiko kanser yang menjejaskan mulut, tekak dan kotak suara.
Penggunaan suara yang berlebihan
Bercakap dengan kuat, menjerit, menyanyi atau bercakap dalam tempoh yang lama boleh menegangkan otot dan tisu yang terlibat dalam menghasilkan suara anda.
Jika anda terus menggunakan suara anda dengan kuat tanpa masa pemulihan yang mencukupi, kerengsaan boleh berterusan. Orang yang menggunakan suara mereka secara profesional sangat terdedah kepada jenis ketidakselesaan tekak ini.
Jangkitan virus berulang
Sakit tekak boleh mengiringi banyak jangkitan virus, termasuk selesema biasa dan influenza. Jika anda pulih daripada satu jangkitan dan kemudian mendapat jangkitan lain, ia boleh merasakan seolah-olah satu sakit tekak telah berlarutan untuk masa yang sangat lama.
Pendedahan yang kerap kepada orang lain, terutamanya dalam persekitaran yang sesak, meningkatkan peluang untuk jangkitan pernafasan merebak.
Jangkitan tekak bakteria
Sesetengah jangkitan bakteria boleh menyebabkan gejala tekak yang berpanjangan atau berulang. Jangkitan streptokokus adalah contoh penting.
Tidak seperti kebanyakan sakit tekak virus, jangkitan bakteria mungkin memerlukan rawatan antibiotik. Walau bagaimanapun, antibiotik tidak merawat jangkitan virus, jadi mengambil antibiotik hanya kerana tekak anda sakit adalah tidak sesuai.
Masalah tonsil atau masalah tekak
Keradangan tonsil dan keadaan lain yang menjejaskan tekak (contohnya, batu tonsil, ulser tekak, kerengsaan atau kecederaan, keradangan tekak kronik) boleh menyebabkan ketidakselesaan yang berterusan atau berulang. Episod sakit atau ketidakselesaan yang berulang mungkin berkaitan dengan jangkitan berulang atau keradangan kronik.
Ubat-ubatan tertentu
Sesetengah ubat boleh menyebabkan gejala tekak secara tidak langsung. Contohnya, ubat-ubatan yang menyebabkan mulut kering boleh menyebabkan tekak tidak selesa. Sesetengah ubat juga boleh menyebabkan batuk atau kerengsaan.
Ubat antihistamin (seperti diphenhydramine dan cetirizine), ubat dekongestan (seperti pseudoephedrine), ubat diuretik (seperti furosemide), beberapa ubat antidepresan (seperti amitriptyline), beberapa ubat tekanan darah seperti perencat enzim penukar angiotensin (seperti lisinopril) dan perencat enzim penukar angiotensin (seperti lisinopril) menyebabkan kekeringan tekak, kerengsaan tekak, batuk atau gejala tekak lain pada sesetengah orang.
Jangkitan yang kurang biasa atau fungsi imun yang lemah
Sesetengah jangkitan boleh menghasilkan gejala tekak yang berterusan atau berulang, terutamanya pada orang yang pertahanan imunnya lemah.
Sebagai contoh, jangkitan human immunodeficiency virus (HIV) boleh menyebabkan sakit tekak semasa peringkat awal jangkitan. Orang yang mempunyai sistem imun yang lemah juga secara amnya lebih terdedah kepada jangkitan yang boleh menyebabkan gejala tekak yang berterusan atau berulang.
Kanser tekak atau kepala dan leher
Kanser adalah punca yang kurang biasa untuk sakit tekak yang berterusan, tetapi ia adalah salah satu sebab untuk tidak mengabaikan gejala yang tidak dapat dijelaskan yang berterusan selama berminggu-minggu.
Kanser yang menjejaskan tekak atau kotak suara boleh menyebabkan sakit tekak yang tidak hilang, kesukaran menelan, serak berterusan, ketulan di leher, sakit telinga atau gejala lain. Gejala ini lebih kerap disebabkan oleh keadaan bukan kanser, tetapi gejala yang berterusan atau tidak dapat dijelaskan masih perlu dinilai.
Bolehkah sakit tekak yang berterusan menunjukkan sesuatu yang serius?
Ya, tetapi sakit tekak yang berterusan dengan sendirinya tidak bermakna anda menghidap kanser atau penyakit berbahaya yang lain.
Dalam kebanyakan kes, sakit tekak mempunyai punca yang tidak berbahaya. Walau bagaimanapun, semakin lama gejala yang tidak dapat dijelaskan berterusan, semakin penting untuk menentukan puncanya.
Anda harus memberi perhatian khusus jika sakit tekak yang berterusan berlaku bersama-sama dengan:
- Ketulan atau bengkak di leher
- Kesukaran atau kesakitan apabila menelan
- Serak berterusan atau perubahan suara
- Penurunan berat badan yang tidak dapat dijelaskan
- Darah dalam air liur atau lendir
- Ulser atau sakit dalam mulut atau tekak yang tidak sembuh
- Sakit telinga yang berterusan
- Meningkatkan kesukaran membuka mulut
- Kesukaran bernafas
- Bengkak leher atau muka.
Gejala ini boleh menyebabkan selain daripada kanser, tetapi ia memerlukan penilaian perubatan. Anda perlu pergi berjumpa doktor apabila gejala berterusan selama beberapa minggu dan bukannya menunggu sehingga ia menjadi sakit atau teruk.
Merawat sakit tekak kronik
Merawat sakit tekak kronik bergantung kepada punca.
Rawat jangkitan asas
Jika jangkitan bakteria disahkan atau sangat disyaki, doktor anda mungkin menetapkan antibiotik yang sesuai. Antibiotik tidak berfungsi melawan virus, jadi ia tidak boleh digunakan untuk sakit tekak virus biasa.
Kawal alahan dan masalah hidung
Jika alahan atau titisan postnasal menjadi punca, rawatan mungkin tertumpu pada mengawal tindak balas alahan dan mengurangkan keradangan hidung atau lendir berlebihan.
Menguruskan masalah hidung yang mendasari boleh mengurangkan jumlah lendir yang sampai ke kerongkong anda dan oleh itu mengurangkan kerengsaan tekak.
Mengurus refluks asid
Jika refluks asid menyumbang kepada gejala anda, rawatan mungkin termasuk perubahan pada diet dan tabiat pemakanan anda, pengurusan berat badan apabila sesuai, dan ubat-ubatan yang disyorkan oleh doktor anda.
Rawatan yang sesuai bergantung pada simptom dan diagnosis anda, jadi gejala tekak yang berterusan tidak boleh diandaikan secara automatik disebabkan oleh refluks asid.
Elakkan asap dan perengsa lain
Elakkan asap rokok dan asap bekas seboleh mungkin. Mengurangkan pendedahan kepada habuk, asap kimia, pencemaran udara berat dan perengsa lain yang diketahui juga boleh membantu.
Jika anda merokok, berhenti merokok adalah amat penting kerana ia boleh mengurangkan kerengsaan tekak dan juga mengurangkan risiko jangka panjang anda untuk beberapa jenis kanser.
Pastikan tekak anda sentiasa lembap
Minum cecair yang mencukupi membantu mengelakkan kekeringan tekak. Cecair suam boleh menenangkan, manakala sesetengah orang lebih suka makanan atau minuman sejuk.
Anda juga boleh berkumur dengan air garam suam. Menambah lembapan pada udara dalaman yang kering boleh membantu apabila kekeringan menyumbang kepada gejala anda.
Rehatkan suara anda
Jika bercakap, menyanyi atau menjerit menyumbang kepada gejala anda, kurangkan penggunaan suara dan elakkan suara anda berulang kali.
Merehatkan suara anda memberi peluang kepada tisu yang merengsa untuk pulih.
Gunakan ubat penahan sakit apabila sesuai
Ubat penahan sakit membantu mengawal ketidakselesaan semasa punca asasnya dirawat. Paracetamol atau ibuprofen mungkin sesuai untuk sesetengah orang, tetapi ia tidak sesuai untuk semua orang.
Adakah saya perlu pergi berjumpa doktor?
Jika sakit tekak anda telah berterusan selama beberapa minggu, anda harus mengatur temu janji dengan doktor daripada terus merawatnya sendiri selama-lamanya.
Walaupun puncanya tidak berbahaya, gejala yang berterusan memerlukan penjelasan. Anda perlu mendapatkan nasihat perubatan apabila sakit tekak tidak bertambah baik selepas seminggu atau kerap berlaku.
Anda perlu mendapatkan penilaian perubatan terutamanya jika anda mengalami sakit tekak yang berulang, suara serak yang berterusan, ketulan leher, kesukaran menelan, penurunan berat badan yang tidak dapat dijelaskan, darah dalam air liur atau lendir anda, atau gejala yang semakin teruk.
Anda memerlukan rawatan perubatan segera jika anda mengalami kesukaran bernafas, tidak boleh menelan, terliur kerana anda tidak boleh menelan, atau mengalami simptom teruk yang semakin teruk. Gejala ini boleh menunjukkan masalah berbahaya yang melibatkan saluran pernafasan.
