Apakah Gangguan Personaliti Garis Sempadan (BPD)?

Gangguan personaliti sempadan (BPD) ialah keadaan psikologi yang serius yang dicirikan oleh mood, emosi, imej diri, perhubungan dan tingkah laku yang tidak stabil. Ia adalah salah satu daripada 10 gangguan personaliti yang diiktiraf oleh edisi terbaru “Manual Diagnostik dan Statistik Gangguan Mental” Persatuan Psikiatri Amerika (DSM-5).

Gangguan personaliti ialah keadaan yang bermula pada masa remaja atau awal dewasa, berterusan selama bertahun-tahun, dan, jika tidak dirawat, boleh menyebabkan banyak gangguan kepada kehidupan seseorang. Tiada “penawar” untuk BPD tetapi, syukur, dengan rawatan yang betul, gejala BPD boleh dikawal dan diperbaiki.

BPD ditandakan dengan:

• Corak ketidakstabilan emosi
• Usaha untuk mengelakkan pengabaian sebenar atau khayalan
• Tingkah laku impulsif
• Imej diri yang tidak stabil
• Hubungan yang tidak stabil

Orang yang mempunyai BPD mungkin mengalami episod kemarahan, kemurungan, dan kebimbangan yang sengit yang boleh berlangsung dari beberapa jam hingga beberapa hari.

simptom

BPD selalunya boleh mengganggu keupayaan untuk menikmati hidup atau mencapai kepuasan dalam perhubungan, kerja atau sekolah. Gejala-gejala biasanya muncul semasa tahun-tahun remaja, walaupun tanda-tanda boleh dikesan lebih awal pada zaman kanak-kanak.

Sesetengah orang mempunyai hanya segelintir simptom BPD, sementara yang lain mempunyai banyak. Ini boleh termasuk:

• Ketidakstabilan emosi: Orang mungkin mengalami perubahan mendadak dalam perasaan mereka tentang orang lain, diri mereka sendiri dan dunia di sekeliling mereka. Emosi yang tidak rasional—termasuk kemarahan yang tidak terkawal, ketakutan, kebimbangan, kebencian, kesedihan dan cinta—berubah dengan kerap dan tiba-tiba. Mereka mungkin cepat melatah orang lain dan menghadapi masalah untuk bertenang apabila mereka kecewa.

• Corak pemikiran atau persepsi yang terganggu: Penghidap BPD sering bergelut dengan pemikiran yang mencurigakan tentang motif orang lain. Apabila berada dalam tekanan, mereka mungkin kehilangan sentuhan dengan realiti dan menjadi paranoid atau mengalami keadaan yang dikenali sebagai disosiasi, di mana mereka berasa terputus hubungan dengan persekitaran atau diri mereka sendiri.

• Tingkah laku impulsif: Episod pemanduan melulu, pergaduhan, perjudian, penyalahgunaan bahan dan aktiviti seksual yang tidak selamat adalah perkara biasa dalam kalangan penghidap BPD. Tingkah laku yang merosakkan diri mungkin sukar dikawal. Orang yang mempunyai BPD juga terdedah untuk terlibat dalam tingkah laku yang mencederakan diri sendiri, seperti memotong atau membakar dan cuba membunuh diri.

• Hubungan sengit tetapi tidak stabil dengan orang lain: Orang yang mempunyai BPD cenderung mempunyai hubungan yang sengit dengan orang tersayang, yang dicirikan oleh konflik, pertengkaran dan perpisahan yang kerap. BPD dikaitkan dengan ketakutan yang kuat untuk ditinggalkan oleh orang tersayang dan percubaan untuk mengelakkan pengabaian sebenar atau khayalan. Ini biasanya membawa kepada kesukaran untuk mempercayai orang lain, yang boleh menjejaskan hubungan.

• Imej diri yang tidak jelas atau berubah: Apabila seseorang menghidap BPD, rasa diri mereka biasanya tidak stabil. Kadang-kadang mereka berasa baik tentang diri mereka sendiri, tetapi pada masa lain mereka membenci diri mereka sendiri atau bahkan melihat diri mereka sebagai jahat. Mereka mungkin tidak mempunyai idea yang jelas tentang siapa mereka atau apa yang mereka mahukan dalam hidup. Akibatnya, mereka mungkin kerap menukar pekerjaan, rakan, pasangan, nilai, matlamat, atau identiti seksual.

Diagnosis

Terdapat beberapa gangguan psikiatri yang boleh menyebabkan gejala yang hampir sama dengan yang berkaitan dengan BPD termasuk:

• Gangguan bipolar
• Gangguan personaliti histrionik
• Gangguan personaliti narsisistik

Atas sebab ini, adalah penting untuk berjumpa dengan profesional perubatan yang boleh mendengar kebimbangan anda, menjalankan penilaian menyeluruh dan membuat diagnosis yang tepat.

Untuk didiagnosis dengan BPD, seseorang individu mesti mengalami lima atau lebih daripada sembilan gejala berikut dalam pelbagai konteks:

• Usaha untuk mengelakkan pengabaian
• Ketidakstabilan emosi
• Rasa hampa
• Gangguan identiti
• Tingkah laku impulsif
• Kemarahan yang tidak wajar dan sengit
• Hubungan interpersonal yang tidak stabil
• Tingkah laku membunuh diri atau mencederakan diri sendiri
• Simptom paranoid atau disosiatif sementara (berlalu cepat).

Satu kajian mendapati bahawa kira-kira 85% orang yang mempunyai BPD juga memenuhi kriteria diagnostik untuk sekurang-kurangnya satu personaliti atau gangguan mood yang lain.

punca

Seperti kebanyakan gangguan psikiatri, punca sebenar BPD tidak diketahui. Walau bagaimanapun, penyelidik percaya BPD terhasil daripada gabungan gen dan faktor biologi dan persekitaran.

Faktor penyumbang yang boleh meningkatkan risiko BPD termasuk:

• Struktur otak: Terdapat bukti perbezaan dalam struktur dan fungsi otak pada individu dengan BPD, terutamanya di bahagian otak yang mempengaruhi kawalan impuls dan peraturan emosi. Tetapi tidak jelas sama ada perubahan ini adalah faktor risiko gangguan atau disebabkan oleh gangguan itu.

• Sejarah keluarga: Mempunyai ibu bapa atau adik-beradik dengan BPD juga boleh meningkatkan risiko menghidap penyakit ini.

• Pengalaman negatif: Ramai orang yang didiagnosis dengan BPD pernah mengalami penderaan, trauma, atau pengabaian zaman kanak-kanak atau dipisahkan daripada penjaga mereka pada usia awal. Orang lain mungkin telah terdedah kepada perhubungan yang tidak stabil, tidak sah dan konflik bermusuhan. Walau bagaimanapun, ramai orang yang mempunyai pengalaman ini tidak mengembangkan BPD.

Rawatan

Dari segi sejarah, pakar perubatan percaya bahawa BPD tidak mungkin bertindak balas terhadap rawatan, tetapi penyelidikan telah menunjukkan bahawa BPD sangat boleh dirawat. Gejala BPD boleh menjejaskan kerja, sekolah, perhubungan, isu undang-undang dan kesihatan fizikal, itulah sebabnya rawatan adalah sangat kritikal.

Psikoterapi

Psikoterapi ialah rawatan lini pertama untuk penghidap BPD. Ia boleh disediakan satu-satu antara ahli terapi dan individu atau dalam persekitaran kumpulan. Adalah penting bahawa orang dalam terapi mewujudkan rasa percaya dengan ahli terapi mereka. Sifat BPD boleh menyukarkan orang yang mengalami gangguan ini untuk mengekalkan ikatan yang selesa dan percaya dengan ahli terapi mereka.

Contoh psikoterapi yang disasarkan kepada BPD termasuk:

• Terapi tingkah laku dialektik (DBT), yang mengajar kemahiran mengatasi dan strategi untuk menangani desakan yang berkaitan dengan kecederaan diri dan bunuh diri, mengawal emosi dan memperbaiki hubungan.

• Terapi berasaskan mentalisasi (MBT) ialah psikoterapi yang membantu orang ramai mengenal pasti dengan lebih baik perkara yang mungkin difikirkan dan dirasai oleh orang lain.

• Terapi berfokuskan pemindahan (TFP) membantu orang ramai memahami dan menangani emosi dan interaksi mereka dengan lebih baik dengan memeriksa mereka melalui hubungan antara pesakit dan ahli terapi.

Ubat

Tiada ubat yang diluluskan oleh Pentadbiran Makanan dan Dadah (FDA) pada masa ini untuk rawatan BPD, tetapi untuk merawat gejala tertentu, profesional kesihatan mental boleh mengesyorkan ubat seperti:

• Antidepresan: Ini boleh membantu meningkatkan mood tertekan, kemarahan, atau impulsif.

• Antipsikotik: Ini mungkin bermanfaat untuk orang yang sering kehilangan sentuhan dengan realiti.

• Penstabil mood: Ini menghalang perubahan mood dan mengurangkan kerengsaan dan pencerobohan.

Menghadapi

Jika seseorang mempunyai BPD, terdapat tindakan yang boleh mereka ambil untuk membantu meningkatkan keupayaan mereka untuk berfungsi dan mengatasi. Langkah-langkah yang boleh mereka ikuti untuk meningkatkan kualiti hidup mereka termasuk:

• Berpegang pada pelan rawatan mereka: Penyelidikan telah menunjukkan bahawa dengan rawatan yang baik dan konsisten, gejala BPD boleh dikurangkan dengan ketara. Sesetengah orang yang pernah didiagnosis dengan BPD tidak lagi memenuhi kriteria untuk gangguan dengan rawatan dan masa.

• Ketahui pencetus mereka: Salah satu kunci untuk mengatasi BPD ialah mengenali corak dan pencetus emosi. Bersempena dengan ahli terapi, seseorang harus dapat mengenal pasti strategi yang membantu mereka menangani emosi yang kuat.

• Amalkan strategi penjagaan diri. Senaman yang kerap dan jadual makan dan tidur yang konsisten boleh membantu mencegah perubahan mood dan menguruskan kebimbangan, tekanan dan kemurungan. Ia juga penting untuk mengelakkan dadah dan alkohol, yang boleh memburukkan lagi gejala dan berinteraksi dengan ubat-ubatan.