Punca Sakit Gigi dan Pilihan Rawatan

Sakit gigi, iaitu sebarang kesakitan atau pedih di dalam atau di sekeliling gigi, boleh menjadi pengalaman yang mengecewakan dan tidak menyenangkan. Selain rasa sakit yang tajam atau membosankan, gigi anda mungkin sensitif terhadap suhu. Anda juga mungkin mengalami kesakitan apabila mengunyah atau menggigit.

Sakit gigi mungkin dicetuskan oleh trauma, sensitiviti gigi, pereputan atau jangkitan.

Artikel ini menerangkan punca biasa dan jarang berlaku sakit gigi. Ia juga merangkumi masa terbaik untuk berjumpa dengan doktor anda, cara sakit gigi didiagnosis, serta langkah pencegahan dan pilihan rawatan.

Apa yang Menyebabkan Sakit Gigi?

Penyebab umum sakit gigi termasuk:

• Penyakit gusi
• Pereputan gigi
• Gigi sensitif
• Bruxismpengisaran gigi semasa terjaga dan/atau tidur
• Gigi retak akibat trauma mulut
• Abses gigi, iaitu jangkitan di bahagian tengah gigi
• Gigi impak, iaitu gigi yang tidak menembusi gusi atau hanya pecah sedikit
• Keradangan pulpa gigi, juga dikenali sebagai pulpitisyang boleh mencetuskan rasa sakit di bahagian tengah gigi

Penyakit gusi

Penyakit gusi, atau periodontitisdicirikan oleh jangkitan pada gusi.

Lebih khusus lagi, dengan gingivitis, yang merupakan peringkat awal penyakit gusi, gusi menjadi meradang dan panas, merah, dan bengkak.

Kedua-dua gingivitis dan periodontitis boleh menyebabkan sakit ringan atau sengit. Biasanya, semakin teruk kesakitan, semakin maju jangkitannya.

Pereputan gigi

Pereputan gigi merujuk kepada kemusnahan secara beransur-ansur dan pembentukan rongga pada permukaan luar, atau enamel, gigi.

Plak, lapisan melekit bakteria yang terbentuk pada enamel gigi, memakan gula dan kanji daripada zarah makanan di dalam mulut anda. Ini menghasilkan asid yang memakan enamel, menyebabkan kawasan dan lubang yang lemah. Lama kelamaan, enamel rosak dan rongga terbentuk.

Apabila pereputan merebak ke dalam ke arah lapisan tengah gigi, yang dikenali sebagai dentin, ia boleh menyebabkan kesakitan dan kepekaan.

Gigi Sensitif

Kepekaan gigi berkembang daripada dentin yang terdedah. Ini boleh berlaku akibat kaviti, tampalan haus, gusi surut, atau gigi retak.

Kepekaan gigi dikaitkan dengan kesakitan yang cepat dan tajam apabila terdedah kepada situasi yang mencetuskan, seperti memberus gigi atau pendedahan udara sejuk.

Bruxism

Bruxism, yang dicirikan oleh mengetap dan mengisar gigi, boleh berlaku semasa tidur atau semasa terjaga.

Lama kelamaan, ia boleh menyebabkan sensitiviti gigi, serta sakit gigi atau muka.

Keradangan Pulpa Gigi

Pulpitis adalah keadaan yang berlaku apabila tisu di tengah gigi, juga dikenali sebagai pulpa, menjadi meradang dan merengsa. Ini boleh menyebabkan kesakitan dan kepekaan yang kuat terhadap pelbagai perkara, seperti suhu.

Keadaan yang boleh mencetuskan pulpitis termasuk:

• Pereputan gigi
• Trauma pada gigi
• Pelbagai prosedur dilakukan pada gigi

Gigi Retak

Gigi retak mungkin disebabkan oleh trauma pada mulut, gigi yang teruk mengisar, atau menggigit sesuatu yang keras.

Gejala gigi retak mungkin termasuk sakit yang tajam apabila menggigit atau mengunyah, serta suhu dan kepekaan makanan.

Lima jenis keretakan pada gigi termasuk:

• Garis kegilaan, yang cetek, retakan kecil pada enamel luar

• Cusp retak, yang berlaku apabila sekeping permukaan kunyah gigi terputus, biasanya di sekitar tampalan

• Gigi retak, iaitu apabila retak pergi dari permukaan mengunyah gigi anda ke akar gigi

• Gigi belah, iaitu apabila gigi terbelah kepada dua bahagian

• Patah akar menegak, iaitu apabila retakan terbentuk pada akar gigi dan mungkin tidak disedari sehingga jangkitan berkembang

Abses

Abses pergigian, yang mungkin disebabkan oleh rongga atau pulpitis yang tidak dirawat, disebabkan oleh pengumpulan bakteria di dalam ruang pulpa.

Ruang pulpa yang dijangkiti cuba mengalirkan dirinya keluar dari hujung akar gigi, yang terletak di bawah pulpa. Ini boleh menyebabkan kesakitan dan bengkak yang teruk.

Gigi Impak

Gigi boleh menjadi terjejas apabila ia dihalang daripada bergerak ke kedudukan yang sepatutnya di dalam mulut.

Gigi geraham biasanya mengalami impak kerana ia biasanya yang terakhir ditembusi. Kesan boleh menyebabkan tekanan, sakit, dan bengkak.

Angina Ludwig

Angina Ludwig, juga dipanggil jangkitan ruang submandibular, adalah jangkitan yang jarang berlaku di bahagian mulut di bawah lidah. Ia mungkin disebabkan oleh trauma mulut atau abses gigi.

Jangkitan ini sangat serius dan boleh merebak dengan cepat. Jika jangkitan merebak ke saluran pernafasan seseorang, pernafasan boleh menjadi sukar.

Bilakah saya perlu berjumpa doktor untuk sakit gigi?

Buat temu janji dengan doktor gigi anda jika:

• Sakit gigi anda menyebabkan kesakitan yang teruk
• awak demam
• Muka dan/atau mulut anda bengkak
• Sakit gigi anda tidak akan hilang

Bagaimana Sakit Gigi Diagnosis?

Untuk menentukan punca sakit gigi anda, pembekal penjagaan kesihatan anda mungkin mengambil sejarah perubatan, memberikan anda pemeriksaan fizikal, adakah anda telah menjalani ujian pengimejan, seperti X-ray.

Sejarah perubatan

Untuk mengecilkan kemungkinan punca ketidakselesaan gigi anda, pembekal penjagaan kesihatan anda akan bertanya kepada anda soalan mengenai gejala anda.

Soalan-soalan ini mungkin tertumpu pada lokasi kesakitan, kemungkinan pencetus, dan berapa lama anda mengalami ketidakselesaan ini. Mereka juga mungkin bertanya kepada anda jika anda mempunyai sebarang gejala lain, seperti bengkak atau demam.

Pemeriksaan fizikal

Selepas mengambil sejarah perubatan anda, doktor gigi anda akan memeriksa mulut dan muka anda untuk bengkak. Semasa peperiksaan lisan, doktor gigi anda akan melihat bahagian dalam mulut anda, termasuk gusi anda, untuk keradangan. Mereka juga akan memeriksa tanda-tanda jangkitan.

Untuk simptom yang lebih membimbangkan, seperti demam atau masalah penglihatan, doktor gigi anda mungkin melakukan pemeriksaan saraf kranial, yang memfokuskan pada kepala.

Pengimejan dan Ujian Lain

Selepas pemeriksaan fizikal, doktor anda mungkin ingin mengambil X-ray pergigian untuk memeriksa abses, rongga, atau sebarang masalah lain.

Imbasan tomografi berkomputer (CT) atau ujian pengimejan resonans magnetik (MRI) boleh digunakan untuk mendiagnosis keadaan yang jarang berlaku, seperti angina Ludwig.

Apa Lagi Yang Boleh Menyebabkan Sakit Gigi?

Ada kalanya sakit gigi atau sensitiviti langsung tiada kaitan dengan gigi anda. Keadaan lain yang boleh menyebabkan sakit gigi termasuk:

• Jangkitan sinus, yang boleh menyebabkan sakit atau membuat gigi anda berasa sensitif
• Gangguan sendi temporomandibularatau TMJ, yang merujuk kepada disfungsi sendi rahang, dan boleh menyebabkan kesakitan atau kelembutan yang bertambah teruk dengan pergerakan rahang dan mengunyah

Jika simptom anda menunjukkan salah satu daripada ini, atau masalah pergigian telah pun diketepikan, anda mungkin dirujuk kepada pakar telinga, hidung dan tekak yang dipanggil ENT untuk penilaian.

Bagaimana Anda Merawat Sakit Gigi?

Terdapat banyak cara untuk merawat sakit gigi bergantung kepada punca yang mendasari. Rawatan mungkin termasuk ubat, bilas mulut, peranti mulut dan prosedur perubatan.

Kebanyakan keadaan yang menyebabkan sakit gigi boleh menjadi lebih teruk atau menyebabkan kebimbangan tambahan jika tidak ditangani lebih awal, jadi sebaiknya dinilai dan mulakan rawatan secepat mungkin.

Ubat

Doktor gigi anda mungkin mengesyorkan atau menetapkan pelbagai ubat:

• Untuk melegakan kesakitan, doktor gigi anda mungkin mengesyorkan mengambil Tylenol (acetaminophen) atau a anti-radang bukan steroid (NSAID) seperti Motrin (ibuprofen).
• Untuk kesakitan yang teruk, pembekal penjagaan kesihatan anda mungkin menetapkan ubat penahan sakit opioid.
• Jika anda mempunyai abses, pulpitis, gingivitis, atau periodontitis pembekal penjagaan kesihatan anda mungkin menetapkan antibiotik, seperti amoksisilin.

Bilas Mulut dan Fluorida Topikal

Pembilasan mulut termasuk:

• Klorheksidinyang mengurangkan bakteria dalam mulut, dan boleh digunakan untuk merawat gingivitis
• Bilas fluorida, yang boleh digunakan untuk mencegah atau merawat kerosakan gigi dan penyakit gusi

Untuk kepekaan dan kesakitan, doktor gigi anda boleh menggunakan fluorida pada gigi anda dan mengesyorkan ubat gigi fluorida yang direka untuk gigi sensitif.

Peranti Lisan

Jika anda mengalami bruxism yang berkaitan dengan tidur, doktor gigi anda mungkin mengesyorkan memakai alat mulut, seperti pelindung mulut, pada waktu malam. Pilihan over-the-counter yang membentuk gigi anda adalah yang paling berpatutan, tetapi pelindung tersuai yang dibuat daripada acuan gigi anda biasanya lebih selesa dan tahan lama.

Walaupun pelindung mulut akan melindungi gigi anda daripada kerosakan, ia tidak akan mengurangkan bilangan episod bruxism. Dengan mengambil kira perkara ini, anda mungkin juga ingin berusaha untuk menangani pencetus bruxism yang mendasari anda, yang boleh termasuk tekanan, kebimbangan dan kemarahan.

Prosedur Pergigian

Pelbagai prosedur pergigian mungkin diperlukan untuk merawat keadaan tertentu.

• Untuk kerosakan gigi dan kaviti, rawatan utama ialah penyingkiran pereputan dengan menggerudi. Kawasan yang dikeluarkan kemudiannya dipulihkan dengan bahan yang kuat, yang dikenali sebagai tampalan.
• Untuk pulpitis tidak dapat dipulihkan, doktor gigi anda mungkin melakukan saluran akar, di mana pulpa gigi yang dijangkiti dikeluarkan.
• Untuk abses, doktor anda mungkin membuat potongan kecil dan mengalirkan poket yang dijangkiti.
• Bergantung pada tahap kerosakan, gigi yang retak mungkin memerlukan tampalan, saluran akar, atau untuk dicabut dan diganti.

Bagaimana Saya Mencegah Sakit Gigi?

Untuk mengelakkan kaviti, penyakit gusi, dan kepekaan gigi, cuba amalkan kebersihan mulut yang baik dengan:

• Memberus gigi anda dengan lembut dua kali sehari dan menggunakan ubat gigi dengan fluorida

• Flossing setiap hari

• Minum air berfluorida
• Mendapatkan pembersihan pergigian profesional secara berkala
• Tidak merokok
• Elakkan tabiat seperti menggigit pensel atau garpu

Ringkasan

Sakit gigi mungkin disebabkan oleh jangkitan atau penyakit, trauma mulut, kepekaan umum atau keradangan. Pastikan anda menghubungi doktor anda jika sakit gigi anda sangat menyakitkan, anda demam, atau muka atau mulut bengkak.

Rawatan sakit gigi akan berbeza-beza bergantung pada diagnosis anda. Tetapi sama ada anda memerlukan ubat, peranti oral, atau sesuatu yang lain, lebih cepat anda dirawat, lebih baik.