Apakah Melanoma Okular?

Melanoma okular (melanoma mata) ialah sejenis kanser yang jarang berlaku yang menjejaskan pelbagai bahagian mata, khususnya koroid, badan ciliary dan iris. Walaupun jarang, ia adalah kanser mata yang paling biasa di kalangan orang dewasa.

Menurut American Cancer Society, anggaran terkini untuk kanser mata di Amerika Syarikat ialah:

• 3,320 kanser baru (terutamanya melanoma) mata dan orbit (1,750 pada lelaki dan 1,570 pada wanita)
• 400 kematian akibat kanser mata dan orbit (220 pada lelaki dan 180 pada wanita)

Teruskan membaca untuk mengetahui lebih lanjut tentang simptom, punca, diagnosis dan rawatan melanoma okular.

Jenis-jenis Melanoma Okular

Melanoma adalah sejenis kanser yang berkembang daripada sel yang dipanggil melanosit. Melanosit memberi kulit pigmen (warna). Melanoma biasanya berkembang di kulit, tetapi kerana terdapat melanosit di bahagian badan yang berlainan, ia boleh bermula di tempat lain, seperti mata.

Kebanyakan melanoma mata terbentuk di kawasan mata yang dipanggil uvea, yang merangkumi iris, badan ciliary, dan koroid. Ini dipanggil melanoma uveal. Walaupun ia adalah jenis kanser mata yang paling biasa, ia masih jarang berlaku dengan kejadian 5.1 kes bagi setiap juta orang setahun.

Jarang sekali, melanoma bermula di konjunktiva, iaitu lapisan luar mata. Ini dipanggil melanoma konjunktiva.

Gejala Melanoma Okular

Melanoma okular tidak selalu menyebabkan gejala. Kadangkala ia ditemui oleh doktor mata semasa ujian mata rutin.

Tanda dan gejala melanoma okular boleh termasuk:

• Menghadapi masalah melihat
• Kehilangan sebahagian daripada bidang penglihatan
• Melihat kilatan cahaya
• Melihat bintik-bintik, garisan berlekuk-lekuk atau objek terapung (terapung)
• Mempunyai bintik gelap pada iris (bahagian mata yang berwarna)

Keadaan yang kurang serius juga boleh menyebabkan banyak gejala ini. Sebagai contoh, floaters boleh berlaku sebagai sebahagian daripada proses penuaan. Namun, pastikan anda memberitahu doktor anda jika anda mengalami simptom ini.

punca

Tidak jelas apa yang menyebabkan melanoma okular, tetapi terdapat faktor risiko yang boleh meningkatkan peluang anda untuk membangunkannya.

Faktor risiko melanoma okular yang diketahui termasuk:

• Warna mata: Orang yang mempunyai mata berwarna cerah agak lebih berkemungkinan menghidap melanoma mata berbanding orang yang mempunyai mata dan warna kulit yang lebih gelap.

• Umur dan jantina: Melanoma mata boleh berlaku pada mana-mana umur, tetapi risiko meningkat apabila orang semakin tua. Melanoma mata juga sedikit lebih biasa pada lelaki berbanding wanita.

• Bangsa/etnik: Orang kulit putih lebih terdedah kepada melanoma okular berbanding orang dari kaum/etnik lain.

• Keadaan yang diwarisi: Orang yang mengalami sindrom nevus displastik mempunyai banyak tahi lalat yang tidak normal pada kulit. Mereka menghadapi peningkatan risiko melanoma kulit dan juga nampaknya mempunyai risiko yang lebih tinggi untuk mendapat melanoma mata.

• Tahi lalat: Jenis tahi lalat (nevi) yang berbeza di mata atau pada kulit telah dikaitkan dengan peningkatan risiko melanoma okular uveal.

Diagnosis

Menjalani ujian mata biasa dengan doktor yang pakar dalam rawatan mata (an pakar oftalmologi atau optometris) ialah cara terbaik untuk mencari melanoma okular lebih awal.

Doktor anda akan bertanya sama ada anda mengalami sebarang gejala, periksa penglihatan anda, dan periksa setiap bahagian fizikal mata untuk keabnormalan. Ini mungkin termasuk pemeriksaan mata lampu celah (alat di mana cahaya intensiti tinggi dipancarkan ke dalam mata) dan pemeriksaan retina yang diluaskan (di mana titisan digunakan pada mata untuk melebarkan retina).

Jika doktor mata berpendapat bahawa anda mungkin menghidap melanoma okular, terdapat beberapa ujian yang boleh mereka gunakan untuk membuat diagnosis.

Ujian yang boleh digunakan untuk mendiagnosis melanoma okular termasuk:

• Pemeriksaan mata: Doktor mata melihat bahagian dalam mata anda menggunakan kanta pegang tangan dan cahaya kecil yang dipanggil oftalmoskop tidak langsung binokular. Doktor juga akan mencari saluran darah yang membesar di bahagian luar mata, yang boleh menjadi tanda tumor di dalam mata.

• Imbasan ultrabunyi: Imbasan ultrasound menggunakan gelombang bunyi untuk membina gambar pada skrin komputer bahagian dalam mata anda dan kawasan berdekatan. Doktor perlahan-lahan menekan kuar kecil pada kelopak mata anda yang tertutup dan menggerakkannya ke atas kulit.

• Fluorescein angiography: Doktor menyuntik pewarna, dipanggil pendarfluor, ke dalam urat di lengan anda. Mereka kemudian menggunakan kamera khas untuk mengambil gambar pewarna semasa ia bergerak melalui saluran darah di belakang mata anda. Doktor mengambil beberapa gambar mata dengan cepat.

Jika doktor anda berpendapat bahawa kanser telah merebak di luar mata, ujian lain—seperti imbasan MRI atau CT—boleh dilakukan. Hati adalah satu tapak biasa metastasis (penyebaran) untuk kanser okular.

Rawatan

Faktor utama semasa membuat keputusan tentang rawatan untuk melanoma mata termasuk lokasi dan saiz tumor, serta kemungkinan menyelamatkan penglihatan pada mata yang terjejas.

Pilihan rawatan anda juga bergantung pada sama ada kanser telah merebak ke bahagian lain badan, kemungkinan kesan sampingan dan kesihatan anda secara keseluruhan.

Menunggu Berjaga-jaga

Tidak semua melanoma mata tumbuh dengan cepat dan perlu dirawat segera. Oleh itu, pemerhatian (atau menunggu berjaga-jaga) kadangkala disyorkan.

Dalam sesetengah kes, sukar bagi doktor untuk memastikan bahawa tempat itu benar-benar melanoma. Jika tumor sangat kecil, perhatikan dengan teliti dan merawatnya hanya jika ia mula membesar boleh menjadi pendekatan terbaik.

Pembedahan

Pembedahan mata adalah perkara biasa dalam rawatan melanoma okular. Semasa pembedahan, pakar oftalmologi akan membuang bahagian atau semua mata yang terjejas bergantung pada saiz dan penyebaran tumor.

Pilihan pembedahan termasuk:

• Iridektomi: Pembuangan sebahagian daripada iris

• Iridocyclectomy: Pembuangan sebahagian daripada iris dan badan ciliary

• Sclerektomi/endoresection: Pembuangan tumor choroidal sambil menjaga mata

• Enukleasi: Penyingkiran mata

Terapi radiasi

Terapi sinaran adalah satu lagi rawatan biasa untuk melanoma okular. Ia mungkin satu-satunya rawatan, atau ia boleh digabungkan dengan pembedahan.

Terdapat dua jenis terapi sinaran: luaran dan dalaman. Kedua-duanya menggunakan jenis tenaga tertentu untuk mengganggu aktiviti sel kanser dan menghapuskannya, serta menghalangnya daripada menjalani pembahagian sel.

Terapi Laser

Prosedur ini menggunakan haba dalam bentuk laser untuk mengecutkan tumor yang lebih kecil. Ia juga dipanggil termoterapi atau transpupillary thermotherapy (TTT).

Terapi laser berpotensi mempunyai kesan sampingan yang lebih sedikit daripada pembedahan atau terapi sinaran, tetapi juga boleh digabungkan dengan terapi sinaran.

Prognosis

Prognosis untuk melanoma mata bergantung pada berapa besar kanser itu apabila ia didiagnosis dan bahagian mata mana yang terjejas.

Kadar kelangsungan hidup lima tahun keseluruhan untuk melanoma mata ialah 82%. Apabila melanoma tidak merebak di luar mata, kadar survival relatif lima tahun adalah kira-kira 85%.

Kadar kelangsungan hidup bagi penghidap kanser yang telah merebak ke struktur atau nodus limfa berdekatan ialah 71%. Jika melanoma telah merebak ke bahagian badan yang jauh, kadar kelangsungan hidup ialah 13%. Walau bagaimanapun, sangat sedikit kes kanser mata yang didiagnosis pada peringkat akhir ini.

Ringkasan

Melanoma okular adalah sejenis kanser yang menjejaskan mata. Ia sering dijumpai semasa pemeriksaan mata rutin. Kadangkala, melanoma okular boleh merebak ke bahagian lain badan juga, selalunya hati. Rawatan akan bergantung pada faktor individu, tetapi boleh termasuk ubat, pembedahan, atau gabungan kaedah.

Cara terbaik untuk menangkap melanoma okular lebih awal dan merawatnya sebelum ia mempunyai peluang untuk merebak adalah dengan melakukan pemeriksaan mata secara berkala dan melaporkan sebarang perubahan dalam penglihatan kepada doktor mata atau doktor penjagaan primer anda.

Rawatan untuk melanoma okular boleh menjadi sangat berkesan, terutamanya apabila ia ditemui lebih awal. Menurut American Cancer Society, jika melanoma tidak merebak di luar mata, kadar survival relatif adalah 85%.