Apakah Kesan Jangka Panjang Gegaran?

Gegaran otak biasanya adalah kecederaan otak traumatik ringan yang berlaku selepas jatuh atau hentakan di kepala. Dalam kebanyakan kes, ia tidak mengancam nyawa dan satu gegaran otak tidak akan menyebabkan kerosakan otak yang kekal. Walaupun kebanyakan gejala gegaran otak akan hilang dalam masa beberapa minggu, beberapa kesan adalah kronik dan boleh mengakibatkan keadaan yang dipanggil sindrom selepas gegaran.

Keadaan ini dicirikan oleh gejala yang termasuk masalah ingatan dan tidur, kesukaran menumpukan perhatian, dan kesan psikologi, yang berlaku lebih kerap dalam kes kecederaan otak berulang, menjadikannya terutamanya membimbangkan atlet yang berdaya saing.

Apa Itu Gegar otak?

Gegaran otak, juga dikenali sebagai kecederaan otak traumatik (TBI), adalah akibat trauma pada otak akibat terjatuh atau perlanggaran. Pergerakan kepala dan leher yang mengejut secara tiba-tiba akibat trauma menyebabkan otak berpusing dan melantun di dalam tengkorak, serta-merta merosakkan sel dan struktur sekelilingnya. Walaupun gegaran otak tidak seteruk bentuk TBI yang lain, dan simptomnya biasanya tidak mengancam nyawa, keadaan ini boleh membawa maut.

Apabila anda mempunyai kesan jangka panjang akibat gegaran—yang berterusan selama lebih daripada tiga minggu—anda mempunyai apa yang secara klinikal dikenali sebagai sindrom pasca gegaran (PCS). Berlaku dalam kira-kira 10%–25% daripada semua kes gegaran, PCS adalah akibat daripada keradangan, perubahan aliran darah dan struktur sel otak yang terganggu akibat kecederaan asal.

Kesan Jangka Pendek

Kesan biasa gegaran biasanya timbul beberapa minit hingga beberapa jam selepas pukulan atau jatuh. Secara umum, mereka bertahan kira-kira dua hingga tiga minggu sebelum menyelesaikannya sendiri. Gejala jangka pendek ini termasuk:

• sakit kepala
• Pening dan muntah
• Hilang kesedaran
• Kesukaran mengimbangi dan kekal tegak
• Penglihatan kabur atau berganda
• Terngiang-ngiang di telinga
• Sensitiviti kepada cahaya
• Masalah tidur dan keletihan

Di samping itu, gegaran otak sering disertai dengan gejala neurologi dan psikologi, seperti:

• Kekeliruan
• Kesukaran dengan kefahaman atau penumpuan
• Kemurungan dan kesedihan
• Kerengsaan, gugup, dan kebimbangan
• Perasaan berada dalam “kabus”
• Kehilangan ingatan dan cabaran dengan memberi perhatian

Bayi dan kanak-kanak juga boleh mengalami gegaran otak, dan, memandangkan batasan dalam komunikasi kanak-kanak pada usia ini, diagnosis adalah lebih sukar. Gegaran otak pada kanak-kanak kecil dicirikan oleh:

• Benjolan terbentuk di kepala
• muntah-muntah
• Kerengsaan dan menjadi pemarah
• Kurang selera makan atau tidak mahu menyusu
• Perubahan dalam corak tidur
• Kekecohan
• Pandangan kosong

Dengan bayi atau kanak-kanak kecil, amat penting untuk berwaspada tentang kecederaan. Jangan teragak-agak untuk menghubungi pakar pediatrik anda atau dapatkan bantuan kecemasan selepas terjatuh atau disyaki kecederaan kepala.

Kesan Jangka Panjang

Kesan gegaran jangka panjang, yang biasanya berlarutan selepas gejala serta-merta surut, boleh timbul dalam beberapa hari atau bahkan beberapa jam selepas kejatuhan atau perlanggaran. Gejala ini termasuk:

• Kesukaran menumpukan perhatian
• Isu ingatan yang ketara
• Kerengsaan dan perubahan dalam personaliti
• Kepekaan cahaya dan bunyi
• Corak tidur yang terganggu

• Kemurungan, kebimbangan, dan isu psikologi lain

• Perubahan dalam bau dan sensasi rasa

Kebanyakan orang yang mengalami gegaran otak tidak akan mengalami simptom jangka panjang, tetapi peluang untuk mengalaminya meningkat jika anda pernah mengalami gegaran otak atau jenis TBI yang lain pada masa lalu. Satu keadaan teruk—radang otak yang dipanggil ensefalopati traumatik kronik (CTE)—dikaitkan dengan gegaran otak yang berulang.

Mencegah Kecederaan Jangka Panjang

Kunci untuk mencegah masalah jangka panjang dan sindrom pasca gegaran adalah penjagaan yang tepat pada masanya dan betul. Walaupun anda (atau orang tersayang) tidak memerlukan penjagaan kecemasan, perkara terbaik yang boleh anda lakukan ialah mendapatkan rawatan perubatan dalam masa satu hingga dua hari selepas kemalangan atau jatuh.

Cara-cara untuk mencegah gegaran otak termasuk:

• Sentiasa pakai tali pinggang keselamatan anda semasa menaiki kenderaan.
• Semasa berbasikal atau bermain sukan tertentu, pakai topi keledar yang sesuai.
• Gunakan pegangan tangan semasa berjalan di tangga.
• Pasang pagar keselamatan dengan tangga untuk kanak-kanak dan kanak-kanak kecil.
• Tambahkan palang pegangan dan tikar tidak licin di dalam bilik mandi.
• Tingkatkan pencahayaan di rumah dan hilangkan bahaya perjalanan.
• Kuatkan otot leher untuk membantu menstabilkan kepala anda jika terjatuh.

Setakat ini, alat pencegahan yang paling penting adalah pematuhan yang berhati-hati dan tepat kepada protokol pasca gegaran. Kecederaan semula otak sebelum pulih sepenuhnya meningkatkan risiko simptom kronik, kerosakan kekal dan sindrom selepas gegaran otak. Mengikut konvensyen ini, atlet mesti menjauhkan diri daripada aktiviti sehingga:

• Gejala tidak hadir semasa rehat, aktiviti fizikal, atau tugas mental.
• Tugas harian, persekolahan, dan kerja boleh diterima.
• Keputusan ujian neurologi dan kognisi selepas gegaran otak sepadan dengan yang diambil sebelum kecederaan kepala atau kriteria lulus yang ditetapkan oleh sekolah atau lembaga olahraga.
• Keputusan lulus diperoleh semasa peperiksaan fizikal dan ujian imbangan.
• Aktiviti hubungan penuh dibersihkan oleh penyedia penjagaan kesihatan yang mempunyai kepakaran dalam gegaran otak.

Berhati-hati harus sentiasa diambil perhatian dengan gegaran otak. Walaupun kebanyakan orang akan pulih sepenuhnya, masalah boleh timbul jika tempoh pemulihan tergesa-gesa dan bahagian otak yang masih pulih kembali cedera.

Bila Nak Jumpa Doktor

Memandangkan betapa pentingnya mendapatkan rawatan yang tepat pada masanya untuk gegaran otak, adalah sangat penting untuk mengetahui tanda-tanda untuk berjumpa doktor atau mendapatkan bantuan kecemasan selepas perlanggaran atau jatuh. Bagi orang dewasa, kriterianya ialah:

• Sakit kepala yang semakin teruk dan berlarutan
• Kebas, lemah, hilang koordinasi, sawan atau sawan yang berterusan
• Muntah dan loya berulang kali
• Pertuturan yang tidak jelas atau perubahan tingkah laku
• Satu murid mengembang, manakala yang lain tidak
• Kekeliruan, kekurangan pengiktirafan wajah, kegelisahan, dan pergolakan
• Hilang kesedaran, mengantuk yang berlebihan, dan ketidakupayaan untuk bangun

Pada kanak-kanak, kanak-kanak dan bayi, hubungi 911 jika anda melihat:

• Mana-mana atau semua simptom di atas
• Tangisan dan tingkah laku yang tidak dapat dilayan
• Hilang selera makan atau tidak berminat dalam kejururawatan

Apabila berlaku gegaran otak, jangan teragak-agak dan jangan berlengah untuk mendapatkan rawatan. Jika anda percaya anda atau orang tersayang pernah mengalami gegaran otak, dapatkan bantuan secepat mungkin. Seperti banyak keadaan, lebih cepat anda mendapat bantuan, lebih baik anda akan berada.

Soalan Lazim

Apakah kesan jangka panjang gegaran otak?

Timbul mana-mana dari beberapa jam hingga enam minggu selepas kecederaan awal, ia termasuk:

• Isu kognitif, seperti kesukaran menumpukan perhatian atau ingatan
• Tidur terganggu, termasuk masalah untuk tidur, terus tidur dan berasa letih sepanjang hari
• Perubahan mood atau personaliti, mudah marah
• Masalah untuk kekal seimbang
• Kepekaan cahaya dan bunyi
• Berubah deria rasa dan bau
• Kemurungan, kebimbangan dan keadaan kesihatan mental yang lain

Berapakah peratusan orang yang mempunyai kesan jangka panjang selepas gegaran otak?

Secara keseluruhan, kira-kira 10%–20% orang yang mengalami gegaran otak mengalami sindrom selepas gegaran otak dan merasakan gejala selepas tiga bulan. Sembilan daripada 10 kes diselesaikan dalam masa dua minggu. Walau bagaimanapun, terdapat kemungkinan besar gegaran otak, secara amnya, kurang dilaporkan, jadi kadar keseluruhan mungkin lebih tinggi.

Apakah yang membantu mencegah kesan jangka panjang gegaran otak?

Mencegah kesan jangka panjang gegaran bermula dengan mengurangkan peluang mendapat kecederaan kepala di tempat pertama. Langkah utama yang perlu diambil termasuk:

• Keselamatan kereta: Adalah penting untuk semua orang dalam kenderaan menggunakan tali pinggang keledar, dan kanak-kanak harus diikat ke tempat duduk kereta dan tempat duduk penggalak yang sesuai dengan umur.

• Topi keledar: Memakai topi keledar dengan betul semasa berbasikal, meluncur dan bermain papan selaju, menunggang motosikal dan mengambil bahagian dalam sukan kontak boleh mengurangkan peluang anda untuk mendapat gegaran otak.

• Keselamatan di rumah: Memasang peranti dan permukaan pencegahan gelincir dan jatuh pada lantai, pagar dan tangga untuk kanak-kanak dan orang dewasa boleh membantu mengelakkan terjatuh di dalam rumah.

• Ruang permainan yang selamat: Memastikan taman permainan mempunyai bahan yang selamat dan permukaan yang lembut boleh membantu mengelakkan gegaran pada zaman kanak-kanak.

Langkah lain ialah pengurusan pasca gegaran yang betul. Semasa otak anda pulih, terdapat peningkatan peluang untuk kesan yang lebih teruk—atau mengalami gegaran otak yang lain—dengan kecederaan semula. Ini melibatkan:

• Tidak memandu sehingga dibenarkan oleh doktor
• Mendapatkan rawatan perubatan segera
• Tidak menggerakkan seseorang yang disyaki gegaran otak tanpa bantuan perubatan
• Tidur yang cukup pada waktu malam serta tidur siang pada siang hari
• Sentiasa berwaspada terhadap gejala sepanjang pemulihan
• Menjauhi aktiviti berkaitan sukan sehingga dibenarkan pulang

Bolehkah kecederaan kepala lama menyebabkan masalah bertahun-tahun kemudian?

Ya, lebih banyak kali anda mengalami gegaran otak, lebih besar peluang anda boleh mengalami gejala jangka panjang atau teruk. TBI berulang boleh menyebabkan encephalopathy traumatik kronik (TCE), keadaan otak progresif yang didiagnosis hanya selepas kematian. Keadaan ini dicirikan oleh:

• Perubahan dalam pemikiran, tingkah laku, dan emosi
• Keagresifan
• Kemurungan dan kebimbangan
• Personaliti dan mood berubah
• Gejala motor, seperti penyakit Parkinson atau penyakit neuron motor

Di samping itu, sejarah gegaran otak meningkatkan peluang kes menjadi maut.

Bolehkah anda mati akibat gegaran otak?

ya. Walaupun peluang untuk mati akibat gegaran otak sangat jarang berlaku, ia boleh berlaku. Dalam sesetengah kes, pendarahan dan keradangan di otak, terutamanya jika tidak dirawat, boleh membawa maut. Inilah sebabnya mengapa pemerhatian yang teliti diperlukan untuk 24-48 jam pertama selepas kecederaan otak. Dapatkan bantuan kecemasan jika gejala menjadi lebih ketara dan teruk.