Apakah Syok?

Kejutan ialah kecemasan perubatan yang berlaku apabila tisu dalam badan anda tidak mendapat cukup darah, oksigen dan nutrien. Kehilangan kesedaran mungkin merupakan kesan pertama yang ketara dan kejutan boleh menjadi lebih teruk dengan cepat, berpotensi menyebabkan kerosakan organ kekal atau kematian. Terdapat beberapa jenis kejutan, serta beberapa punca, termasuk kehilangan darah traumatik dan kegagalan jantung secara tiba-tiba. Pakar perubatan kecemasan boleh mengenal pasti kejutan dengan cepat, dan keadaannya memerlukan rawatan segera.

Jenis Kejutan

Terdapat empat jenis kejutan:

• Hipovolemik
• Pengedaran
• Kardiogenik
• Menghalang

Ia juga mungkin untuk mempunyai gabungan ini. Contohnya, renjatan septik ialah jangkitan yang mengakibatkan dehidrasi (hipovolemik) dan pelebaran saluran darah (distributif). Trauma pada dada selalunya mengakibatkan pneumothorax ketegangan (obstruktif) dan pendarahan teruk (hypovolemic).

Hipovolemik

Renjatan hipovolemik berkembang apabila terdapat kekurangan jumlah cecair dan darah yang mengalir dalam saluran darah.

Jenis kejutan ini biasanya dicirikan oleh nadi yang cepat, lemah dan tekanan darah rendah.“Kadangkala, kejutan hipovolemik dikaitkan dengan kulit pucat dan sejuk.

Pengedaran

Kejutan pengedaran biasanya berlaku apabila saluran darah mengembang (melebar). Kejutan neurogenik, sepsis, dan anafilaksis boleh menghasilkan tindak balas fizikal ini.

Kejutan pengedaran dicirikan oleh tekanan darah rendah, dan mungkin kemerahan atau bengkak pada anggota badan atau mana-mana bahagian badan.“”

Kardiogenik

Kejutan kardiogenik boleh berlaku apabila jantung tidak dapat mengepam seperti yang sepatutnya. Serangan jantung adalah kejadian mengejut di mana otot jantung tidak dapat berfungsi. Kegagalan jantung, satu proses kronik, menyukarkan jantung untuk mengepam dan terdedah kepada sebarang jenis kejutan.

Akibat kejutan kardiogenik ialah badan tidak mendapat darah yang diperlukan. Pasukan perubatan anda boleh mengenal pasti kejutan kardiogenik dengan menilai irama jantung, nadi, tekanan darah dan paras oksigen anda (seperti dengan oksimeter nadi).

Menghalang

Kejutan obstruktif berlaku apabila aliran darah tersumbat. Jenis trauma atau kecemasan perubatan tertentu secara fizikal boleh menghalang darah daripada mengalir di dalam jantung dan/atau saluran darah.

Jenis kejutan ini lebih sukar untuk didiagnosis, selalunya melibatkan ujian pengimejan (seperti X-ray dada) atau ujian diagnostik intervensi.

Gejala Kejutan

Terdapat beberapa tanda dan gejala renjatan, beberapa di antaranya bergantung kepada punca dan peringkat renjatan.

Sesetengah daripada mereka mungkin kelihatan bercanggah. Sebagai contoh, kejutan boleh membuatkan jantung seseorang berdegup kencang, menghasilkan nadi yang cepat, atau ia boleh menyebabkan degupan jantung dan nadi menjadi perlahan.

Gejala umum kejutan termasuk:

• Masalah bernafas
• Nadi lemah
• Degupan jantung yang cepat, yang kemudiannya boleh melambatkan
• Kekeliruan
• Hilang kesedaran
• Runtuh
• Kulit pucat, lembap dan/atau berpeluh
• Tangan atau badan yang sejuk““

Gejala Berkaitan

Kejutan boleh disertai dengan tanda dan gejala lain juga. Ini bukan sebahagian daripada tindak balas kejutan badan, tetapi ia memberi petunjuk kepada pasukan perubatan anda tentang punca, yang boleh membantu mengarahkan pelan rawatan.

• Demam boleh berlaku dengan sepsis, jangkitan darah yang teruk““
• Kemerahan kulit, ruam, dan bengkak adalah tanda tindak balas anafilaksis (alahan).
• Pelebaran murid (murid yang luar biasa besar) adalah tanda kerosakan otak““
• Batuk boleh mengiringi kegagalan paru-paru

punca

Kejutan berlaku apabila aliran darah berkurangan dengan teruk (hipoperfusi) ke tisu dan organ badan. Ia disebabkan oleh peristiwa perubatan utama.

Kejutan boleh bermula secara tiba-tiba, seperti sejurus selepas kecederaan serius yang melibatkan kehilangan darah yang cepat atau dengan episod jantung akut. Ia juga boleh berkembang secara beransur-ansur, seperti dengan penyakit kronik yang menghalang darah daripada bergerak melalui badan sebagaimana mestinya.

Situasi yang menyebabkan kejutan termasuk:

• Sepsis

• Dehidrasi: Kekurangan cecair badan

• Pendarahan: Pendarahan dalam badan atau kehilangan darah dari badan
• Anafilaksis: Reaksi alergi yang besar, mungkin membawa maut
• Masalah neurogenik: Kesukaran mengawal tekanan darah dan nadi akibat kerosakan otak dan/atau tulang belakang

• Serangan jantung: Gangguan mendadak dalam fungsi jantung dan degupan jantung

• Tamponade perikardial: Tekanan fizikal di sekeliling otot jantung

• Pneumothorax: Paru-paru yang runtuh

Semasa tekanan fizikal utama, seperti yang disebabkan oleh sepsis, kerosakan saraf dan anafilaksis, badan tidak dapat mengekalkan kawalan normal ke atas tekanan darah dan nadi. Ini digambarkan sebagai ketidakstabilan hemodinamik, dan ia mengganggu aliran darah ke tisu.

Dehidrasi teruk atau mengalami jangkitan atau kegagalan jantung boleh membuat anda lebih terdedah kepada kejutan.“Yang berkata, kejutan boleh menjejaskan sesiapa sahaja pada usia apa pun.

Diagnosis

Kejutan didiagnosis berdasarkan simptom dan tanda vital seseorang. Paramedik boleh menilai kadar denyutan jantung dengan cepat dengan memeriksa nadi seseorang dan boleh menilai tekanan darah berdasarkan keamatan nadi dan bacaan tekanan darah. Paramedik juga menilai kadar pernafasan.

Sebaik sahaja anda stabil, pasukan perubatan anda akan menentukan jenis kejutan yang anda alami.

Rawatan

Kejutan mesti dirawat dengan segera. Pasukan perubatan anda mungkin akan memulakan rawatan di ambulans jika anda dibawa ke hospital. Jika anda mengalami kejutan semasa berada di hospital, rawatan akan dimulakan serta-merta.

Strategi rawatan yang digunakan semasa kejutan termasuk:

• Intravena (cecair IV)
• Mengekalkan suhu badan yang optimum (memanaskan badan dengan selimut atau menggunakan ubat untuk menurunkan demam)
• Ubat untuk menaikkan tekanan darah atau memperlahankan nadi jika perlu
• Oksigen hidung
• Sokongan untuk pernafasan

Anda mungkin tidak memerlukan semua rawatan ini dengan segera, tetapi pasukan perubatan anda akan memantau anda dengan teliti supaya mereka boleh memulakannya jika dan apabila diperlukan.

Merawat Punca Asas

Punca kejutan juga mesti dirawat secara perubatan atau pembedahan. Sebagai contoh:

• Anda mungkin memerlukan antibiotik untuk menguruskan jangkitan.
• Pembaikan luka secara pembedahan mungkin diperlukan.
• Transfusi darah mungkin diperlukan untuk menggantikan darah yang hilang semasa pendarahan yang banyak.
• Jika anda mempunyai cecair yang memampatkan paru-paru anda, anda mungkin perlu menjalani thoracentesis—suatu prosedur intervensi yang mengeluarkan cecair dari sekitar paru-paru.

Kejutan adalah peristiwa perubatan utama. Selepas pulih daripada peringkat yang mengancam nyawa, anda mungkin mempunyai kesan sisa, seperti keletihan, kelemahan otot atau penurunan berat badan. Pastikan penyedia penjagaan kesihatan anda mengikuti perkembangan yang anda alami dan kekal dengan sebarang terapi berterusan yang disyorkan untuk peluang terbaik untuk pulih.