Mengapa Kanser Datang Kembali?

Walaupun rawatan seperti pembedahan, kemoterapi dan terapi sinaran, kadangkala kanser datang kembali. Dan sementara banyak kanser berulang dalam lima tahun pertama, ada yang boleh berulang beberapa dekad kemudian. Mengapa sesetengah kanser datang semula, dan bagaimana ini berlaku?

Kepentingan Mengetahui Mengapa Kanser Berulang

Selalunya, kanser berulang adalah metastatik. Kanser awal yang peringkat 1 atau peringkat 2 boleh berulang pada peringkat 4 dengan metastasis. Lebih daripada 90% kematian kanser berlaku akibat metastasis.

Rawatan kanser bertujuan untuk menghalang sel-sel kanser daripada membesar atau berkekalan di dalam badan. Inilah sebabnya mengapa kemoterapi adjuvant adalah sebahagian daripada rawatan untuk kanser payudara dan paru-paru peringkat awal.

Kajian Ringkas Terminologi Kanser

Apabila bercakap tentang kanser kembali, ia membantu untuk menentukan dengan tepat apa itu berulang, serta beberapa istilah lain.

• Remisi: Remisi tidak bermakna kanser telah sembuh, sebaliknya merujuk kepada ketiadaan penyakit. Terdapat dua jenis remisi:

• Dalam pengampunan lengkap, kanser tidak dapat dikesan melalui pemeriksaan fizikal, kajian pengimejan atau ujian makmal.
• Dalam remisi separa, kanser masih dapat dikesan tetapi saiznya telah berkurangan.

• Tiada bukti penyakit (NED): NED ditakrifkan dengan cara yang sama seperti pengampunan lengkap.

• Berulang: Kanser berulang merujuk kepada kanser yang kembali (kembali, berulang atau berulang) selepas tempoh remisi.

• Relapse: Istilah berulang biasanya digunakan secara bergantian dengan berulang.

• Penyakit metastatik: Kanser metastatik merujuk kepada penyebaran sel kanser dari lokasi asalnya (utama) ke bahagian lain badan. Sel-sel kanser boleh bergerak ke kawasan yang jauh di dalam badan melalui sistem limfa atau aliran darah.

• Kemajuan (penyakit progresif, atau PD): Perkembangan kanser merujuk kepada kanser yang semakin teruk dan telah meningkat sekurang-kurangnya 20% saiznya atau telah merebak selepas rawatan. Ramai pakar onkologi percaya bahawa kanser yang kelihatan berulang dalam tempoh tiga bulan adalah perkembangan, bukan berulang.

• Tindak balas separa: Tindak balas separa terhadap rawatan bermakna tumor berkurangan sekurang-kurangnya 30% saiznya, tetapi masih boleh dikesan dan belum hilang sepenuhnya. Ini juga dipanggil regresi separa.

• Penyakit stabil (statik): Penyakit stabil bermaksud tumor tidak banyak berubah. Ini juga bermakna tiada tumor baru dan tumor itu tidak merebak ke mana-mana kawasan baru badan. Tumor tidak cukup meningkat untuk dipanggil penyakit progresif (peningkatan 20% atau lebih) atau cukup menurun untuk dipanggil tindak balas separa (sekurang-kurangnya penurunan 30%).

• Respons lengkap: Respons lengkap atau regresi lengkap bermaksud perkara yang sama seperti remisi lengkap atau NED (tiada bukti penyakit). Ini bermakna tiada sisa tumor boleh dikesan melalui pemeriksaan fizikal, imbasan atau ujian darah, tetapi tidak bermakna kanser telah sembuh.

Mengapa Beberapa Kanser Datang Kembali?

Kadang-kadang, orang yang berjaya dirawat untuk kanser didiagnosis dengan berulang. Ini tidak bermakna rawatan mereka tidak betul atau tidak berjaya. Sebaliknya, adalah penting untuk memahami bahawa sesetengah kanser lebih berkemungkinan untuk kembali daripada yang lain.

Pembedahan dan Terapi Sinaran

Jika anda menjalani pembedahan dengan margin yang jelas pada laporan patologi anda, dan jika imbasan tidak menunjukkan bukti kanser, sukar untuk memahami mengapa kanser anda akan kembali.

Namun, walaupun tiada sel kanser kelihatan di pinggir tumor, sesetengah sel kanser mungkin telah merebak melalui sistem limfa, ke tisu berdekatan, atau melalui aliran darah ke bahagian lain badan. Sel-sel yang tidak dapat dikesan ini dirujuk sebagai mikrometastasis.

Pembedahan dan terapi sinaran dianggap sebagai rawatan tempatan. Oleh itu, mereka tidak merawat sel-sel kanser yang telah mengembara di luar kawasan rawatan. Di samping itu, terapi sinaran mungkin tidak membunuh semua sel kanser. Radiasi berfungsi dengan merosakkan DNA dalam kedua-dua sel kanser dan sel normal. Sama seperti sel normal boleh pulih selepas radiasi, sesetengah sel kanser juga boleh pulih.

Kemoterapi

Kemoterapi, tidak seperti pembedahan dan terapi sinaran, dianggap sebagai terapi sistemik. Ia direka untuk merawat sel-sel kanser di dalam atau berhampiran tumor serta yang telah merebak di luar kawasan yang dirawat dengan pembedahan dan radiasi. Jadi mengapa kemoterapi tidak membunuh semua sel kanser dalam badan?

Kebanyakan ubat kemoterapi berfungsi pada titik tertentu dalam proses pembahagian sel, dan ubat kemoterapi yang berbeza berfungsi pada titik yang berbeza dalam proses itu.

Tidak semua sel kanser membahagi pada setiap masa, dan sel yang tidak membahagi, atau berada pada peringkat yang berbeza dalam pembahagian sel daripada yang alamat ubat kemoterapi tertentu, mungkin bertahan. Ini adalah salah satu sebab orang sering dirawat dengan lebih daripada satu ubat kemoterapi dan mengapa kemoterapi biasanya diberikan dalam beberapa sesi yang dijarakkan mengikut masa.

Sel Kanser Boleh Bersembunyi

Terdapat beberapa teori yang telah dicadangkan untuk menjelaskan apa yang kelihatan sebagai keupayaan sel kanser untuk “bersembunyi” untuk jangka masa yang panjang. Sebagai contoh, 20% hingga 45% daripada kanser payudara estrogen-reseptor-positif berulang berlaku bertahun-tahun atau bahkan beberapa dekad selepas kanser telah berjaya dirawat.

• Satu teori ialah idea sel stem kanser, subset sel kanser. Sel-sel ini membahagi lebih perlahan daripada sel kanser biasa, yang menjadikannya lebih tahan terhadap rawatan seperti kemoterapi. Walaupun rawatan kanser boleh membunuh banyak sel biasa, sel stem boleh kekal hidup, bersedia untuk berkembang semula.
• Konsep lain ialah dorman. Kadangkala sel-sel kanser boleh tidak aktif (seperti tumbuhan semasa musim sejuk) dan, berdasarkan keadaan yang betul, mula tumbuh semula. Sel-sel kanser yang tidak aktif ini (yang mungkin sel stem) mungkin kekal tidak aktif untuk jangka masa yang lama sebelum memasuki fasa pertumbuhan pesat.

Sistem imun yang kuat boleh membantu memastikan sel-sel kanser tidak aktif. Jika sistem imun tidak berfungsi dengan baik (immunosuppression).

Angiogenesis, iaitu keupayaan tumor untuk membuat saluran darah untuk memberi makan dan membolehkannya berkembang, menggalakkan kelangsungan hidup kanser.

Kanser Berulang

Penyedia penjagaan kesihatan biasanya tidak mengatakan bahawa kanser telah sembuh kerana kebanyakan tumor boleh datang kembali. Pengecualian termasuk beberapa kanser peringkat awal yang mempunyai risiko yang sangat rendah untuk kembali semula (contohnya, kanser tiroid awal).

Kanser tidak selalu berulang di kawasan badan yang sama dengan tumor asal. Sesetengah orang boleh mengalami berulang dalam organ atau sistem badan yang berbeza. Sebagai contoh, selepas pembuangan prostat untuk rawatan kanser prostat, kanser yang sama boleh berulang dalam tulang jika sel-sel kanser mengembara ke sana dan tidak bertindak balas terhadap rawatan.

Terdapat tiga jenis utama kanser berulang:

• Kambuhan setempat: Apabila kanser datang kembali di lokasi yang sama atau berhampiran lokasi asal

• Kambuhan serantau: Apabila kanser kembali dalam nodus limfa atau tisu berdekatan.

• Kambuhan jauh (juga dipanggil penyakit metastatik): Apabila kanser kembali ke organ yang berasingan atau bahagian badan yang jauh (seperti kanser prostat dalam tulang)

Penyedia penjagaan kesihatan dan penyelidik telah menentukan bahawa kanser tertentu lebih berkemungkinan berulang di tapak badan tertentu. Sebagai contoh, kanser payudara berulang yang jauh berkemungkinan besar ditemui pada tulang, otak, hati atau paru-paru, manakala kanser kolon berulang yang jauh lebih berkemungkinan ditemui di hati, paru-paru atau peritoneum.

Kanser Mana Yang Berulang?

Sesetengah kanser lebih berkemungkinan berulang daripada yang lain. Sebagai contoh, glioblastoma (yang terbentuk di otak atau saraf tunjang) berulang lebih daripada 90% masa. Anggaran menunjukkan bahawa 85% kanser ovari akan berulang selepas rawatan yang berjaya. Beberapa jenis limfoma juga berulang pada kadar yang lebih tinggi.

Kanser yang didiagnosis pada peringkat yang lebih maju lebih berkemungkinan untuk berulang selepas rawatan daripada yang didiagnosis pada peringkat awal perkembangan.

Merawat Kanser Berulang

Sesetengah kanser boleh menjadi lebih sukar untuk dirawat apabila ia berulang. Ini kerana, bagi kebanyakan tumor, barisan pertama rawatan yang digunakan selalunya dianggap paling berkesan. Tetapi itu tidak bermakna kanser anda tidak boleh dirawat untuk kali kedua.

Rawatan untuk kanser berulang bergantung pada jenis kambuh semula, berapa lama masa telah berlalu sejak rawatan asal anda, lokasi pertumbuhan baru dan kesihatan umum anda. Kambuhan tempatan kanser prostat, sebagai contoh, boleh dirawat dengan terapi sinaran. Begitu juga, kanser payudara yang telah bermetastasis ke hati (kambuhan yang jauh) mungkin masih boleh dirawat dengan pembedahan, radiasi atau kemoterapi.

Sesetengah bentuk kanser, seperti kanser testis, mungkin masih boleh disembuhkan walaupun selepas ia berulang.

Mengatasi Kanser Berulang

Menerima berita daripada pembekal penjagaan kesihatan anda bahawa kanser anda telah kembali boleh memudaratkan. Sesetengah orang mungkin mempersoalkan sama ada mereka boleh menghalang berulang, tetapi selalunya itu tidak berlaku. Jika anda menghadapi kanser berulang, adalah penting untuk berbincang dengan pembekal penjagaan kesihatan anda tentang kebimbangan anda dan bertanya soalan tentang rawatan yang mungkin tersedia untuk anda.

Mengatasi kanser berulang bukan hanya mengenai aspek perubatan.

Terdapat beberapa perkara yang perlu dipertimbangkan semasa anda menavigasi pengulangan anda:

• Urus emosi: Anda mungkin berasa tertekan atau marah tentang diagnosis anda, dan perasaan kuat ini boleh menjejaskan kualiti hidup anda. Bercakap dengan seorang profesional boleh membantu jika kemurungan, kemarahan atau keresahan amat menggembirakan.

• Makan dengan baik dan bersenam: Ini bukan sahaja meningkatkan mood anda, tetapi ia juga boleh membantu anda secara fizikal dapat menahan rawatan yang mungkin dicadangkan oleh pembekal penjagaan kesihatan anda.

• Sentiasa mengawal tekanan: Kanser menimbulkan tekanan, jadi adalah penting untuk mengambil langkah untuk meminimumkan kesan tekanan kepada anda. Luangkan masa untuk diri sendiri dengan aktiviti seperti meditasi, buku atau filem kegemaran, atau masa bersama keluarga dan rakan, boleh membantu mengurangkan tahap tekanan anda.

Soalan Lazim

Kanser manakah yang mempunyai kadar berulang yang paling tinggi?

Kanser tertentu mempunyai kadar berulang yang lebih tinggi, seperti glioblastoma, yang mempunyai kadar berulang hampir 100%. Kanser ovari mempunyai kadar berulang kira-kira 85%. Kanser lain dengan kadar berulang 30 hingga 50% termasuk sarkoma tisu lembut, kanser pundi kencing dan limfoma bukan Hodgkin.

Kanser manakah yang mempunyai kadar berulang yang paling rendah?

Kanser yang mempunyai kadar berulang yang agak rendah termasuk kanser payudara positif reseptor estrogen, kanser buah pinggang dan limfoma Hodgkin.

Bagaimanakah kekambuhan berbeza daripada kanser kedua?

Diagnosis kanser kedua adalah berbeza daripada berulang kerana kanser kedua bermula dalam set sel yang berbeza dalam badan anda dan bukan metastasis kanser asal. Ini bermakna anda mempunyai atau mempunyai dua kanser berasingan dan bukannya satu jenis yang bermetastasis ke bahagian lain badan.

Diagnosis kanser boleh menakutkan dan mengelirukan, dan ini lebih-lebih lagi apabila kanser datang semula selepas rawatan yang berjaya. Memandangkan penyedia penjagaan kesihatan dan penyelidik terus membuat kemajuan dalam memahami cara kanser berulang boleh dirawat atau diuruskan secara aktif, semakin banyak pilihan tersedia untuk merawat penyakit lanjutan.

Jika anda telah didiagnosis dengan kanser berulang, adalah penting untuk berbincang dengan pembekal penjagaan kesihatan anda tentang kanser khusus anda, lokasi kambuh semula dan jenis rawatan yang tersedia untuk anda.