Anatomi Serebrum

Serebrum adalah bahagian terbesar otak dan itulah yang kebanyakan orang bayangkan apabila memikirkan otak. Ia terbahagi kepada dua bahagian, atau hemisfera, dan lapisan luarnya mempunyai lipatan besar dan lipatan tisu yang memberikan otak ciri penampilan berkedut.

Serebrum bertanggungjawab untuk memproses fungsi deria seperti penglihatan, pendengaran dan sentuhan; dan ia terlibat dalam pergerakan badan anda. Ia juga merupakan sumber intelek dan membolehkan anda berfikir, merancang, membaca, menyimpan kenangan, dan memproses emosi—antara banyak tugas lain.

Kecederaan dan penyakit otak boleh menjejaskan cara serebrum berfungsi dan, lanjutan, boleh memberi kesan kepada cara anda berfikir, menggerakkan badan anda atau merasakan sensasi.

Artikel ini akan memberi anda pengenalan kepada struktur serebrum dan fungsinya serta keadaan biasa yang boleh menjejaskan kawasan otak ini.

Anatomi Serebrum

Otak adalah organ utama sistem saraf pusat (CNS), dan serebrum adalah bahagian terbesar otak. Otak terapung di dalam tengkorak yang digantung oleh cecair serebrospinal (CSF) yang berfungsi sebagai penyerap hentakan dan mengekalkan tekanan yang sekata di dalam otak.

Dua hemisfera serebrum berada di atas batang otak (juga dipanggil “otak pertengahan”) dan otak kecil di bahagian paling belakang (atau bawah) otak.

Hemisfera kanan serebrum terutamanya mengawal bahagian kiri badan dan hemisfera kiri terutamanya mengawal bahagian kanan.

Semua kawasan otak berfungsi bersama tetapi setiap kawasan mempunyai keistimewaannya, termasuk kawasan dalam serebrum.

Sel Saraf

Serebrum tidak mengandungi sebarang otot atau ligamen, tetapi ia menempatkan beberapa jenis neuron, atau sel saraf yang berbeza.

Tiga bahagian utama neuron ialah:

• Badan sel ialah bahagian tengah sel dan pusat arahannya.

• Dendrit ialah gentian yang bercabang keluar dari badan sel untuk menerima mesej daripada sel lain

• Akson ialah gentian yang menghantar mesej keluar ke dendrit sel lain

Neuron menghubungkan satu sama lain di otak melalui titik sambungan yang dipanggil sinaps.

Tiga jenis utama sel saraf di dalam serebrum termasuk:

• Neuron deria, yang bertanggungjawab untuk sensasi

• Neuron motor, yang bertanggungjawab untuk pergerakan sukarela dan tidak sukarela

• Interneuron yang bersambung dengan saraf lain

Jenis-jenis Tisu

Terdapat dua jenis tisu otak yang membentuk serebrum.

• Bahan kelabu, yang dinamakan kerana warna kelabu-coklatnya, membentuk permukaan luar otak dan terdiri daripada badan sel neuron. Lapisan luar bahan kelabu ini ialah korteks serebrum dan ia dikaitkan dengan kebanyakan pemprosesan maklumat, termasuk bahasa, persepsi dan pemikiran.

• Bahan putih ialah teras dalaman tisu otak yang kebanyakannya terdiri daripada akson, atau gentian saraf, yang diliputi oleh mielin (sejenis lemak). Mielin memberikan bahan putih warna putihnya.

Bahan putih berfungsi sebagai penyambung untuk bahan kelabu.

Korteks serebrum adalah lapisan paling luar serebrum dan cerebellum. Serebelum adalah bahagian kedua terbesar otak dan ia terlibat dalam pergerakan, postur, dan keseimbangan yang diselaraskan.

Korteks serebrum mempunyai satu siri lipatan yang membolehkan kawasan permukaan yang lebih besar menempatkan lebih banyak bahan kelabu dan pemprosesan maklumatnya yang berkuasa.

Setiap alur atau titik rendah dikenali sebagai sulcus. Setiap rabung atau titik tinggi dipanggil gyrus.

Lobus

Bahan kelabu korteks serebrum dibahagikan memanjang kepada dua bahagian, dipisahkan oleh lipatan dalam yang dipanggil fisur membujur.

Dari sisi ke sisi, lipatan yang dipanggil sulcus pusat membahagikan setiap hemisfera kepada separuh lagi.

Setiap separuh daripada korteks serebrum mengandungi empat kawasan yang dipanggil lobus yang mempunyai fungsi yang berbeza:

• Lobus hadapan terletak di bahagian paling hadapan otak di belakang dahi dan bertanggungjawab untuk banyak fungsi utama, seperti perhatian, pembelajaran, dan pertuturan. Korteks prefrontal (PFC), kawasan yang menghadap ke hadapan bagi setiap lobus hadapan, membolehkan perancangan dan membuat keputusan yang rumit dan dikatakan menempatkan personaliti anda. Kawasan yang menghadap ke belakang terlibat dalam pergerakan sukarela.

• Lobus parietal terletak berhampiran bahagian tengah otak di belakang lobus hadapan dan merupakan kawasan deria yang memproses rasa sakit, rasa, suhu dan tekstur bersama-sama dengan hubungan ruang (seperti jarak antara kereta anda dengan kereta di hadapan anda).

• Lobus temporal terletak di sisi otak dan bertanggungjawab untuk ingatan jangka pendek, memahami bunyi dan pertuturan, dan irama muzik.

• Lobus oksipital terletak di bahagian paling belakang otak dan bertanggungjawab untuk memproses apa yang anda lihat.

Di bawah lobus adalah laluan yang menghantar mesej ke bahagian lain serebrum dan kawasan lain otak.

Menghubungkan Struktur

Serebrum juga mempunyai struktur penghubung yang membekalkan, melindungi, atau membolehkannya melaksanakan fungsi pentingnya. Struktur ini termasuk:

• Corpus callosum: Sekumpulan bahan putih yang bergabung dengan bahagian serebrum di tengah otak yang dalam dan menyelaraskan isyarat saraf di antara setiap separuh.

• Arteri serebrum: Salur darah yang membekalkan serebrum dengan darah kaya oksigen dari jantung. Terdapat tiga arteri serebrum: anterior (depan), tengah, dan posterior (belakang).

• Circle of Willis: Satu gelung arteri serebrum dan arteri penghubung lain di pangkal otak. Darah bergerak dari dua arteri karotid di leher dan arteri basilar berhampiran pangkal tengkorak ke bulatan Willis dan kemudian ke seluruh otak.

• Meninges: Membran yang menutupi serebrum untuk melindunginya daripada kecederaan traumatik dan jangkitan. Meninges juga merangkumi seluruh otak dan keseluruhan saraf tunjang.

Tiga lapisan tisu membentuk meninges. Mereka ialah:

• Dura mater, lapisan luar tisu seperti kain yang menutupi otak dan terletak di antara tulang tengkorak dan serebrum.

• Arachnoid, lapisan tengah yang merupakan struktur halus berisi bendalir yang menyediakan penyerapan kejutan sekiranya berlaku pergerakan otak.

• Pia mater, struktur nipis seperti kertas yang terletak terus di atas otak.

Fungsi

Peranan serebrum adalah untuk menyelaras dan memproses fungsi deria dan motor yang diperlukan oleh badan, serta menyediakan fungsi penaakulan, memproses emosi, dan menyumbang ciri-ciri personaliti unik yang menjadikan setiap manusia sebagai individu.

Serebrum melaksanakan fungsi ini menggunakan komunikasi antara sel saraf. Beberapa proses ini, seperti penaakulan, berada sepenuhnya dalam serebrum itu sendiri. Komunikasi lain dihantar ke bawah saraf tunjang dan keluar ke badan yang lebih luas melalui rangkaian neuron.

Serebrum juga memproses isyarat yang dikembalikan ke otak dari tempat lain di dalam badan. Isyarat sakit dan komunikasi saraf lain bergerak ke atas saraf tunjang ke otak.

Keadaan Berkaitan

Kecederaan traumatik dan pelbagai keadaan perubatan boleh menjejaskan serebrum. Setiap satu boleh membawa kepada pelbagai jenis masalah dengan fungsi otak bergantung pada kawasan serebrum yang terjejas atau mengalami kerosakan paling banyak. Keadaan yang menjejaskan serebrum mungkin termasuk:

• Trauma otak berlaku jika kemalangan kuasa tinggi menggegarkan otak di dalam tengkorak atau jika peluru menembusinya. Kecederaan mungkin mempunyai banyak akibat dan bergantung pada kawasan mana yang mengalami kerosakan tisu. Ia boleh menyebabkan masalah dengan penaakulan, peraturan emosi dan fungsi motor.

• Jangkitan seperti meningitis, keradangan meninges, boleh memberi tekanan pada tisu serebrum yang halus dan merosakkannya. Begitu juga, hidrosefalus, yang bermaksud “air di otak,” adalah keadaan di mana terlalu banyak cecair serebrospinal terkumpul di bawah arachnoid atau dalam serebrum, meningkatkan tekanan. Kadang-kadang terdapat kerosakan otak yang ketara.

• Tumor barah dan benigna (bukan kanser) boleh timbul dalam tisu serebrum. Ketumbuhan ini mungkin memerlukan rawatan, atau doktor mungkin mengambil pendekatan “menunggu dengan berhati-hati” untuk melihat sama ada ia menyebabkan gejala seperti gangguan penglihatan atau perubahan personaliti.

• Strok adalah keadaan biasa yang memusnahkan tisu serebrum dan selalunya mengakibatkan lumpuh separa, kesukaran bercakap dan ketidakupayaan lain. Strok berlaku apabila bekuan darah menghalang oksigen daripada sampai ke kawasan otak atau apabila saluran darah berdarah ke tisu sekeliling, memusnahkannya. Kesan strok boleh bergantung pada lobus mana yang ia kesan. Sebagai contoh, strok lobus temporal boleh menjejaskan pertuturan dan pendengaran dan strok lobus oksipital boleh menyebabkan kehilangan penglihatan.

• Alzheimer dan demensia lain biasanya menyebabkan kehilangan ingatan yang progresif, masalah dengan penaakulan, dan kadangkala perubahan personaliti. Alzheimer nampaknya disebabkan sebahagiannya oleh penumpukan jenis plak tertentu yang mengganggu komunikasi saraf. Demensia vaskular mungkin disebabkan oleh proses penyakit yang menyebabkan penyempitan arteri serebrum dan gangguan aliran darah dalam serebrum. Jenis demensia tertentu, seperti demensia badan Lewy, dikaitkan dengan keadaan lain, seperti penyakit Parkinson.

Ujian

Sesetengah keadaan otak tidak didiagnosis terutamanya melalui ujian perubatan. Contohnya, mendiagnosis penyakit Alzheimer mungkin bergantung pada sejarah perubatan individu dan keluarga serta ujian fungsi kognitif.

Keadaan serebrum lain mungkin didiagnosis melalui pelbagai jenis ujian perubatan—sendirian, atau gabungan. Jenis biasa termasuk:

• Tusukan lumbar (ketuk tulang belakang), boleh digunakan untuk mendapatkan sampel cecair serebrospinal untuk pemeriksaan mikroskopik untuk menentukan sama ada terdapat jangkitan atau keradangan.

• Kajian pengimejan, termasuk tomografi berkomputer (imbasan CT) dan pengimejan resonans magnetik (MRI), boleh memberikan gambar tumor atau keabnormalan struktur lain serebrum.

• Pemeriksaan neurologi yang menilai kekuatan dan keupayaan seseorang untuk melakukan tugas biasa seperti menyentuh hidung dengan jari boleh digunakan untuk menilai fungsi saraf.

Ringkasan

Serebrum adalah bahagian utama otak dan lapisan atasnya yang dipanggil korteks serebrum bertanggungjawab untuk pelbagai fungsi yang kompleks.

Serebrum adalah sumber intelek dan keperibadian. Ia membantu anda bergerak dan memahami perkara yang anda lihat, dengar, sentuh dan hidu.

Disebabkan oleh banyak peranan penting serebrum, kerosakan pada mana-mana cupingnya akibat kecederaan, penyakit, atau keadaan kronik boleh menyebabkan kehilangan besar dalam fungsi otak. Setiap lobus mempunyai keistimewaannya, tetapi komunikasi berlaku merentasi serebrum dan kawasan lain otak.