Perkara yang Perlu Tahu Mengenai Perubahan Mood Melampau

Perubahan mood merujuk kepada perubahan mendadak dalam mood atau keadaan emosi anda, dan ia adalah bahagian normal dalam kehidupan. Walau bagaimanapun, ia mungkin disebabkan oleh gangguan kesihatan mental seperti gangguan personaliti sempadan atau gangguan bipolar, yang dicirikan oleh mood yang sangat tinggi dan rendah. Perubahan mood yang cepat atau teruk boleh berasa mengelirukan, dan ia mungkin mengganggu kehidupan dan perhubungan harian anda.

Gejala Perubahan Mood

Apabila anda mengalami perubahan mood, anda mungkin berasa sangat gembira satu saat tanpa sebab dan sangat sedih pada masa berikutnya tanpa mengetahui sebabnya. Perubahan mood ini juga mungkin disertai dengan perubahan dalam corak tidur, tahap aktiviti dan tingkah laku.

Perubahan mood adalah perkara biasa dalam kehidupan, terutamanya apabila anda mengalami banyak tekanan. Walau bagaimanapun, kadangkala ia adalah tanda gangguan kesihatan mental. Contohnya, gangguan bipolar, sejenis gangguan mood, menyebabkan episod manik (gembira tidak normal atau mudah marah) dan kemurungan (sedih). Tidak seperti perubahan mood biasa, episod ini boleh bertahan untuk tempoh yang lama, seperti beberapa hari atau minggu.

Apabila seseorang mengalami episod kemurungan, mereka mungkin mengalami gejala berikut:

• Bercakap lebih perlahan daripada biasa
• Rasa sedih, putus asa, dan tidak berharga
• Mengalami masalah tidur, bangun awal atau terlalu banyak tidur
• Mengalami peningkatan selera makan dan penambahan berat badan
• Menghadapi masalah untuk menumpukan perhatian
• Terasa penat
• Mempunyai sedikit minat dalam aktiviti yang biasanya mereka gemari
• Mempunyai pemikiran untuk membunuh diri atau mencederakan diri sendiri

Apabila seseorang mengalami episod manik, gejala mereka mungkin termasuk:

• Bercakap lebih atau lebih cepat daripada biasa
• Terlibat dalam tingkah laku berisiko
• Nampak mudah marah atau euforia
• Melakukan lebih banyak aktiviti berorientasikan matlamat dengan lebih tenaga dan intensiti
• Tidur kurang daripada biasanya
• Terasa pemikiran mereka berlumba-lumba
• Perasaan seperti mereka luar biasa berkuasa atau penting

Punca Kemungkinan

Punca perubahan mood pada kanak-kanak dan orang dewasa berbeza-beza. Bekerjasama dengan profesional kesihatan mental untuk mendedahkan puncanya memerlukan kejujuran dengan diri sendiri dan orang lain tentang perkara yang sebenarnya berlaku dalam hidup anda.

Perubahan Kehidupan

Perubahan adalah sebahagian daripada kehidupan, tetapi beberapa perubahan kehidupan seperti perpecahan hubungan; perubahan sekolah, pekerjaan dan kerjaya; bergerak; dan bercerai boleh menyebabkan tekanan yang mencukupi untuk mencetuskan perubahan mood.

Bagi kanak-kanak kecil, perubahan mood boleh kelihatan seperti tantrum, kemelut dan salah laku. Semasa akil baligh, apabila kanak-kanak mencapai kematangan seksual, perubahan hormon juga boleh menyebabkan perubahan mood.

Penggunaan Alkohol dan Dadah

Perubahan mood yang ketara boleh berlaku semasa mengambil dadah psikoaktif dan alkohol. Jika orang menjadi ketagih, mereka mungkin mencapai peningkatan mood ini lebih banyak lagi untuk cuba menguruskan emosi dan tahap tenaga, keinginan dan gejala penarikan diri mereka.

Perubahan Mood pada Wanita

Perubahan mood adalah normal pada wanita yang mengalami turun naik hormon semula jadi sepanjang kitaran haid mereka. Tahap estrogen dan progesteron berubah secara mendadak sepanjang masa ini, menurun pada hari-hari sebelum haid dan menyebabkan perubahan mood. Perubahan mood juga dijangkakan semasa penurunan estrogen semulajadi yang membawa kepada menopaus, yang menandakan 12 bulan dari tempoh terakhir.

Perubahan Mood pada Lelaki

Perubahan mood akibat turun naik hormon juga boleh berlaku pada lelaki. Testosteron, hormon seks lelaki yang sebahagian besarnya dibuat dalam testis, menurun seiring dengan usia seperti estrogen, dan tahap yang rendah boleh mengakibatkan mood yang rendah.

Menurut Persatuan Urologi Amerika, kira-kira dua daripada 10 lelaki berusia lebih 60 tahun dan 50% lelaki lebih 80 tahun mempunyai tahap testosteron yang rendah.

Penyebab potensi lain testosteron rendah pada lelaki termasuk:

• Penggunaan opioid
• Kecederaan atau kehilangan buah zakar
• kencing manis
• Obesiti

Steroid

Banyak penyakit fizikal dan ubat-ubatan boleh menyebabkan perubahan mood. Salah satu yang paling biasa ialah steroid.

Steroid anabolik-androgenik (biasanya dirujuk sebagai steroid anabolik) adalah bahan sintetik yang serupa dengan testosteron. Ia sering digunakan sebagai ubat yang meningkatkan prestasi, tetapi ia juga boleh merawat kelewatan akil baligh dan keadaan lain. Steroid anabolik boleh menyebabkan peningkatan kerengsaan, pencerobohan, kebimbangan, mania, atau kemurungan.

Kortikosteroid (biasanya dirujuk sebagai steroid) ialah ubat anti-radang seperti prednison, kortison, dan metilprednisolon. Ia digunakan untuk merawat pelbagai keadaan seperti arthritis, lupus, asma, alahan, penyakit radang usus dan multiple sclerosis. Dalam dos yang tinggi, steroid boleh menyebabkan perubahan mood, perubahan personaliti, kemurungan, mania, dan juga psikosis.

Kesihatan mental

Banyak gangguan kesihatan mental boleh menyebabkan perubahan mood, termasuk:

• Tekanan: Masalah dengan kewangan, perhubungan, kerja dan keibubapaan semuanya boleh menyumbang kepada perubahan mood.

• Gangguan personaliti sempadan (BPD): BPD ialah gangguan personaliti yang dicirikan oleh perubahan mood yang melampau. Episod mood ini mudah dicetuskan dan boleh berlangsung dari minit ke jam.

• Gangguan bipolar: Episod mood yang melampau sama ada kemurungan dan mania atau hypomania adalah ciri ciri gangguan mood ini. Perubahan dalam mood boleh berlangsung selama beberapa hari hingga beberapa bulan dan orang boleh mengalami tempoh yang lama (berbulan hingga bertahun-tahun) tanpa sebarang gejala mood.

• Kemurungan: Orang yang mengalami kemurungan (terutamanya kemurungan yang tidak dirawat) boleh mengalami perubahan mood dramatik yang menjejaskan tahap tenaga, tidur dan selera makan.

• Kebimbangan: Gangguan kebimbangan juga boleh membawa kepada perubahan mood yang negatif.

• Sindrom prahaid (PMS) dan gangguan dysphoric prahaid (PMDD): Setiap orang yang datang haid mengalami perubahan hormon bulanan mereka secara berbeza. Bagi sesetengah orang, PMS boleh menyebabkan perubahan mood dan kerengsaan. PMDD ialah bentuk PMS yang lebih teruk. Gejala PMS dan PMDD biasanya hilang dua hingga tiga hari selepas haid anda bermula.

Rawatan

Rawatan untuk perubahan mood mungkin diperlukan jika anda mengalami gangguan kesihatan mental atau gangguan penggunaan bahan.

Pilihan rawatan termasuk:

• Terapi tingkah laku kognitif (CBT) ialah sejenis psikoterapi yang boleh membantu anda belajar mengenali pencetus dan tanda amaran perubahan mood yang akan datang sebelum ia berlaku. Ia juga boleh mencabar dan mengubah pemikiran anda supaya mengatasi menjadi lebih mudah.
• Penstabil mood, antipsikotik generasi kedua dan antidepresan boleh digunakan untuk merawat keadaan asas yang mencetuskan perubahan mood.
• Kumpulan sokongan mungkin membantu jika anda mencari seseorang yang selamat yang boleh anda bincangkan tentang gangguan mood anda dan cara ia mempengaruhi anda.

Ringkasan

Adalah perkara biasa untuk mengalami perubahan mood, terutamanya semasa tekanan yang melampau. Perubahan hormon, perubahan hidup, ketagihan, dan dos tinggi sesetengah ubat seperti steroid semuanya boleh menyebabkan perubahan dalam keadaan emosi anda. Walau bagaimanapun, sesetengah gangguan kesihatan mental juga boleh menyebabkan perubahan mood dan memerlukan rawatan daripada profesional kesihatan mental.

Tidak ada yang salah atau tidak sihat tentang perasaan terharu, bekerja atau marah dalam situasi tertentu. Ia juga boleh difahami jika anda mengalami perubahan mood yang sah yang disebabkan oleh penyakit mental, walaupun anda telah cuba mengawal atau merawatnya. Bercakap dengan doktor anda atau profesional kesihatan mental. Mereka boleh menawarkan sumber untuk membantu anda menguruskan perubahan mood anda dan menawarkan nasihat tentang bercakap dengan orang yang anda sayangi supaya mereka dapat memahami dan menyokong anda dengan lebih baik.

Soalan Lazim

Adakah perubahan mood normal?

ya. Perubahan mood yang ringan dari semasa ke semasa adalah perkara biasa, tetapi apabila perubahan mood yang teruk dan mengganggu kehidupan dan perhubungan harian anda secara negatif, ia adalah masalah dan anda harus mendapatkan bantuan daripada profesional kesihatan mental.

Adakah perubahan mood yang cepat adalah tanda penyakit mental?

Kadang-kadang. Perubahan mood yang cepat boleh menjadi tanda gangguan kesihatan mental seperti gangguan bipolar, tetapi ini tidak bermakna semua perubahan mood yang cepat disebabkan oleh penyakit mental. Keadaan kesihatan lain, ketagihan dan perubahan besar dalam kehidupan juga boleh menyebabkan perubahan mood yang cepat.

Bagaimanakah anda bertindak dengan seseorang yang moodnya sentiasa berubah?

Apabila anda mencintai seseorang yang mengalami perubahan mood, ia boleh mengecewakan. Anda mungkin berasa seperti berjalan di atas kulit telur atau anda tidak pasti apa yang diharapkan. Dapatkan sokongan untuk diri sendiri dan tentukan sempadan peribadi anda sendiri mengenai perkara yang anda akan dan tidak akan terima.