Sawan boleh disebabkan oleh beberapa pencetus yang berbeza. Episod seperti sawan (pseudo-sawan), sebaliknya, biasanya dikaitkan dengan pelbagai keadaan psikologi termasuk tekanan.
:max_bytes(150000):strip_icc()/1-7406d70ddf5b43b5bd4d2277138d9974.jpg)
Apakah Sawan?
Sawan adalah episod perubahan aktiviti elektrik dalam otak yang boleh menyebabkan perubahan dalam tingkah laku, mood, pergerakan dan tahap kesedaran. Jika seseorang mengalami dua atau lebih sawan tanpa provokasi, mereka mungkin didiagnosis sebagai menghidap epilepsi.
Apabila laluan komunikasi antara neuron (sel saraf) dalam otak terganggu, sawan boleh timbul. Punca biasa ialah epilepsi, walaupun banyak pencetus sawan lain telah dikenal pasti— antaranya, demam yang sangat tinggi, jangkitan otak seperti meningitis, gangguan elektrolit (contohnya, paras natrium yang tidak normal dalam darah), penggunaan ubat jalanan tertentu, penarikan diri. daripada alkohol, keracunan atau gigitan atau sengatan berbisa, dan banyak lagi.
Pencetus tertentu, khususnya kekurangan tidur dan lampu berkelip, boleh digunakan untuk prosedur pengaktifan semasa ujian elektroensefalogram (EEG), yang menjejak dan merekodkan aktiviti elektrik otak. Rangsangan fotik (ringan) boleh digunakan dalam ujian epilepsi standard juga.
Sawan Epilepsi
Kira-kira tiga juta orang di Amerika Syarikat didiagnosis dengan epilepsi. Sawan epilepsi berlaku apabila corak aktiviti elektrik yang tidak normal berlaku di dalam otak.
Gejala sawan epilepsi termasuk pengecutan atau kekejangan otot, kehilangan kesedaran, kelemahan, kebimbangan, dan merenung. Sesetengah orang yang menghidap epilepsi menyedari bahawa perubahan cuaca, pendedahan kepada bau tertentu, dan juga tekanan boleh bertindak sebagai pencetus sawan.
Dalam sesetengah kes, episod sawan epilepsi disertai dengan aura sawan. Aura ialah persepsi berbeza yang dirasai semasa sawan berlaku. Persepsi ini boleh menjadi pendengaran (pendengaran), penciuman (bau), visual, somatosensori, gustatory (rasa), perut (serupa dengan rasa loya), motor, autonomi (menggigil atau merinding), atau psikik (cth, déjà vu).
Terdapat beberapa jenis sawan yang berbeza. Mereka yang paling kerap dikaitkan dengan epilepsi ialah sawan fokus, atau separa. Sawan fokus hanya melibatkan satu kawasan atau satu bahagian otak.
Terdapat dua jenis sawan fokus:
-
Sawan sedar fokus, juga dipanggil sawan separa fokus, boleh berlangsung selama beberapa saat hingga beberapa minit dan berlaku apabila seseorang terjaga dan sedar semasa sawan berlaku.
-
Sawan kesedaran terjejas fokus boleh berlangsung selama satu atau dua minit dan menjejaskan kesedaran. Kadangkala sawan ini didahului oleh sawan sedar fokus.
Kejang epilepsi boleh didiagnosis dengan analisis rakaman EEG, sejarah perubatan, pemerhatian fizikal, dan kadangkala pemantauan video.
Mantra Nonepileptik Psikogenik
Pseudo-seizure, juga dikenali sebagai psychogenic non-epileptic spells (PNES), ialah kejadian yang meniru sawan epileptik tetapi tidak dikaitkan dengan aktiviti elektrik otak yang tidak normal yang mencirikan sawan epilepsi.
PNES dan sawan epilepsi kadangkala mempunyai ciri yang serupa, seperti sawan dan perubahan dalam tingkah laku dan kesedaran.
PNES mempunyai asal psikologi dan keadaan ini biasanya dikaitkan dengan kemurungan, gangguan tekanan selepas trauma (PTSD) dan gangguan personaliti. Sejarah penderaan seksual atau fizikal juga merupakan faktor risiko untuk perkembangan PNES.
Mekanisme psikiatri yang paling biasa dikaitkan dengan PNES ialah gangguan penukaran, iaitu keadaan mental di mana seseorang mengalami buta yang tidak dapat dijelaskan, lumpuh, atau gejala neurologi lain.
PNES lebih biasa di kalangan wanita dewasa. Selain itu, individu yang mempunyai ahli keluarga yang menghidap epilepsi mempunyai peluang yang lebih tinggi untuk menghidapi PNES.
- Kadar PNES sangat diperdebatkan. Dianggarkan dua hingga 33 bagi setiap 100,000 orang di Amerika Syarikat mempunyai PNES.
- Kira-kira 20% hingga 50% daripada mereka yang dimasukkan ke dalam unit pemantauan sawan untuk EEG lanjutan mempunyai PNES dan bukannya epilepsi.
Pseudo-seizure tidak mudah dikesan melalui pemerhatian sahaja. Pemantauan EEG dan video selalunya diperlukan untuk diagnosis definitif.
Pesakit dengan PNES mungkin mempunyai kelainan yang muncul pada imej otak struktur, tetapi ini tidak dikaitkan dengan episod.
Gejala, Diagnosis dan Rawatan
Pemantauan Video-EEG ialah prosedur diagnostik standard untuk PNES. Ujian ini boleh merekodkan penemuan klinikal untuk mengaitkan dengan aktiviti elektrik otak. Untuk pembezaan yang betul, episod biasa hendaklah direkodkan, disahkan oleh pesakit atau keluarga, dan dinilai.
Ciri-ciri biasa:
- Kejadian PNES biasanya berlaku apabila individu itu terjaga. Mereka selalunya bertahan lebih lama daripada sawan epilepsi dan mungkin berakhir secara tiba-tiba.
- Pergerakan tertentu juga lebih kerap dilihat dalam PNES berbanding dengan sawan epilepsi, seperti meronta-ronta dan menujah pelvis.
- Ketiadaan ciri motor dan lenguh badan yang berpanjangan lebih kerap dilihat dalam kes PNES berbanding kes epilepsi.
Psikoterapi, termasuk terapi tingkah laku kognitif, dianggap sebagai pendekatan terbaik untuk merawat PNES. Ubat antiepileptik (AED) tidak didapati berkesan.
Peranan Tekanan
Walaupun bukti tekanan sebagai punca sawan tidak konsisten, tekanan adalah faktor biasa pada orang yang mengalami sawan pseudo.
Tekanan ialah perasaan bahaya atau cabaran yang dirasakan individu perlu hadapi. Tindak balas kita terhadap tekanan boleh mempunyai komponen psikologi fizikal.
Tekanan tidak selalu menjadi perkara yang buruk. Optimum atau eustress boleh menggalakkan penyesuaian dan pertumbuhan. Walau bagaimanapun, tekanan yang melampau atau kronik boleh membawa kepada pelbagai masalah. Perasaan tertekan boleh menyebabkan pelbagai tindak balas fizikal, seperti sakit perut, sakit dada, tekanan darah tinggi, sakit kepala, disfungsi seksual dan masalah tidur.
Tindak balas tekanan, yang biasa dikenali sebagai “lawan atau lari,” adalah sesuai dalam saat-saat mendesak. Walau bagaimanapun, tekanan yang berpanjangan boleh menjejaskan badan, baik dari segi fizikal dan emosi. Masalah seperti kemurungan, serangan panik, kurang motivasi, dan pelbagai bentuk kebimbangan boleh timbul.
Tekanan yang berpanjangan dan kronik melemahkan mekanisme pertahanan semula jadi badan dan meningkatkan risiko beberapa masalah kesihatan termasuk:
- Kebimbangan
- Kemurungan
- Masalah penghadaman
- Sakit kepala
- Penyakit jantung
-
Insomnia (masalah untuk tidur atau terus tidur)
- Pertambahan berat badan
- Daya ingatan dan tumpuan terjejas
Menguruskan Tekanan
Sama ada anda didiagnosis dengan sawan atau PNES, episod itu boleh dikaitkan dengan tekanan. Menguruskan tekanan ialah alat penting, digunakan dalam kombinasi dengan mana-mana rawatan yang ditetapkan oleh pembekal penjagaan kesihatan anda.
Belajar untuk mengenal pasti tekanan dan menjaga diri anda secara fizikal dan emosi dalam tempoh yang tertekan adalah bahagian penting dalam mengurangkan tekanan.
Petua Pengurusan Tekanan
Strategi pengurusan tekanan termasuk:
- Aktiviti fizikal
- Mempraktikkan teknik relaksasi seperti yoga atau tai chi
- Menikmati hobi, seperti membaca buku atau mendengar podcast
- Bergaul dengan rakan dan keluarga
- Sukarelawan dalam komuniti anda
- Mencari kaunseling profesional
Jika anda berhadapan dengan kebimbangan dan kemurungan, pembekal penjagaan kesihatan anda mungkin juga mencadangkan ubat anxiolytic (anti-kebimbangan) atau antidepresan.
Tekanan adalah bahagian normal dalam kehidupan, namun ia memberi kesan kepada kita dari segi fizikal, emosi, mental dan tingkah laku. Tekanan boleh dikaitkan dengan sawan, walaupun ia lebih kerap dikaitkan dengan sawan pseudo. Jika anda berhadapan dengan episod sawan atau sawan pseudo, memahami tekanan anda dan menguruskan tekanan boleh membantu dalam merawat keadaan anda.
Jika anda menghadapi tekanan dan gejala sawan, jadualkan lawatan dengan pembekal penjagaan kesihatan anda untuk mengetahui tentang diagnosis dan pelan rawatan yang paling sesuai dengan keperluan anda.
