Apakah Sindrom Metabolik?

Sindrom metabolik ialah konstelasi keadaan yang bersama-sama meningkatkan risiko diabetes jenis 2, strok, dan masalah kardiovaskular, termasuk serangan jantung. Ciri-ciri sindrom metabolik ialah hipertensi (tekanan darah tinggi), gula darah tinggi, dislipidemia (paras kolesterol dan lemak yang tidak normal dalam darah), dan lemak perut yang berlebihan.

Sindrom metabolik menjejaskan antara 30% dan 40% orang dewasa menjelang umur 65 tahun. Jarang ada simptom sindrom metabolik—jadi diagnosis bergantung pada ujian darah dan langkah klinikal lain.

Perubahan gaya hidup adalah pilihan pertama untuk merawat sindrom metabolik, walaupun dalam beberapa kes ubat diperlukan.

Gejala Sindrom Metabolik

Salah satu ciri utama sindrom metabolik ialah ia biasanya tanpa gejala. Itu penting untuk anda ketahui kerana komponen individu sindrom boleh menjadi lebih teruk tanpa anda sedari.

Walau bagaimanapun, beberapa gejala boleh dikaitkan dengan keadaan; anda mungkin atau mungkin tidak mengalaminya jika anda mempunyai sindrom metabolik. Tanda sindrom metabolik yang paling ketara ialah penambahan berat badan, dan anda boleh mengalami keadaan ini jika anda berlebihan berat badan dan/atau mempunyai lilitan pinggang yang besar.

Gejala klinikal yang dikaitkan dengan sindrom metabolik termasuk:

• Pening
• Keletihan
• Tanda-tanda yang biasa dikaitkan dengan diabetes, seperti rasa dahaga yang meningkat dan kerap membuang air kecil
• Berdengkur
• Kesukaran tidur
• Sakit kepala

Gejala yang anda boleh alami apabila anda mengalami sindrom metabolik adalah disebabkan oleh kesan setiap komponen individu sindrom tersebut. Hipertensi boleh menyebabkan pening, keletihan, dan sakit kepala. Gula darah tinggi boleh menyebabkan masalah tidur, keletihan, pening, dahaga, mulut kering dan kerap membuang air kecil. Obesiti boleh menyebabkan keletihan dan berdengkur.

Punca dan Faktor Risiko

Sindrom metabolik disebabkan oleh gabungan faktor gaya hidup, kecenderungan genetik dan faktor risiko kesihatan lain yang tidak dapat anda kawal. Beberapa faktor bertindih dan menguatkan satu sama lain. Sebagai contoh, obesiti dikaitkan dengan hipertensi dan tahap trigliserida yang tinggi. Dan hipertensi dikaitkan dengan paras glukosa darah yang tinggi.

Faktor risiko untuk sindrom metabolik termasuk:

• Obesiti
• Rintangan insulin
• Diet tinggi kalori atau tinggi karbohidrat
• Gaya hidup sedentari
• Merokok
• Kurang tidur
• Sejarah keluarga diabetes atau sindrom metabolik
• Umur yang semakin meningkat
• Menjadi caucasian
• Menjadi lelaki

Walaupun punca sindrom metabolik yang berbeza belum dikenal pasti, ia berkait rapat dengan rintangan insulin, keadaan di mana badan tidak dapat menggunakan insulin secara berkesan untuk memindahkan glukosa (gula) daripada darah ke dalam sel supaya ia boleh digunakan untuk tenaga. Dengan rintangan insulin, gula boleh terkumpul dalam darah, yang akhirnya boleh menyebabkan diabetes jenis 2.

Berat badan berlebihan dikaitkan dengan tisu adiposa (lemak) visceral (dalam perut). Juga dirujuk sebagai lemak perut, lemak viseral mengelilingi organ dalaman dan dikaitkan dengan rintangan insulin. Rintangan insulin menyumbang kepada penambahan berat badan dan penambahan berat badan, seterusnya menyumbang kepada rintangan insulin.

Di samping itu, penyelidikan mencadangkan bahawa lemak perut visceral adalah pro-radang dan boleh membebaskan toksin yang boleh menjejaskan sensitiviti insulin.

Beberapa keadaan kesihatan sering wujud bersama sindrom metabolik, termasuk diabetes jenis 2, penyakit hati berlemak bukan alkohol, sindrom ovari polikistik dan apnea tidur. Keadaan ini juga dikaitkan dengan metabolisme insulin/glukosa yang diubah dan keradangan kronik.

Diagnosis

Diagnosis sindrom metabolik adalah mudah dan berdasarkan kriteria tertentu. Pemeriksaan untuk komponen sindrom metabolik adalah sebahagian daripada pemeriksaan perubatan rutin. Jika anda sentiasa mengikuti temu janji penyelenggaraan kesihatan anda, ujian anda mungkin akan menunjukkan tanda-tanda keadaan pada peringkat awal.

Jika anda mempunyai tiga atau lebih daripada lima penanda klinikal ini, anda akan didiagnosis dengan sindrom metabolik:

• Lilitan pinggang 40 inci atau lebih untuk lelaki; 35 inci atau lebih untuk wanita

• Tahap trigliserida 150 miligram setiap desiliter (mg/dL) atau lebih tinggi

• Tahap lipoprotein berketumpatan tinggi (HDL) (kolesterol baik) lebih rendah daripada 40 mg/dL untuk lelaki; lebih rendah daripada 50 mg/dL untuk wanita

• Tekanan darah 130/85 mmHg atau lebih tinggi

• Glukosa puasa 100 mg/dL atau lebih tinggi

Rawatan

Selalunya, sindrom metabolik boleh diterbalikkan. Sekiranya anda mempunyai keadaan ini, adalah penting untuk anda memulakan rawatan. Sindrom metabolik bertambah teruk apabila ia tidak dirawat, dan komplikasi boleh menyebabkan kemerosotan serius dalam kesihatan anda.

Penurunan berat badan sering disyorkan, tetapi tidak jika anda tidak mempunyai berat badan berlebihan. Indeks jisim badan (BMI) di bawah 25 adalah ideal. Bagi kebanyakan orang, kehilangan 5% hingga 10% daripada jumlah berat badan boleh meningkatkan sensitiviti insulin dan mengurangkan kesan sindrom metabolik.“”

Kadangkala diet dan senaman mencukupi untuk mencapai berat badan sasaran, tetapi pembedahan bariatrik (pembedahan penurunan berat badan) boleh menjadi pilihan untuk orang yang mempunyai BMI 40 atau lebih tinggi, atau BMI 35 hingga 39 dengan keadaan kesihatan yang berkaitan dengan berat badan.“”

Diet

Mengubah suai diet anda boleh membantu dalam memulihkan sindrom metabolik, terutamanya pada peringkat awal.

Strategi pemakanan termasuk:

• Mendapatkan banyak sayur-sayuran, protein tanpa lemak dan lemak berasaskan tumbuhan (contohnya, minyak zaitun dan alpukat)
• Mengehadkan pengambilan gula
• Pastikan anda mempunyai serat yang mencukupi dalam diet harian anda
• Menonton kalori dan saiz bahagian
• Memilih karbohidrat berkualiti tinggi yang tinggi serat dan lebih rendah gula serta tepung ditapis

Diet mempunyai kesan ke atas sindrom metabolik yang bebas daripada penurunan berat badan. Jadi anda perlu memasukkan tabiat ini walaupun anda tidak mempunyai BMI yang tinggi.

Senaman

Senaman boleh membantu anda menurunkan berat badan, dan ia juga melindungi daripada kesan sindrom metabolik yang bebas daripada berat badan. Senaman yang kerap merendahkan paras trigliserida, meningkatkan HDL, dan mungkin menurunkan tekanan darah bagi sesetengah orang. Mendapatkan senaman yang kerap beberapa kali seminggu adalah pendekatan yang berkesan untuk menguruskan sindrom metabolik—kuncinya ialah ia perlu konsisten.

Garis panduan aktiviti fizikal biasanya memerlukan 150 minit seminggu untuk aktiviti intensiti sederhana, atau 75 minit aktiviti intensiti cergas. Lebih banyak adalah lebih baik, sudah tentu, tetapi apa-apa jumlah boleh memberi manfaat. Sesetengah penyelidikan mencadangkan bahawa latihan selang intensiti tinggi boleh membantu terutamanya untuk sindrom metabolik dan mempunyai kesan dalam masa yang singkat.

Pertimbangkan untuk mendapatkan rejimen senaman yang diarahkan secara profesional untuk memastikan anda mendapat senaman yang anda perlukan sambil mengelakkan kecederaan yang disebabkan oleh senaman.

Faktor Gaya Hidup

Diet dan senaman mempunyai kesan besar terhadap sindrom metabolik. Tetapi faktor gaya hidup lain juga memainkan peranan penting.

Pengubahsuaian gaya hidup yang boleh membantu mengurangkan kesan sindrom metabolik termasuk:

• Mendapat tidur yang berkualiti (sekurang-kurangnya enam jam setiap malam)
• Berhenti merokok
• Menguruskan tekanan melalui amalan seperti yoga, meditasi, dan pernafasan dalam

Ubat

Dalam kebanyakan kes, perubahan gaya hidup sahaja boleh mengatasi sindrom metabolik, tetapi kadangkala ubat preskripsi diperlukan. Anda dan pembekal penjagaan kesihatan anda boleh menentukan sama ada pengubahsuaian gaya hidup anda mencukupi atau jika anda perlu mengambil ubat untuk menguruskan sindrom metabolik anda.

Pembekal penjagaan kesihatan anda mungkin menetapkan:

• Ubat penurun kolesterol: Statin membantu mengurangkan tahap trigliserida.

• Antihipertensi: Ubat preskripsi yang mengurangkan tekanan darah tinggi termasuk perencat enzim penukar angiotensin (ACE), penyekat beta, atau diuretik.

• Ubat kencing manis: Ubat kencing manis oral seperti Glucophage (metformin), GLP-1s atau DPP-4s, yang boleh menurunkan gula darah jika pengurusan diet tidak berkesan.

• Suplemen serat: Penggunaan serat mungkin memberi kesan kepada sindrom metabolik, tetapi tidak jelas sama ada pendekatan ini berkesan seperti mendapatkan serat dalam diet anda. Semak dengan pembekal penjagaan kesihatan anda sebelum anda mengambil suplemen serat makanan.

Kanak-kanak

Adalah penting untuk mengetahui bahawa kanak-kanak boleh mempunyai ciri-ciri sindrom metabolik dan boleh mengalami komplikasi kesihatan daripada keadaan tersebut.

Menurut American Academy of Pediatrics (AAP), kanak-kanak harus disaring untuk komponen individu sindrom metabolik-obesiti, hipertensi, glukosa darah tinggi, dan tahap lemak dan kolesterol dalam darah.

Kanak-kanak harus dirawat untuk mana-mana isu ini walaupun mereka tidak memenuhi kriteria untuk sindrom metabolik.

Prognosis

Sindrom metabolik boleh membawa kepada akibat kesihatan yang serius. Setiap faktor itu sendiri meningkatkan risiko penyakit yang mengancam nyawa, seperti serangan jantung dan strok. Dan setiap satu daripada faktor ini saling berkaitan dengan yang lain.

Komplikasi sindrom metabolik termasuk:

• Diabetes: Penyakit di mana badan tidak memetabolismekan glukosa darah dengan secukupnya. Kadar gula darah yang tinggi yang terhasil boleh menyebabkan kerosakan mata, saluran darah, buah pinggang, dan saraf.

• Aterosklerosis: Kekakuan saluran darah dan pembentukan plak kolesterol meningkatkan risiko tersumbat dalam jantung (serangan jantung) atau otak (strok).

• Penyakit buah pinggang: Hipertensi kronik, glukosa darah tinggi dan penyakit vaskular boleh merosakkan buah pinggang, akhirnya membawa kepada kegagalan buah pinggang dan kemungkinan keperluan untuk dialisis.

• Penyakit vaskular periferi: Aliran darah di kaki boleh menjadi terjejas, mengakibatkan kesakitan, keletihan, dan masalah dengan penyembuhan luka.

Jika tidak dirawat, sindrom metabolik menggandakan risiko penyakit jantung dan meningkatkan risiko diabetes sebanyak lima kali ganda dalam tempoh 10 tahun diagnosis. Tetapi memandangkan komponen sindrom metabolik boleh diukur, pembekal penjagaan kesihatan anda boleh mengikuti peningkatan anda dari semasa ke semasa dan melaraskan rawatan anda mengikut keperluan.

Sindrom metabolik boleh memberi kesan yang serius jika tidak dirawat, tetapi pada masa yang sama, sangat mungkin untuk membalikkannya tanpa memerlukan ubat atau terapi perubatan lain.

Ramai orang boleh menangani sindrom metabolik dengan berkesan dengan menurunkan berat badan, bersenam, memperbaiki diet mereka, dan berhenti merokok. Ia mungkin mencabar untuk membuat perubahan sedemikian dalam gaya hidup anda, tetapi mengurangkan risiko penyakit kronik yang serius menjadikan usaha itu berbaloi.