Batu karang (juga dipanggil kolelitiasis) terbentuk apabila terdapat ketidakseimbangan dalam komposisi hempedu, mengakibatkan batu keras yang diperbuat daripada kolesterol terhablur, pigmen, atau campuran kedua-duanya. Batu karang boleh berkisar dari saiz sekecil sebutir pasir hingga sebesar bola golf. Anda boleh mempunyai satu batu karang besar, berpuluh-puluh hingga ratusan batu karang yang lebih kecil, atau gabungan kedua-dua batu besar dan kecil.
Batu karang adalah perkara biasa, menjejaskan kira-kira 25 juta orang di Amerika Syarikat.
Terdapat dua jenis batu karang:
-
Batu kolesterol: Batu kolesterol adalah hasil daripada hempedu yang diperbuat daripada terlalu banyak kolesterol atau bilirubin dan tidak cukup garam hempedu.Batu kolesterol juga boleh terbentuk apabila pundi hempedu gagal mengosongkan semasa proses penghadaman. Batu karang biasanya kuning-hijau ini adalah jenis yang paling biasa.
-
Batu pigmen: Orang yang mengalami batu pigmen biasanya mereka yang mempunyai sirosis hati, jangkitan saluran hempedu, dan gangguan darah keturunan, termasuk anemia sel sabit.Ini semua adalah keadaan yang menyebabkan terlalu banyak bilirubin, yang mana batu itu dibuat. Batu pigmen cenderung berwarna coklat gelap atau hitam.
:max_bytes(150000):strip_icc()/what-are-gallstones-1742784_final-1d48008cf7b74dcc88789e38623b1883.png)
Gejala Batu Karang
Gejala tidak selalu ada, jadi sesiapa sahaja boleh mempunyai batu karang dan tidak menyedarinya. Malah, kebanyakan orang yang mempunyai batu karang tidak mempunyai gejala.
Walau bagaimanapun, apabila batu karang masuk ke dalam dan menyekat saluran saluran hempedu anda, rasa sakit yang mendadak tiba-tiba dirasai di bahagian atas kanan atau tengah perut anda. Kesakitan yang boleh berlaku dengan penyumbatan ini adalah apa yang sering dirujuk sebagai kolik bilier, atau serangan pundi hempedu. Kesakitan itu, yang biasanya teruk, boleh bertahan beberapa minit hingga beberapa jam.
Punca
Saluran hempedu adalah laluan antara hati dan pankreas anda ke bahagian pertama usus kecil. Pundi hempedu, sebahagian daripada saluran itu, adalah organ kecil berbentuk pir yang terletak di bawah hati anda di bahagian atas kanan badan anda di antara dada dan pinggul anda. Ia bertindak sebagai gudang untuk hempedu, iaitu cecair yang dihasilkan oleh hati anda untuk membantu badan anda mencerna lemak.
Hempedu membantu badan anda mencerna lemak dan vitamin larut lemak. Selepas makan lemak, pundi hempedu anda mengecut, menolak hempedu yang disimpan ke dalam saluran hempedu biasa, yang membawa cecair ke usus kecil anda untuk membantu penghadaman.
Hempedu yang disimpan dalam pundi hempedu mengandungi air, garam hempedu, kolesterol, lemak, protein, dan bilirubin. Garam hempedu memecahkan lemak yang dimakan dalam makanan yang kita makan. Bilirubin memberikan hempedu warna hijau kekuningan dan najis kita berwarna coklat.
Batu karang boleh terbentuk dalam pundi hempedu apabila hempedu mengeras menjadi bahan seperti batu, yang boleh berlaku jika terdapat terlalu banyak garam hempedu, kolesterol, atau bilirubin di dalamnya.
Terdapat pelbagai kemungkinan sebab mengapa ini boleh berlaku. Obesiti dan diet tinggi dengan karbohidrat halus—seperti roti putih dan pasta—dan lemak, serta diet rendah kalori dan penurunan berat badan yang cepat, telah dikaitkan dengan batu karang.Di samping itu, kemungkinan membina batu karang meningkat dengan usia, dan wanita lebih cenderung untuk mempunyai batu karang daripada lelaki, terima kasih kepada faktor hormon.
Diagnosis
Terdapat beberapa ujian yang mungkin dilakukan oleh pembekal penjagaan kesihatan anda untuk mendiagnosis batu karang. Darah boleh dilakukan untuk memeriksa jangkitan atau keradangan, walaupun bukan batu karang itu sendiri. Ujian pengimejan digunakan untuk tujuan itu, dengan ultrasound dianggap sebagai ujian pilihan; pengimejan resonans magnetik (MRI) atau imbasan tomografi berkomputer (CT) juga boleh dilakukan.
Rawatan
Rawatan batu karang hanya dicadangkan jika anda mempunyai simptom. Jika ia hadir—terutamanya jika terdapat kesakitan yang teruk—pembedahan pembuangan pundi hempedu (kolesistektomi laparoskopi) adalah pilihan yang paling biasa.
Dalam sesetengah kes, pendekatan bukan pembedahan boleh digunakan, tetapi ia hanya dipertimbangkan apabila pembedahan tidak dinasihatkan. Prosedur seperti terapi pelarutan oral dan extracorporeal shockwave lithotripsy (EWSL), antara lain, boleh dipertimbangkan, tetapi ia hanya sesuai untuk merawat batu kolesterol.
Jika anda mengesyaki bahawa anda mempunyai batu karang atau anda telah didiagnosis dengan keadaan tersebut, perlu diingat bahawa pembedahan pundi hempedu adalah salah satu pembedahan yang paling biasa untuk orang dewasa. Pastikan anda berbincang dengan pembekal penjagaan kesihatan anda tentang sebarang kebimbangan atau soalan yang anda ada.