Etanercept (Enbrel) ialah ubat antirheumatik pengubahsuai penyakit biologi (DMARD) dan ubat perencat faktor nekrosis tumor (TNF). Doktor menggunakan etanercept untuk merawat beberapa penyakit radang, termasuk arthritis rheumatoid, arthritis psoriatik, ankylosing spondylitis, spondyloarthritis aksial bukan radiografi, psoriasis plak dan beberapa bentuk arthritis idiopatik remaja.
Nama dagangan biasa ubat etanercept ialah Enbrel, manakala beberapa biosimilars tersedia, seperti Benepali, Erelzi dan Eticovo.
Etanercept berkesan untuk mengurangkan keradangan, sakit dan simptom sendi dalam keadaan seperti arthritis rheumatoid, arthritis psoriatik dan ankylosing spondylitis, walaupun tahap tindak balas berbeza antara orang. Ubat ini juga boleh melambatkan kerosakan sendi dalam arthritis rheumatoid, tetapi ia membawa risiko penting – termasuk jangkitan serius – jadi ia harus digunakan di bawah pengawasan perubatan.
Etanercept berfungsi dengan menyekat faktor nekrosis tumor (TNF) – protein (sitokin) yang dihasilkan oleh sel imun yang membantu mengawal tindak balas keradangan dan imun badan. Apabila TNF dihasilkan secara berlebihan, ia boleh menyebabkan keradangan kronik dan kerosakan tisu dalam penyakit seperti rheumatoid arthritis. Dengan mengikat TNF dan menghalangnya daripada mengaktifkan sel, etanercept mengurangkan keradangan, bengkak, sakit, dan kerosakan tisu yang berkaitan dengan penyakit radang.
Tetapi penindasan imun yang menjadikan etanercept (Enbrel) berguna juga boleh menyebabkan banyak kesan buruk. TNF menyumbang kepada pertahanan badan terhadap jangkitan tertentu dan mengambil bahagian dalam pengawasan imun. Oleh itu, menyekat TNF boleh menyebabkan beberapa jangkitan lebih berkemungkinan berlaku atau membenarkan jangkitan terpendam, terutamanya tuberkulosis atau hepatitis B, untuk diaktifkan semula.
Kesan sampingan ubat etanercept (Enbrel).
Kesan buruk utama etanercept (Enbrel) termasuk:
- Tindak balas di tapak suntikan, termasuk kemerahan kulit, gatal-gatal, sakit, bengkak, lebam atau pendarahan
- Jangkitan saluran pernafasan atas dan jangkitan lain
- Jangkitan serius, termasuk radang paru-paru, selulitis dan sepsis
- Tuberkulosis dan jangkitan oportunistik
- Sakit kepala
- Ruam dan gatal-gatal
- Demam
- Reaksi alahan, termasuk urtikaria dan angioedema
- Pembentukan autoantibodi dan tindak balas seperti lupus
- Kiraan sel darah yang tidak normal, termasuk trombositopenia, leukopenia, neutropenia dan pancytopenia
- Demyelinating gangguan neurologi
- Kegagalan jantung kongestif yang semakin teruk atau baru timbul
- Penyakit paru-paru interstisial dan pneumonitis
- Keabnormalan enzim hati dan hepatitis autoimun
- Penyakit radang usus
- Kanser kulit dan keganasan lain
- Reaksi kulit yang teruk (jarang berlaku)
- Sawan, uveitis dan tindak balas neurologi atau keradangan lain yang kurang biasa.
Seterusnya, kami menerangkan kesan sampingan dan membimbing anda tentang cara mengelakkan atau mengurangkannya.
1. Tindak balas tapak suntikan
Reaksi tapak suntikan adalah kesan buruk etanercept yang paling kerap. Anda mungkin mengalami kemerahan kulit, gatal-gatal, sakit, bengkak, lebam atau pendarahan kecil di sekitar tapak suntikan.
Tindak balas berlaku kerana suntikan merengsakan kulit dan tisu di bawahnya, manakala tindak balas imun tempatan juga boleh menyumbang. Etanercept sendiri adalah protein besar yang disuntik di bawah kulit, jadi tindak balas tisu tempatan boleh menjadi lebih ketara berbanding dengan banyak tablet konvensional.
Anda boleh mengurangkan masalah tapak suntikan dengan memutarkan tapak suntikan dan bukannya berulang kali menggunakan lokasi yang sama. Membenarkan ubat mencapai suhu yang sesuai mengikut arahan produk juga boleh menjadikan suntikan lebih selesa. Anda harus menggunakan teknik suntikan yang disyorkan dan elakkan daripada menyuntik ke dalam kulit yang sudah lebam, berparut, merah atau merengsa.
2. Jangkitan
Ramai orang yang dirawat dengan Enbrel mendapat jangkitan kerana etanercept menyekat TNF – sitokin yang menyumbang kepada pertahanan imun terhadap mikroorganisma. TNF terlibat dalam pembentukan dan penyelenggaraan tindak balas keradangan yang membantu badan mengandungi jangkitan tertentu.
Kebanyakan kes jangkitan tidak teruk. Walau bagaimanapun, jangkitan serius boleh berlaku. Jangkitan serius termasuk radang paru-paru, selulitis, sepsis, jangkitan kencing, osteomielitis dan jangkitan bakteria, virus, kulat dan oportunistik lain.
Anda boleh mengurangkan risiko jangkitan dengan memaklumkan doktor anda tentang jangkitan berulang sebelum anda mula mengambil ubat. Jika anda mengalami demam, batuk berterusan, sesak nafas, kencing yang menyakitkan, luka kulit yang luar biasa atau tanda jangkitan lain semasa rawatan, segera laporkan kepada doktor anda. Doktor anda harus menilai risiko jangkitan anda sebelum mula menggunakan etanercept dan berhenti menggunakan ubat jika anda mengalami jangkitan yang serius.
Anda juga harus mengelakkan pendedahan yang tidak perlu kepada orang yang mempunyai jangkitan berjangkit yang serius dan mengekalkan vaksinasi yang disyorkan. Vaksin hidup tidak boleh diberikan semasa rawatan etanercept kerana penindasan imun boleh meningkatkan risiko yang berkaitan dengan organisma vaksin hidup.
3. Tuberkulosis dan jangkitan oportunistik
Tuberkulosis patut diberi perhatian khusus kerana TNF memainkan peranan penting dalam mengandungi Mycobacterium tuberculosis. Menyekat TNF boleh membenarkan tuberkulosis terpendam menjadi aktif.
Orang yang mengambil ubat Enbrel (etanercept) juga boleh mendapat jangkitan oportunistik, termasuk jangkitan kulat invasif, jangkitan mikobakteria atipikal, listeriosis, legionellosis dan jangkitan virus tertentu.
Sebelum rawatan, doktor anda harus menilai sama ada anda menghidap tuberkulosis aktif atau terpendam atau tidak. Jika anda mempunyai batuk kering terpendam, rawatan batuk kering pencegahan biasanya dimulakan sebelum menggunakan etanercept. Keputusan untuk mula menggunakan etanercept berdasarkan penilaian risiko manfaat individu. Tuberkulosis aktif adalah sebab untuk tidak mula menggunakan etanercept.
Anda perlu memberitahu doktor anda jika anda pernah tinggal atau pergi ke kawasan di mana batuk kering atau jangkitan kulat tertentu adalah biasa, atau jika anda pernah terdedah kepada batuk kering sebelum ini. Batuk yang berterusan, penurunan berat badan yang tidak dapat dijelaskan, berpeluh malam atau demam berpanjangan semasa rawatan memerlukan penilaian perubatan segera.
4. Pengaktifan semula Hepatitis B
Etanercept kadangkala boleh membenarkan pengaktifan semula hepatitis B pada orang yang pernah dijangkiti. Sekatan TNF boleh melemahkan kawalan imun terhadap virus hepatitis B, membolehkan replikasi virus meningkat.
Anda harus menjalani ujian hepatitis B sebelum memulakan rawatan dengan etanercept. Jika anda mempunyai bukti jangkitan hepatitis B sebelumnya atau semasa, doktor anda mungkin meminta pakar hepatitis B untuk memantau dan merawatnya. Pesakit yang mengalami hepatitis B aktif semasa rawatan dengan etanercept harus berhenti menggunakan etanercept dan menerima rawatan antiviral yang sesuai.
5. Sakit kepala, demam, ruam dan gatal-gatal
Kira-kira 2-3% orang yang mengambil ubat etanercept (Enbrel) mengalami sakit kepala, demam, ruam dan gatal-gatal. Reaksi ini biasanya ringan.
6. Reaksi alahan
Etanercept boleh menyebabkan tindak balas alahan daripada urtikaria yang agak ringan kepada hipersensitiviti atau anafilaksis yang serius. Reaksi alahan atau anafilaksis yang serius jarang berlaku.
Gejala tindak balas alahan boleh termasuk sarang, bengkak, muka atau tekak bengkak, kesukaran bernafas, berdehit atau pening.
Anda mesti mendapatkan rawatan perubatan segera jika anda mengalami kesukaran bernafas, tekak atau lidah bengkak, gatal-gatal yang meluas, pening yang teruk atau tanda-tanda anafilaksis yang lain.
Anda juga harus memberitahu doktor anda tentang sensitiviti lateks kerana komponen tertentu pen suntikan yang telah diisi Enbrel telah mengandungi lateks getah asli yang boleh menyebabkan tindak balas hipersensitiviti pada orang yang mudah terdedah.
7. Keabnormalan sel darah
Dalam kes yang jarang berlaku, etanercept (Enbrel) boleh menjejaskan pengeluaran sel darah. Keabnormalan yang dilaporkan termasuk trombositopenia, anemia, leukopenia, neutropenia dan pancytopenia.
Pemusnahan sel darah yang dimediasi imun atau kesan ke atas peraturan imun dan sumsum tulang mungkin menjadi sebabnya.
Anda mesti menghubungi doktor anda dengan segera jika anda mengalami demam berterusan, sakit tekak, lebam luar biasa, pendarahan, pucat yang ketara atau jangkitan berulang. Kiraan darah lengkap boleh membantu mengenal pasti keabnormalan yang serius.
8. Gangguan demyelinasi neurologi
Reaksi neurologi yang jarang berlaku termasuk gangguan penyahmielinan sistem saraf pusat yang menyerupai sklerosis berbilang, neuritis optik dan mielitis melintang. Gangguan penyahmielinan periferal, termasuk sindrom Guillain-Barré dan polineuropati penyahmielinan keradangan kronik, juga telah dilaporkan.
TNF mempunyai kesan kompleks pada sistem saraf dan peraturan imun, jadi menyekat TNF boleh mempengaruhi penyakit demielinasi dalam individu yang mudah terdedah.
Anda harus memberitahu doktor anda jika anda mempunyai multiple sclerosis, neuritis optik, gangguan demielinasi lain atau sejarah yang mencadangkan penyakit sedemikian. Gejala neurologi seperti rasa lemah, kebas, perubahan visual, masalah keseimbangan atau defisit neurologi yang tidak dapat dijelaskan memerlukan penilaian segera.
9. Kegagalan jantung
Etanercept (Enbrel) boleh memburukkan lagi kegagalan jantung kongestif. Dalam kes yang jarang berlaku, ubat ini boleh menyebabkan kegagalan jantung permulaan baru.
TNF mempunyai kesan rumit pada fungsi jantung, dan menyekat TNF tidak semestinya memperbaiki kegagalan jantung yang telah ditetapkan. Bukti klinikal sebaliknya menimbulkan kebimbangan bahawa perencatan TNF boleh memburukkan bentuk tertentu kegagalan jantung lanjutan.
Oleh itu Etanercept digunakan dengan berhati-hati pada orang yang mengalami kegagalan jantung dan bukannya dianggap sebagai pilihan rawatan rutin untuk orang yang mempunyai penyakit jantung yang ketara. Anda harus memberitahu doktor anda tentang sebarang sejarah kegagalan jantung sebelum rawatan.
10. Masalah hati dan tindak balas autoimun
Etanercept boleh menghasilkan enzim hati yang tinggi dan, jarang sekali, hepatitis autoimun. Ubat ini juga boleh menyebabkan pembentukan autoantibodi, vaskulitis, sindrom seperti lupus dan lupus kulit.
Perkembangan autoantibodi adalah kesan perencatan TNF yang diiktiraf, walaupun kebanyakan pengguna ubat yang membina autoantibodi tidak semestinya mengalami penyakit autoimun. Walau bagaimanapun, dalam sebahagian kecil pengguna ubat, perubahan imun boleh menghasilkan manifestasi klinikal seperti simptom seperti lupus.
11. Komplikasi paru-paru
Penyakit paru-paru interstisial, pneumonitis dan fibrosis pulmonari telah dilaporkan dengan penggunaan etanercept (Enbrel).
Penyelidik belum mengetahui sepenuhnya mekanisme kesan sampingan ini. Modulasi imun boleh mengubah proses keradangan dalam tisu paru-paru, manakala beberapa gejala paru-paru juga boleh disebabkan oleh jangkitan yang menjadi lebih cenderung berlaku semasa perencatan TNF. Oleh itu, membezakan penyakit paru-paru yang berkaitan dengan ubat daripada jangkitan adalah penting.
12. Keganasan dan kanser kulit
Oleh kerana TNF mengambil bahagian dalam pengawasan imun, perencatan TNF telah menimbulkan kebimbangan mengenai keganasan. Limfoma, leukemia, melanoma dan kanser kulit bukan melanoma telah dilaporkan semasa rawatan etanercept.
13. Reaksi lain yang jarang atau sangat jarang berlaku
Kes penyakit radang usus, uveitis, skleritis, glomerulonephritis, sawan, tindak balas kulit yang teruk, dan komplikasi pengantara imun yang lain telah dilaporkan pada pesakit yang mengambil ubat etanercept (Enbrel). Tetapi kes ini jarang berlaku atau sangat jarang berlaku.
Reaksi kulit yang teruk seperti sindrom Stevens-Johnson dan nekrolisis epidermis toksik adalah amat penting, walaupun ia sangat jarang berlaku. Ruam yang merebak dengan cepat, melepuh, mengelupas kulit, kulit yang menyakitkan atau penglibatan mulut, mata atau alat kelamin memerlukan penilaian perubatan kecemasan.
Di atas adalah kesan sampingan etanercept (Enbrel). Kesan sampingan yang paling biasa ialah tindak balas tapak suntikan dan jangkitan. Komplikasi yang lebih serius, termasuk jangkitan serius, tuberkulosis, pengaktifan semula hepatitis B, gangguan darah, penyakit demielinasi dan kegagalan jantung yang semakin teruk, adalah lebih jarang berlaku tetapi memerlukan perhatian yang teliti. Reaksi lain sangat jarang berlaku.