Apakah Jenis-jenis Meningitis yang Berbeza?

Meningitis adalah keradangan atau jangkitan pada meninges dan cecair serebrospinal (CSF). Meninges ialah tiga lapisan tisu pelindung yang mengelilingi otak dan saraf tunjang. CSF adalah cecair khas di antara lapisan meninges yang menyuburkan otak.

Menurut Pertubuhan Kesihatan Sedunia (WHO), kejadian meningitis di seluruh dunia adalah kira-kira 82 juta kes setahun. Pusat Kawalan dan Pencegahan Penyakit (CDC) menganggarkan bahawa lebih 1.2 juta kes meningitis bakteria (sejenis meningitis berbahaya) berlaku di seluruh dunia setiap tahun.

Gejala Meningitis

Meningitis biasanya menyebabkan gejala tidak spesifik, tetapi kadangkala ia boleh menyebabkan gejala neurologi fokus (yang menjejaskan fungsi atau bahagian tertentu badan).

Gejala biasa meningitis termasuk:

• Demam
• Sakit kepala
• Leher yang tegang
• Keletihan dan kelesuan
• Fotofobia (rasa tidak selesa apabila melihat cahaya)
• Pening dan muntah
• Pening
• Sakit belakang
• Kekeliruan
• Mengantuk atau sukar bangun dari tidur

Ruam petechial yang kelihatan seperti gugusan titik keunguan kecil pada kulit boleh berlaku dengan meningitis bakteria, terutamanya meningitis meningokokus.

Kurang biasa, meningitis boleh menyebabkan gejala yang menunjukkan penglibatan otak, termasuk:

• Muka, lengan, atau kaki lemah atau perubahan deria pada satu sisi badan
• Perubahan penglihatan
• Hilang pendengaran
• sawan

Secara amnya, meningitis virus dan meningitis tidak berjangkit menyebabkan simptom umum yang ringan hingga sederhana tetapi boleh berkembang menjadi simptom dan komplikasi yang teruk.

Meningitis bakteria boleh menyebabkan simptom umum atau fokus yang semakin teruk dengan cepat, dengan risiko komplikasi yang tinggi. Meningitis kulat, parasit dan amebik adalah tidak biasa dan boleh menyebabkan gejala fokus dan/atau sawan.

Komplikasi

Jika meningitis tidak dirawat dengan secukupnya, ia boleh menyebabkan penyakit akut yang teruk yang memerlukan rawatan intensif. Dan kadangkala meningitis membawa kepada masalah jangka panjang, seperti kehilangan pendengaran kekal atau defisit kognitif.

Jenis Meningitis

Terdapat beberapa jenis meningitis berjangkit dan tidak berjangkit. Mereka mempunyai faktor risiko yang berbeza, hasil yang dijangkakan, rawatan, dan komplikasi.

Meningitis boleh didiagnosis berdasarkan simptom dan pemeriksaan fizikal, dan kajian pengimejan otak boleh menunjukkan tanda-tanda keradangan meninges. Jenis khusus meningitis dan organisma berjangkit boleh dikenal pasti dengan tusukan lumbar (LP), yang merupakan ujian invasif.

Meningitis virus

Meningitis virus adalah jenis meningitis yang paling biasa. Ia boleh disebabkan oleh virus yang biasa menular dalam komuniti, termasuk enterovirus, virus beguk, virus herpes simplex, virus varicella zoster (yang biasanya menyebabkan cacar air), virus Epstein-Barr dan virus West Nile.

Anda boleh mengalami meningitis virus sebagai komplikasi jangkitan dengan mana-mana virus ini, walaupun kebanyakan orang yang dijangkiti tidak. Sesiapa sahaja boleh mengalami meningitis virus, tetapi ia lebih biasa di kalangan kanak-kanak. Kadangkala ia didiagnosis secara klinikal, tanpa LP.

Orang yang mempunyai sistem imun yang sihat biasanya pulih dengan cepat daripada meningitis virus, tetapi ia boleh menyebabkan komplikasi, terutamanya di kalangan orang yang mempunyai masalah imun. Orang yang menghidap meningitis yang disebabkan oleh virus boleh menghantar virus kepada orang lain, tetapi orang tersebut tidak berkemungkinan mendapat meningitis akibatnya.

Meningitis bakteria

Meningitis bakteria adalah jenis meningitis berjangkit kedua paling biasa, dan ia boleh berbahaya. Penyebab yang paling biasa ialah Streptococcus pneumonia, Neisseria meningitidis, Haemophilus influenzae, Listeria monocytogenes, dan Streptococcus kumpulan B. Organisma ini berleluasa di persekitaran dan mudah berjangkit.

Meningitis meningokokus yang disebabkan oleh N. meningitidis terutamanya dikaitkan dengan wabak di kalangan kelompok orang yang tinggal berdekatan, seperti di asrama atau bilik dua tingkat.

Gejala boleh berkembang dengan cepat, dan rawatan harus disasarkan kepada organisma berjangkit. Secara amnya, bakteria dikenal pasti dengan LP. Sesiapa sahaja boleh menghidap meningitis bakteria, tetapi ia lebih biasa di kalangan orang yang mempunyai sistem imun yang lemah atau yang pernah menjalani pembedahan otak atau trauma kepala.

Meningitis kulat

Meningitis kulat bukanlah keadaan biasa, dan sistem imun yang lemah adalah faktor risiko utama. Meningitis kulat boleh disebabkan oleh Candida (yang biasanya terdapat pada kulit), Cryptococcus, Histoplasma, Blastomyces, dan Coccidiodes.

Organisma yang boleh menyebabkan meningitis kulat adalah berleluasa dalam komuniti. Ia adalah perkara biasa untuk bersentuhan dengan mereka, tetapi mereka biasanya tidak menyebabkan jangkitan pada orang yang sihat.

Meningitis Parasit

Parasit boleh menyerang badan, dengan pendedahan akibat pencemaran daripada makanan yang tidak dimasak sepenuhnya atau dari persekitaran. Menurut CDC, parasit yang paling biasa yang menyebabkan meningitis ialah Angiostrongylus cantonensis, Baylisascaris procyonis, dan Gnathostoma spinigerum.

Jangkitan parasit boleh menyebabkan keradangan otak, dan ia juga mungkin kelihatan seperti jisim atau pertumbuhan di dalam otak. Parasit boleh membiak selepas menyerang badan, atau mereka mungkin mati dan kekal di dalam badan, terus menghasilkan kesan jisim di otak. Ia dirawat dengan antimikrobial, dan organisma boleh dibuang melalui pembedahan.

Meningitis Amebic

Meningitis amebic sangat jarang berlaku. Amoeba ialah sejenis organisma bersel tunggal yang biasanya hidup di air tawar, tasik, sungai, tanah, atau air pembetung yang tercemar. Organisma yang boleh menyebabkan meningitis amebic termasuk spesies Naegleria fowleri dan Acanthamoeba.

Kerana keadaan ini jarang berlaku, ia mungkin tidak mudah dikenali, dan kajian pengimejan otak mungkin mengenal pasti corak keradangan.

Meningitis amebik sering digambarkan sebagai meningoencephalitis kerana jangkitan dan keradangan menjejaskan otak selain meninges. Gejala mungkin berkembang, dan komplikasi boleh berlaku jika keadaan bertambah buruk.

Rawatan mungkin termasuk gabungan antimikrobial yang biasanya digunakan untuk merawat jangkitan kulat, serta rawatan pembedahan untuk tekanan cecair di dalam dan sekitar otak.

Meningitis tidak berjangkit

Keradangan meninges dan CSF boleh berlaku tanpa jangkitan. Kadangkala dirujuk sebagai meningitis aseptik, ini boleh berlaku disebabkan oleh penyakit autoimun seperti lupus, sarcoidosis, atau arthritis rheumatoid.

Tidak semua orang yang mempunyai keadaan autoimun ini akan mengalami meningitis yang berkaitan. Apabila ia berlaku, meningitis akibat penyakit autoimun biasanya akan jarang berlaku dan boleh menyebabkan keletihan, masalah menumpukan perhatian, atau kekeliruan.

Meningitis tidak berjangkit juga boleh berlaku akibat ubat-ubatan atau radiasi ke otak, yang digunakan untuk merawat kanser.

Kanser adalah punca yang lebih serius bagi meningitis tidak berjangkit. Ia boleh menyebabkan karsinomatosis leptomeningeal, iaitu penyebaran sel-sel kanser di seluruh meninges yang mengelilingi otak dan saraf tunjang. Komplikasi kanser ini boleh dirawat dengan kemoterapi intratekal, yang disuntik ke dalam CSF.

Faktor-faktor risiko

Meningitis boleh menjejaskan sesiapa sahaja, tetapi faktor risiko tertentu mungkin menjadikannya lebih berkemungkinan. Meningitis tidak berjangkit adalah lebih biasa di kalangan orang yang mempunyai keadaan yang berkaitan, seperti sarcoidosis.

Mempunyai sistem imun yang lemah, seperti akibat jangkitan HIV atau terapi imunosupresif, merupakan faktor risiko utama untuk meningitis berjangkit.

Terapi imunosupresif, seperti steroid dan ubat yang lebih disasarkan, selalunya ditetapkan untuk mencegah penolakan organ pada orang yang telah menjalani pemindahan organ, atau mereka mungkin ditetapkan untuk menguruskan penyakit radang kronik atau autoimun. Ubat kemoterapi yang digunakan untuk merawat kanser juga menyebabkan imunosupresi.

Komplikasi meningitis lebih berkemungkinan jika keadaan tidak dirawat. Selain itu, mempunyai sistem imun yang lemah boleh menyebabkan seseorang terdedah kepada meningitis yang lebih teruk, dengan peningkatan risiko kesan jangka panjang.

Pencegahan

Terdapat beberapa cara untuk mencegah meningitis, dan strategi pencegahan yang paling mantap ialah vaksinasi. Keadaan ini lebih biasa di kawasan di dunia di mana kadar vaksinasi adalah rendah.

Vaksin yang boleh mencegah meningitis termasuk yang melindungi daripada:

• Pneumokokus
• cacar air
• Haemophilus influenzae
• campak
• Beguk
• Neisseria meningitidis

Vaksin ini secara rutin disyorkan pada jadual vaksinasi standard di AS Daripada jumlah ini, vaksin untuk N. meningitidis secara khusus bertujuan untuk mencegah meningitis:

• Vaksin konjugat meningokokus MenACWY (Menactra atau Menveo) disyorkan untuk semua pada umur 11 hingga 12 tahun, dengan penggalak pada usia 16 tahun, dan untuk mana-mana kanak-kanak atau orang dewasa yang mempunyai risiko penyakit meningokokus yang lebih besar. Vaksin ini melindungi daripada empat kumpulan serog bakteria.
• Vaksin meningokokus serogroup B MenB (Bexsero atau Trumenba) disyorkan untuk remaja dan dewasa muda (terutama pada umur 16 hingga 18 tahun), atau sesiapa yang berumur 10 tahun ke atas yang mempunyai risiko penyakit meningokokus yang lebih besar. Ia diberikan sebagai tambahan kepada vaksin MenACWY untuk menambah perlindungan kepada serogroup B.

Walaupun anda diberi vaksin terhadap organisma yang menyebabkan meningitis, adalah mungkin untuk membangunkan keadaan ini. Mengelakkan jangkitan adalah penting untuk kesihatan anda secara keseluruhan dan boleh mengurangkan peluang anda untuk meningitis.

Strategi untuk mencegah meningitis termasuk:

• Mencuci tangan, terutamanya sebelum makan dan selepas menggunakan tandas
• Mengelakkan sentuhan dengan orang yang mempunyai jangkitan (walaupun jangkitan itu bukan meningitis)
• Menjaga kesihatan sistem imun anda dengan mendapat tidur yang cukup, makan makanan segar dan kekal aktif
• Bercakap dengan pembekal penjagaan kesihatan anda tentang langkah berjaga-jaga tambahan yang perlu anda ambil jika anda mengalami imunosupresi

Dan, jika anda mengalami gejala meningitis, dapatkan rawatan perubatan dengan segera. Rawatan segera boleh membantu anda mengelakkan komplikasi.

Diagnosis meningitis boleh menakutkan. Selalunya, meningitis sembuh dengan rawatan perubatan yang menyokong, seperti kawalan demam, kawalan sakit, penghidratan, dan ubat anti-radang.

Sesetengah jenis meningitis memerlukan rawatan anti-mikrob dan campur tangan yang lebih meluas, termasuk penempatan shunt ventrikel. Dengan rawatan yang tepat pada masanya, anda boleh mengalami pemulihan yang baik selepas meningitis.