Punca dan Faktor Risiko Kanser Endometrium

Kanser endometrium menjejaskan lapisan rahim, endometrium, dan merupakan bentuk kanser rahim yang paling biasa. Kanser jenis ini berlaku apabila sel-sel dalam endometrium mula bermutasi, membiak, dan membina terlalu cepat, membentuk jisim atau tumor. Kanser endometrium boleh merebak ke bahagian lain badan anda juga, tetapi ia biasanya didiagnosis pada peringkat awal. Walaupun punca langsung kanser endometrium tidak diketahui, para penyelidik telah mengenal pasti pautan genetik dan beberapa faktor risiko penyakit itu, terutamanya berkaitan dengan pendedahan berlebihan kepada estrogen.

Genetik

Mutasi gen atau gangguan genetik boleh meningkatkan risiko kanser endometrium. Dengan itu, beberapa kanser lain boleh menjadi “bendera merah” untuk risiko kanser endometrium, kerana mereka berpotensi mempunyai asas genetik yang sama.

Satu gangguan genetik yang menyumbang kepada risiko tinggi kanser endometrium adalah keturunan kolorektal bukan poliposis kanser (HNPCC), juga dikenali sebagai sindrom Lynch. Keadaan ini meningkatkan risiko kanser tertentu, terutamanya kanser kolon, kanser endometrium (kemungkinan anda untuk mengembangkannya ialah 40 peratus hingga 60 peratus), dan kanser ovari. Anda juga berkemungkinan besar untuk didiagnosis dengan kanser endometrium pada usia yang lebih muda.

Mutasi gen yang dikaitkan dengan HNPCC diturunkan daripada ibu bapa kepada anak-anak. Jika sesiapa dalam keluarga anda menghidapi HNPCC atau jika anda telah didiagnosis menghidapnya, berbincang dengan pembekal penjagaan kesihatan anda tentang saringan kanser yang perlu anda lakukan. Menyedari risiko anda yang tinggi dan bersikap proaktif tentang ujian boleh membawa kepada pengesanan awal dan rawatan yang berjaya sekiranya anda menghidapi kanser.

Faktor genetik lain yang boleh meningkatkan risiko kanser endometrium termasuk:

• Mutasi BRCA: Mutasi sama ada dalam gen BRCA 1 atau BRCA 2 ini meletakkan anda berisiko tinggi untuk menghidapi kanser payudara dan ovari. Terdapat beberapa kajian yang menunjukkan bahawa wanita dengan mutasi ini nampaknya mempunyai risiko yang lebih tinggi untuk mendapat kanser endometrium juga.

• Sindrom Cowden: Gangguan genetik ini menyebabkan peningkatan risiko mendapat kanser tertentu, terutamanya kanser endometrium, kanser payudara, kanser kolorektal, kanser buah pinggang dan kanser tiroid.

• Gangguan yang tidak ditemui: Kanser endometrium mungkin biasa dalam sesetengah keluarga, jadi ada kemungkinan, dalam kes ini, terdapat gangguan genetik atau kecacatan yang belum dikenal pasti lagi.

Faktor Risiko Kesihatan

Walaupun faktor risiko boleh meningkatkan peluang anda untuk menghidap kanser endometrium, ini tidak bermakna anda akan mendapatnya atau, jika anda melakukannya, ia semestinya menyebabkan kanser. Persatuan Kanser Amerika menyatakan bahawa ramai wanita yang mempunyai satu atau lebih faktor risiko tidak pernah mengalami kanser endometrium, manakala sesetengah wanita yang berakhir dengan kanser ini tidak mempunyai faktor risiko yang diketahui sama sekali.

Kanser endometrium adalah lebih biasa di kalangan wanita melebihi usia menopaus, jadi risiko anda meningkat apabila anda semakin tua (min umur diagnosis ialah 62).

Pendedahan Estrogen

Walaupun kita belum dapat menentukan dengan tepat apa yang menyebabkan kanser endometrium, kajian menunjukkan bahawa tahap estrogen yang lebih tinggi dan pendedahan yang lebih lama kepada estrogen selama bertahun-tahun mungkin dikaitkan dengan perkembangan kanser endometrium.

Estrogen ialah hormon semulajadi yang dibuat dalam ovari, bersama-sama dengan hormon progesteron. Tahap hormon ini turun naik semasa kitaran haid anda. Semasa dan selepas menopaus, badan berhenti menghasilkan hormon ini, yang menyebabkan gejala seperti kilat panas, berpeluh malam dan kekeringan faraj.

Pendedahan estrogen yang berlebihan boleh berlaku dalam situasi ini:

• Terapi hormon estrogen sahaja: Untuk mengurangkan kesan sampingan menopaus yang mengganggu, sesetengah wanita diberi terapi penggantian hormon. Ini boleh sama ada estrogen atau estrogen digabungkan dengan progestin (versi sintetik progesteron). Estrogen boleh menyebabkan lapisan rahim berkembang (hiperplasia endometrium), jadi progestin digunakan untuk mengatasi kesan ini. Mengambil estrogen sahaja tanpa bantuan progestin semasa anda masih mempunyai rahim boleh meningkatkan risiko kanser endometrium.

• Penggunaan Tamoxifen: Tamoxifen ialah ubat terapi pembantu yang sering ditetapkan untuk wanita yang menghidap kanser payudara. Ia mengikat kepada reseptor estrogen dalam sesetengah tisu, menyekat estrogen daripada merangsang pertumbuhan tisu dan menghalang estrogen daripada memacu beberapa jenis kanser payudara. Malangnya, Tamoxifen juga boleh merangsang pertumbuhan endometrium, yang boleh menyebabkan kanser endometrium.

• Sindrom ovari polikistik atau ovulasi tidak teratur: Jika anda mengalami ovulasi tidak teratur, seperti sindrom ovari polikistik (PCOS), anda menghadapi peningkatan risiko kanser endometrium. Pada wanita dengan ovulasi yang tidak teratur, estrogen sedang dihasilkan dan merangsang pertumbuhan (penebalan) lapisan endometrium. Walau bagaimanapun, jika ovulasi tidak berlaku, lapisan endometrium tidak terkeluar seperti pada wanita normal yang mengalami ovulasi dan, dengan itu, terdedah kepada lebih banyak estrogen. Hasilnya boleh menjadi hiperplasia endometrium (penebalan), yang boleh menyebabkan kanser endometrium.

• Banyak tahun haid: Memulakan haid awal (sebelum umur 12 tahun) dan/atau mula menopaus lewat (selepas umur 50) juga meningkatkan risiko kanser endometrium anda. Pada wanita yang datang haid, endometrium terdedah kepada estrogen semasa setiap kitaran. Lebih banyak kitaran anda, lebih banyak pendedahan estrogen yang dialami endometrium anda.

• Obesiti: Walaupun ovari tidak lagi menghasilkan estrogen selepas menopaus seperti dahulu, estrogen masih boleh ditemui di dalam badan dalam tisu lemak atau adiposa. Ini adalah perkara biasa bagi semua wanita. Penyelidik percaya bahawa kerana wanita gemuk mempunyai lebih banyak tisu adiposa, mereka berisiko tinggi untuk mendapat kanser endometrium disebabkan tahap estrogen yang lebih tinggi. Malangnya, wanita yang obes dan juga mempunyai kanser endometrium mengalami peningkatan risiko kematian akibat penyakit tersebut. Perlu diingat bahawa wanita dengan berat badan yang sihat juga terdedah kepada kanser endometrium.

• Tidak pernah hamil: Wanita yang tidak pernah hamil berisiko tinggi, terutamanya mereka yang mempunyai masalah kesuburan. Apabila anda hamil, hormon anda beralih ke arah menghasilkan lebih progesteron daripada estrogen, jadi setiap kehamilan memberi anda sedikit perlindungan daripada kanser endometrium hanya dengan memberi tubuh anda sedikit rehat daripada hormon.

• Tumor sel granulosa: Terdapat jenis tumor ovari yang jarang berlaku, tumor sel granulosa, yang merembeskan estrogen, menyebabkan tahap estrogen yang tinggi dan meningkatkan risiko mendapat kanser endometrium.

Penyakit-penyakit tertentu

Jika anda mempunyai atau pernah mengalami mana-mana keadaan ini, risiko anda mendapat kanser endometrium adalah lebih tinggi:

• kencing manis
• Tekanan darah tinggi
• Hiperplasia endometrium
• Kanser payudara
• Kanser ovari
• Sejarah keluarga kanser endometrium atau kolon
• Penyakit pundi hempedu

Terapi sinaran pelvis, yang digunakan untuk membunuh beberapa jenis kanser, boleh menyebabkan kerosakan pada DNA sel lain, yang boleh meningkatkan risiko mendapat kanser sekunder, termasuk kanser endometrium.

Faktor Risiko Gaya Hidup

Terdapat beberapa faktor risiko gaya hidup yang boleh menyumbang kepada risiko anda mendapat kanser endometrium juga, termasuk:

• Mempunyai gaya hidup yang tidak aktif: Penyelidikan menunjukkan bahawa aktiviti fizikal mengurangkan risiko anda mendapat kanser endometrium; sebaliknya, menjadi tidak aktif meningkatkan risiko anda. Cuba lakukan sekurang-kurangnya 30 minit senaman sehari untuk membantu mengurangkan risiko anda, terutamanya jika anda mempunyai faktor risiko tambahan.

• Makan diet tinggi lemak: Bukan sahaja diet tinggi lemak dengan sendirinya meningkatkan risiko kanser endometrium dan kanser lain, ia boleh menyebabkan obesiti, yang merupakan satu lagi faktor risiko. Jika anda mengambil lebih banyak lemak daripada yang sepatutnya, berusaha untuk mengurangkan pengambilan lemak anda dan makan makanan yang sihat dan seimbang. Jika anda gemuk, ini bermakna anda boleh menangani dua faktor risiko sekaligus—pemakanan tinggi lemak dan obesiti.