Rheumatoid arthritis (RA) dan lupus adalah kedua-dua penyakit autoimun yang menyerang badan anda dengan cara yang sama. Dalam penyakit autoimun, sistem imun anda tidak dapat membezakan antara tisu sihat tertentu dan patogen berbahaya, seperti virus atau bakteria. Ia mula menyerang, mencipta autoantibodi yang merosakkan organ dan tisu anda.
Bahagian tertentu badan yang diserang sistem imun ditentukan oleh penyakit yang anda alami. Walaupun RA dan lupus adalah serupa, perbezaannya adalah penting apabila melibatkan cara anda didiagnosis dan dirawat.
:max_bytes(150000):strip_icc()/the-difference-between-rheumatoid-arthritis-and-lupus-2249883_final-6fb7c4f929754e52be1e5eaa9c5f0620.png)
RA dan Asas Lupus
Rheumatoid arthritis berlaku apabila sistem imun anda menyerang lapisan sendi anda dan, dalam kes yang teruk, organ dalaman anda. RA juga boleh menjejaskan mata, mulut, dan paru-paru anda.
Sesetengah orang dengan RA mempunyai suar (apabila simptom lebih teruk) dan remisi (apabila simptom kurang teruk). Bagi yang lain, keterukan gejala adalah lebih konsisten.
Dalam kebanyakan kes RA, ujian mengenal pasti protein yang dipanggil faktor rheumatoid dalam darah. Orang yang positif untuk faktor reumatoid mempunyai RA seropositif. Orang tanpa mereka mempunyai RA seronegatif.
Lupus merujuk kepada beberapa keadaan keradangan berbeza yang melibatkan kulit dan/atau organ dalaman. Bentuk sistemik, dipanggil systemic lupus erythematosus (SLE), adalah penyakit yang datang dalam suar dan remisi, dengan sistem imun anda menyerang tisu dan organ yang berbeza. Ia boleh menjejaskan mana-mana bahagian badan tetapi paling kerap menyerang kulit, sendi, jantung, paru-paru, darah, buah pinggang dan otak anda.
Beberapa jenis lupus wujud:
-
Systemic lupus erythematosus (SLE), jenis yang paling biasa
- Lupus nefritis (keradangan buah pinggang), selalunya merupakan ciri SLE
-
Lupus yang disebabkan oleh dadah
-
Lupus kulit kronik (diskoid).
- Lupus neonatal
- Lupus nefritis
-
Kronik, autoimun, radang
-
Terutamanya menyerang sendi; organ yang terlibat dalam penyakit yang teruk
-
Boleh menjejaskan mata, mulut, paru-paru
-
Boleh menyala dan meremit
-
Didatangkan dalam jenis seropositif dan seronegatif
-
Kronik, autoimun, radang
-
Terutamanya menyerang organ dan tisu lain
-
Boleh menjejaskan kulit, sendi, jantung, paru-paru, darah, buah pinggang dan otak
-
Biasanya suar dan remit
punca
Penyelidik tidak pasti apa yang menyebabkan RA, tetapi mereka mengesyaki beberapa faktor menyumbang kepada perkembangannya, termasuk:
- Genetik
- Persekitaran
- Hormon“”
Begitu juga, punca sebenar lupus belum diketahui. Faktor-faktor yang boleh memberi kesan kepada perkembangan penyakit ini termasuk:
- Genetik
- Hormon
- Faktor persekitaran““
- Jangkitan tertentu““
- Ubat
Dalam kes lupus yang disebabkan oleh dadah, gejala biasanya hilang selepas ubat yang menyebabkannya dihentikan.“”
Siapa Mendapatnya?
RA dan lupus kedua-duanya lebih biasa pada wanita berbanding lelaki.
RA boleh bermula pada bila-bila masa dalam hidup, termasuk zaman kanak-kanak, tetapi permulaan biasanya berlaku antara umur 35 dan 50 tahun.“Ia lebih biasa dalam komuniti Orang Asli Amerika tertentu berbanding orang berketurunan Eropah.
Lupus lebih kerap didiagnosis pada orang yang lebih muda berumur antara 15 dan 44. Orang kulit berwarna lebih kerap daripada orang kulit putih.“”
| FAKTOR-FAKTOR RISIKO | RA | LUPUS |
|---|---|---|
| Jantina | perempuan | perempuan |
| umur | 35-50 | 15-44 |
| Etnik | Orang Asli Amerika | Orang Berwarna |
simptom
Rheumatoid arthritis dan lupus berkongsi beberapa gejala umum, tetapi masing-masing mempunyai banyak gejala lain yang tidak, yang boleh membantu anda (dan penyedia penjagaan kesihatan anda) membezakannya.
Gejala yang mereka miliki termasuk:
- Sakit sendi
- Kekakuan sendi
- Bengkak dan keradangan
- Keletihan
- Demam tahap rendah
Gejala RA yang bukan tipikal lupus ialah:
- Kemerahan atau kehangatan berhampiran sendi bengkak
- Nodul reumatoid
- Kecacatan tangan dan kaki
-
Subluksasi sendi (dislokasi separa) atau terkehel
Gejala lupus yang bukan tipikal RA termasuk:
- Ruam yang tidak dapat dijelaskan yang mungkin menjadi kudis atau luka
- Ruam berbentuk rama-rama di seluruh pipi
- Anemia
- Keguguran rambut
- Sakit di dada dengan pernafasan dalam (pleurisy)
- Kepekaan kepada cahaya matahari atau bentuk cahaya lain (fotosensitiviti)
- Pembekuan darah yang tidak normal
- Perubahan berat badan yang tidak dapat dijelaskan
-
Penyakit Raynaud (tangan yang sangat sejuk yang bertukar menjadi biru atau putih dan sukar untuk memanaskan badan)
Diagnosis
Penyakit autoimun terkenal sukar untuk didiagnosis. Ia mengambil beberapa langkah untuk mengetahui sama ada anda mempunyai penyakit autoimun, dan, jika ya, yang mana satu. Mendapatkan diagnosis yang betul adalah kunci kepada rawatan yang berkesan, jadi ia berbaloi dengan masa dan usaha yang diperlukan untuk mengetahui perkara yang paling penting.
Walau apa pun diagnosis yang anda dapati, proses itu mungkin akan bermula dengan penerangan terperinci tentang gejala anda, sejarah perubatan keluarga dan peperiksaan fizikal. Dari situ, penyedia penjagaan kesihatan akan memutuskan ujian dan pengimejan yang akan dipesan.
Makmal dan Ujian
Oleh kerana RA dan lupus kedua-duanya radang, beberapa ujian yang mengukur penanda keradangan dalam darah anda adalah bahagian biasa kedua-dua diagnosis. Hasilnya hanya memberitahu pengamal sama ada anda mengalami atau tidak mengalami keradangan yang ketara. Ujian ini termasuk:
-
Kiraan darah lengkap (CBC)
-
Kadar pemendapan eritrosit (ESR atau kadar sed)
-
Protein C-reaktif (CRP)
Ujian lain mencari antibodi khusus dalam darah anda. Anda mungkin mempunyai sebarang kombinasi ujian ini, bergantung pada perkara yang disyaki oleh penyedia penjagaan kesihatan anda pada ketika ini dalam proses:
-
Peptida sitrulin anti-kitaran (anti-CCP): Autoantibodi ini ditemui dalam paras tinggi hampir secara eksklusif pada penghidap RA dan terdapat di antara 60% dan 80% daripada individu ini.
-
Faktor reumatoid (RF): Antibodi ini ditemui pada kira-kira 70% hingga 80% orang yang menghidap RA, tetapi juga berlaku dalam keadaan autoimun dan jangkitan lain.
-
Antibodi antinuklear (ANA): Ujian ini positif pada hampir semua orang yang menghidap lupus (SLE), jadi ia membantu dalam menolak keadaan tersebut. Walau bagaimanapun, orang yang mempunyai keadaan perubatan lain, dan juga orang yang sihat, boleh menjalani ujian ANA yang positif.
Pembekal penjagaan kesihatan anda juga boleh memesan beberapa ujian antibodi lain. Dan jika anda disyaki menghidap lupus, urinalisis dan biopsi tisu boleh dilakukan untuk mengukur penglibatan organ.
Pengimejan
Ujian pengimejan yang mungkin menjadi sebahagian daripada proses diagnostik untuk kedua-dua keadaan termasuk:
- X-ray
-
Pengimejan resonans magnetik (MRI)
- Ultrasound
Sekali lagi, pengimejan tambahan boleh dilakukan untuk mencari penglibatan organ dalam lupus, seperti:
-
Ekokardiogram untuk melihat jantung
-
Imbasan tomografi berkomputer (CT) dada atau perut untuk melihat organ dalaman yang lain.
Oleh kerana penyakit ini sangat sukar untuk didiagnosis, anda mungkin menjalani sebarang ujian ini dan lebih-lebih lagi sebelum anda menerima diagnosis yang kukuh.
Rawatan
Baik RA mahupun lupus tidak boleh disembuhkan. Matlamat rawatan adalah untuk meminimumkan gejala dan mencegah kerosakan, dengan remisi jangka panjang menjadi senario terbaik.
Kedua-dua keadaan ini biasanya dirawat oleh pakar reumatologi—penyedia penjagaan kesihatan yang pakar dalam penyakit muskuloskeletal dan keadaan autoimun tertentu.
Dadah
Kelas ubat-ubatan yang boleh digunakan untuk merawat kedua-dua RA dan lupus termasuk:
-
Ubat anti-radang bukan steroid (NSAIDs)
- Imunosupresan/ubat anti-reumatik pengubahsuai penyakit (DMARDs)
- Kortikosteroid
-
Biologi dan biosimilar
Penghidap lupus atau RA juga boleh dirawat dengan ubat antimalaria (chloroquine, hydroxychloroquine).“”
Rawatan Bukan Pembedahan Lain
Pendekatan rawatan lain boleh serupa untuk kedua-dua keadaan, seperti:
-
Terapi fizikal atau terapi pekerjaan
- Suntikan steroid
- Terapi urut
- Akupunktur
- Pengurusan tekanan
- Perubahan pemakanan
- Perubahan gaya hidup lain
Pembedahan
Pembedahan mungkin diperlukan dalam kes yang teruk bagi mana-mana penyakit, tetapi prosedur sedemikian dianggap sebagai pilihan rawatan pilihan terakhir.
Dengan RA, anda mungkin memerlukan penggantian sendi, bergantung pada sendi yang terjejas dan sejauh mana.“Penggantian lutut dan pinggul adalah jenis yang paling biasa.
Penggantian sendi kurang biasa dalam lupus. Ia mungkin menjadi perlu kerana kerosakan daripada penyakit itu sendiri atau daripada beberapa ubat yang digunakan untuk merawatnya.“Seperti RA, pinggul dan lutut adalah sendi yang paling kerap diganti.
Sesetengah orang dengan lupus nefritis mungkin memerlukan dialisis atau pemindahan buah pinggang.
