Punca dan Faktor Risiko Multiple Myeloma

Multiple myeloma (kadangkala dirujuk sebagai myeloma) ialah sejenis kanser darah yang jarang berlaku yang melibatkan pertumbuhan abnormal sel plasma—sejenis sel darah putih—yang terkumpul secara tidak terkawal dalam sumsum tulang. Sistem imun terjejas akibat ketidakcekapan sel plasma untuk menghasilkan antibodi yang sihat, yang melawan jangkitan. Pertumbuhan berlebihan sel plasma memenuhi sel darah lain, mengurangkan bilangan sel darah merah dan putih yang sihat.

Ini selalunya mengakibatkan keadaan seperti jangkitan yang kerap, anemia, kiraan platelet rendah (kiraan sel pembekuan darah), dan banyak lagi. Sel mieloma juga boleh mengakibatkan tumor tulang yang menyakitkan dan kemusnahan tisu tulang yang membawa kepada risiko tinggi tulang yang mudah patah. Pada peringkat akhir penyakit ini, organ-organ mungkin terjejas disebabkan oleh sel-sel myeloma yang menghasilkan antibodi yang tidak normal-dipanggil protein M-yang terkumpul di dalam badan, menyebabkan kerosakan pada buah pinggang.

Punca Biasa

Punca sebenar pelbagai myeloma tidak diketahui. Walau bagaimanapun, apa yang penyelidik tahu tentang pelbagai myeloma adalah hakikat bahawa keadaan itu bermula dengan pertumbuhan abnormal sel plasma dalam sumsum tulang. Seterusnya, sel abnormal mula membiak dengan cepat.“”

Para saintis penyelidikan membuat hipotesis bahawa mungkin terdapat beberapa punca yang menyumbang.“”

Keabnormalan Genetik

Ini adalah perubahan atau kesilapan dalam DNA. DNA mengandungi kod arahan yang memberitahu setiap sel cara melakukan, membesar, membahagi, dan bila untuk berhenti mendarab. Kesilapan ini dipanggil “mutasi” dan ia boleh menyebabkan sel plasma menjadi barah. DNA dibungkus ke dalam kromosom dalam sel.

Menurut Persatuan Kanser Amerika, “Sel Myeloma juga menunjukkan kelainan pada kromosom mereka…Dalam kira-kira separuh daripada semua orang yang menghidap myeloma, sebahagian daripada satu kromosom telah bertukar dengan sebahagian daripada kromosom lain dalam sel mieloma.” Apabila ini berlaku di kawasan bersebelahan gen yang bertanggungjawab terhadap cara sel plasma membesar dan membahagi, ia boleh mengakibatkan sel plasma kanser.

Keabnormalan Sumsum Tulang

Beberapa keabnormalan sumsum tulang melibatkan sel dendritik—ia boleh menyebabkan sel plasma membesar dan berkembang secara tidak normal, yang boleh menyumbang kepada tumor sel plasma.“”

Faktor persekitaran

Faktor persekitaran, seperti pendedahan kepada bahan kimia atau sinaran tertentu, telah dikaitkan sebagai faktor penyumbang kepada punca pelbagai myeloma.“”

Genetik

Walaupun diketahui bahawa kanser disebabkan oleh perubahan yang dipanggil “mutasi genetik” kepada DNA di dalam sel, sebab asas perubahan ini berlaku tidak sepenuhnya jelas kepada penyelidik.

Kebanyakan kanser, termasuk multiple myeloma, dianggap berlaku disebabkan oleh mutasi gen yang berlaku selepas kelahiran, dipengaruhi oleh faktor seperti karsinogen (bahan kimia penyebab kanser). Tubuh mempunyai cara biasa untuk membetulkan kesilapan yang berlaku apabila sel membesar dan mutasi gen berlaku, namun, kadangkala, kesilapan itu diabaikan—ini boleh menyebabkan sel menjadi barah.

Satu lagi kesilapan genetik biasa yang sangat biasa pada mereka yang menghidap myeloma ialah sekeping kromosom 13 yang hilang, atau keseluruhan kromosom hilang dalam banyak kes. Malah, satu kajian yang melibatkan 1,500 pesakit myeloma berbilang telah dilaporkan oleh American Society of Clinical Oncology (ASCO). Menurut pengarang kajian utama, Guido J. Tricot, MD, PhD., “Kajian kromosom adalah faktor prognostik yang paling penting dalam rawatan myeloma.”

Dia terus mengatakan bahawa “pembuangan kromosom 13 dan hipodiploid [having slightly less than the normal number of chromosomes] dikaitkan dengan prognosis yang buruk, tetapi terlalu banyak institut gagal melakukan kajian ini yang boleh meramalkan hasil dan membantu menyesuaikan rawatan.”

Walaupun tidak difahami dengan jelas mengapa penghapusan kromosom berlaku pada mereka yang mempunyai mieloma, pesakit ini diketahui mempunyai pengurangan ketara dalam kadar kelangsungan hidup. Mereka juga mempunyai insiden rintangan yang lebih tinggi terhadap rejim rawatan myeloma tradisional.

Faktor Risiko Gaya Hidup

Faktor risiko ialah sesuatu yang boleh meningkatkan peluang seseorang mendapat penyakit, seperti kanser. Setiap jenis kanser mempunyai faktor risikonya sendiri. Sebagai contoh, merokok menyebabkan peningkatan risiko mendapat kanser paru-paru, dan pendedahan berpanjangan kepada matahari mencadangkan peningkatan risiko kanser kulit.

Walau bagaimanapun, faktor risiko tidak semestinya menunjukkan bahawa seseorang akan mendapat jenis kanser tertentu. Orang yang tidak mempunyai faktor risiko sama sekali sering mendapat penyakit, termasuk kanser. Mereka yang mempunyai satu (atau beberapa) faktor risiko mungkin tidak akan mendapat penyakit. Secara amnya, terdapat dua jenis faktor risiko, termasuk faktor risiko yang tidak boleh diubah dan boleh diubah suai.

Faktor Risiko Tidak Boleh Ubahsuai

Faktor risiko yang tidak boleh diubahsuai ialah faktor yang tidak boleh diubah. Untuk pelbagai myeloma, ini termasuk beberapa faktor.“”

• umur. Selalunya, penyakit ini berlaku pada mereka yang berumur lebih dari 60 tahun, dan hanya peratusan kecil (1 peratus) daripada mereka yang telah didiagnosis adalah di bawah 35 tahun. Purata umur untuk didiagnosis dengan myeloma ialah 65 tahun.

• Seks. Lelaki lebih cenderung untuk mendapat multiple myeloma berbanding wanita.

• Perlumbaan. Myeloma dikatakan lebih berleluasa di Timur Tengah, Afrika Utara, dan rantau Mediterranean. Walaupun sebab asas tidak diketahui, kelaziman penyakit ini berlaku dua kali lebih kerap di Afrika Amerika berbanding di Kaukasia.

• Sejarah keluarga. Walaupun beberapa sumber melaporkan hubungan kekeluargaan yang kuat kepada myeloma, laporan 2018 oleh American Society of Clinical Oncology (ASCO) menyatakan, “Nampaknya terdapat sedikit peningkatan dalam kejadian penyakit dalam saudara-mara darjah pertama (ibu bapa atau adik-beradik) orang yang mempunyai pelbagai myeloma.”

Walau bagaimanapun, ASCO juga menyatakan bahawa “Mutasi atau perubahan dalam sel plasma diperoleh, bukan diwarisi, jadi mempunyai saudara yang menghidap penyakit ini biasanya tidak bermakna ahli keluarga lain berisiko lebih tinggi untuk membangunkannya.”

Faktor Risiko Boleh Ubahsuai

Faktor risiko yang boleh diubah suai ialah faktor yang boleh diubah. Ini biasanya termasuk faktor gaya hidup, seperti diet dan senaman. Bagi pelbagai myeloma, bagaimanapun, faktor risiko utama yang boleh diubah suai melibatkan pendedahan kepada bahan persekitaran (biasanya berkaitan dengan pekerjaan seseorang).

Pendedahan kepada Bahan Kimia atau Sinaran

Pendedahan kepada bahan kimia seperti yang terdapat dalam asbestos dan racun perosak, serta pendedahan kepada benzena—bahan yang terdapat dalam pembuatan getah—mungkin meningkatkan risiko mengembangkan myeloma. Pendedahan kepada jenis plastik tertentu, habuk logam berat, pewarna rambut, racun herba (termasuk Agen Oren), dan racun perosak juga boleh meningkatkan risiko mendapat myeloma.

Pendedahan radiasi didapati mempunyai kaitan yang sangat kuat kepada myeloma juga. Sebagai contoh, mereka yang terdedah kepada radiasi daripada bom atom, semasa Perang Dunia II (di Nagasaki dan Hiroshima) didapati mempunyai insiden myeloma berganda yang jauh lebih tinggi berbanding populasi umum.“”

Pendedahan Pekerjaan

Ini dikaitkan dengan pendedahan kepada bahan kimia tertentu dan termasuk orang yang bekerja di bidang kulit, kosmetologi, getah dan petroleum. Jenis pendedahan pekerjaan lain yang boleh meningkatkan risiko myeloma termasuk bekerja dengan produk kayu (mereka yang membuat perabot, pembuat kertas atau tukang kayu). Petani dan ahli bomba profesional juga dianggap mempunyai peningkatan risiko mendapat myeloma.

Obesiti atau Berat badan berlebihan

Obesiti atau berat badan berlebihan juga dikaitkan dengan risiko yang lebih tinggi untuk kebanyakan jenis kanser—ini termasuk pelbagai myeloma. Kedua-dua obesiti dan berat badan berlebihan dianggap sebagai faktor risiko yang boleh diubah suai untuk pelbagai myeloma yang secara langsung berkaitan dengan gaya hidup seseorang.

Faktor Risiko Lain

Sejarah Kesihatan Diri

Mereka yang pernah mengalami keadaan sel plasma sebelumnya (seperti plasmacytoma tulang atau gammopati monoklonal) berisiko lebih besar untuk menghidap myeloma berbanding mereka yang tidak mengalami keadaan ini.

Gamopati Monoklonal (MGUS)

Hampir setiap kes myeloma bermula seperti yang diterangkan oleh Mayo Clinic sebagai “keadaan yang agak jinak yang dipanggil gammopathy monoklonal kepentingan yang tidak ditentukan (MGUS).” Mayo Clinic seterusnya menjelaskan bahawa “Di Amerika Syarikat, kira-kira 3 peratus orang yang berumur lebih daripada 50 tahun mempunyai MGUS. Setiap tahun, kira-kira 1 peratus penghidap MGUS menghidap pelbagai myeloma, atau kanser yang berkaitan.

Punca MGUS tidak diketahui. Ia adalah keadaan yang melibatkan kehadiran protein M, seperti myeloma, tetapi tahap protein M lebih rendah dalam MGUS. Juga, tiada sebarang kerosakan pada badan dalam MGUS (seperti kerosakan organ atau tulang).

Satu Kata Dari Verywell

Kami sedar bahawa bagi mereka yang didiagnosis dengan pelbagai myeloma, tidak mengetahui punca sebenar sesuatu penyakit—terutamanya yang seteruk myeloma—boleh menjadi sangat mengecewakan. Walaupun pakar tidak pasti punca sebenar kanser, penyelidikan perubatan terus mendedahkan kaedah rawatan baharu dan lebih berkesan yang bertujuan untuk meningkatkan kadar kelangsungan hidup. Apabila kejadian myeloma terus meningkat, usaha untuk mencari penawar juga semakin meningkat. Lebih banyak usaha bertujuan untuk memperlahankan perkembangan penyakit, yang akan memberi pesakit lebih banyak tahun hidup tanpa gejala.