Saxenda ialah ubat preskripsi yang mengandungi liraglutide, agonis reseptor peptida-1 (GLP-1) seperti glukagon. Saxenda digunakan untuk pengurusan berat badan kronik pada orang dewasa dengan obesiti atau berat badan berlebihan yang disertai oleh sekurang-kurangnya satu keadaan perubatan yang berkaitan dengan berat badan, seperti hipertensi, diabetes jenis-2 atau dislipidemia.
Tidak seperti ubat-ubatan yang direka khas untuk menurunkan glukosa darah, Saxenda ditetapkan khusus untuk pengurusan berat badan jangka panjang. Anda menyuntik Saxenda sekali sehari menggunakan pen suntikan yang telah diisi sebelumnya.
Kajian klinikal telah menunjukkan bahawa Saxenda boleh menghasilkan penurunan berat badan yang bermakna secara klinikal apabila digabungkan dengan sekatan kalori dan peningkatan aktiviti fizikal.
Doktor biasanya mengesyorkan anda berhenti menggunakan ubat Saxenda jika anda tidak kehilangan sekurang-kurangnya 4% daripada berat badan anda selepas 16 minggu rawatan.
Mekanisme tindakan ubat Saxenda (liraglutide).
Liraglutide hampir menyerupai hormon semulajadi GLP-1. Selepas suntikan, Saxenda mengaktifkan reseptor GLP-1 di seluruh badan anda, terutamanya dalam otak dan saluran penghadaman.
Beberapa kesan biologi menyumbang kepada penurunan berat badan:
- Ubat mengurangkan selera makan dengan bertindak pada pusat pengawalseliaan selera di otak.
- Ubat meningkatkan rasa kenyang selepas makan.
- Ubat ini melambatkan pengosongan perut, membolehkan makanan kekal di dalam perut anda lebih lama.
- Ubat mengurangkan rasa lapar antara waktu makan.
- Ubat ini boleh mengurangkan keinginan makanan pada sesetengah individu.
Memandangkan anda secara semula jadi akan mengambil lebih sedikit kalori, terus makan makanan berkhasiat dan kekal aktif secara fizikal semasa rawatan boleh membantu anda menurunkan berat badan secara beransur-ansur dari semasa ke semasa.
Kesan sampingan ubat Saxenda (liraglutide).
Kesan sampingan Saxenda (liraglutide) adalah:
- Loya
- muntah-muntah
- Cirit birit
- sembelit
- Sakit perut
- Dispepsia
- Kembung perut
- Pedih ulu hati
- Selera makan berkurangan
- Sakit kepala
- Pening kepala
- Kepenatan
- Tindak balas di tapak suntikan
- Gula darah rendah (apabila Saxenda digabungkan dengan ubat diabetes)
- Kadar denyutan jantung meningkat
- Penyakit pundi hempedu
- Pankreatitis
- Kecederaan buah pinggang
- Reaksi alahan
- Fikiran bunuh diri atau perubahan mood
- Tumor tiroid (risiko diperhatikan dalam kajian haiwan).
Seterusnya, kami menerangkan kesan sampingan dan membimbing anda tentang cara mengelakkan atau mengurangkannya.
1. Loya
Mual adalah kesan sampingan Saxenda yang paling biasa, berlaku pada kira-kira 40% orang yang menggunakan ubat ini.
Pengaktifan reseptor GLP-1 melambatkan pengosongan perut dan meningkatkan isyarat kenyang yang sampai ke otak. Kerana makanan kekal di dalam perut anda lebih lama, sistem penghadaman anda mungkin sukar untuk menyesuaikan diri buat sementara waktu semasa rawatan 3-4 minggu pertama.
Untuk mengurangkan loya, anda harus:
- Tingkatkan dos hanya mengikut jadual yang ditetapkan
- Makan makanan yang lebih kecil sepanjang hari
- Elakkan makanan berminyak, pedas, atau makanan yang sangat besar
- Makan perlahan-lahan
- Minum cecair yang mencukupi
- Berhenti makan apabila anda mula berasa kenyang.
2. Muntah
Muntah selalu disertai dengan loya yang berterusan. Kira-kira 15% pengguna ubat Saxenda mengalami muntah.
Untuk mengurangkan muntah, anda harus makan makanan yang lebih kecil, elakkan makan berlebihan, minum air yang mencukupi. Hubungi doktor anda jika muntah menjadi teruk atau berterusan kerana dehidrasi mungkin berlaku.
3. Cirit-birit
Kira-kira 20% orang yang menggunakan ubat Saxenda (liraglutide) mengalami cirit-birit dalam tempoh 1-2 minggu pertama.
Pengaktifan reseptor GLP-1 mengubah pergerakan usus dan rembesan cecair. Perubahan pencernaan ini boleh meningkatkan kekerapan membuang air besar buat sementara waktu.
Untuk mengatasi kesan sampingan ini, anda harus:
- Banyakkan minum air
- Gantikan elektrolit yang hilang jika cirit-birit menjadi berpanjangan
- Elakkan makanan tinggi lemak sehingga cirit-birit berhenti
- Dapatkan nasihat doktor jika cirit-birit berlarutan beberapa hari atau menyebabkan dehidrasi.
4. Sembelit
Sesetengah orang mengalami sembelit dan bukannya cirit-birit.
Apabila makanan bergerak lebih perlahan melalui saluran penghadaman, lebih banyak air diserap daripada najis, menjadikannya lebih keras.
Kira-kira 19% orang yang mengambil ubat Saxenda mengalami sembelit.
Untuk mengurangkan sembelit, anda harus:
- Makan lebih banyak serat
- Minum air secukupnya
- Bersenam dengan kerap
- Pertimbangkan untuk mengambil ubat pelembut najis jika doktor anda mengesyorkan.
5. Sakit perut
Kira-kira 7% orang yang menggunakan ubat Saxenda (liraglutide) mengalami ketidakselesaan perut atau sakit perut.
Pengosongan gastrik yang ditangguhkan, pergerakan usus yang diubah, pengumpulan gas, dan penyesuaian penghadaman sementara semuanya boleh menyebabkan sakit perut.
Untuk mengurangkan sakit perut, anda harus:
- Makan makanan yang lebih kecil
- Elakkan makanan berlemak
- Minum air secukupnya.
Hubungi doktor anda jika sakit menjadi teruk kerana pankreatitis atau penyakit pundi hempedu mesti dikecualikan.
6. Senak, kembung perut, dan pedih ulu hati
Kira-kira 6% pengguna ubat mengalami gejala saluran penghadaman atas.
Makanan yang tinggal di dalam perut anda lebih lama meningkatkan tekanan dalam perut dan boleh menggalakkan refluks asid dan pembentukan gas.
Untuk mengurangkan ketidakselesaan saluran penghadaman, anda harus:
- Makan perlahan-lahan
- Elakkan baring serta merta selepas makan
- Hadkan makanan tinggi lemak
- Elakkan makan malam yang besar.
7. Selera makan berkurangan
Mengurangkan selera makan adalah kesan terapeutik dan kesan sampingan.
Reseptor GLP-1 dalam otak menyekat isyarat kelaparan dan meningkatkan rasa kenyang.
Anda harus terus makan makanan seimbang walaupun rasa lapar berkurangan, utamakan makanan kaya protein.
Bincangkan masalah pemakanan dengan doktor anda jika pengambilan makanan menjadi terlalu rendah.
8. Sakit kepala
Kira-kira 13% orang yang menggunakan ubat Saxenda (liraglutide) mengalami sakit kepala.
Sakit kepala mungkin disebabkan oleh pengurangan pengambilan kalori, dehidrasi, kehilangan cecair gastrousus, atau pelarasan metabolik sementara.
Untuk mengatasi kesan sampingan ini, anda harus:
- Minum cecair yang mencukupi
- Elakkan melangkau makan sepenuhnya
- Kekalkan tabiat tidur yang teratur
- Jika sakit kepala menjadi berterusan, berbincang dengan doktor anda.
9. Pening
Kira-kira 7% orang yang menggunakan ubat melaporkan pening, terutamanya semasa 2-3 minggu pertama.
Pengambilan kalori yang berkurangan, dehidrasi, tekanan darah rendah atau gula darah rendah boleh menyumbang kepada pening.
Untuk mengurangkan pening, anda harus:
- Berdiri perlahan-lahan
- Minum air secukupnya
- Makan dengan kerap
- Pantau glukosa darah jika anda menghidap diabetes.
10. Keletihan
Kira-kira 8% orang yang menggunakan ubat Saxenda (liraglutide) mengalami keletihan. Kesan sampingan ini biasanya berkurangan selepas badan anda menyesuaikan diri dengan ubat.
Pengambilan kalori yang berkurangan, gejala penghadaman, dehidrasi, dan penyesuaian metabolik sementara boleh menyumbang kepada menyebabkan keletihan.
Untuk mengurangkan keletihan, anda harus:
- Mengekalkan pemakanan yang mencukupi
- Tidur secukupnya
- Minum air secukupnya
- Tingkatkan aktiviti fizikal secara beransur-ansur.
11. Tindak balas di tapak suntikan
Tindak balas di tapak suntikan termasuk kemerahan kulit, gatal-gatal, lebam, bengkak.
Anda harus memutar tempat suntikan setiap hari, benarkan ubat yang disejukkan mencapai suhu bilik sebelum menyuntik, gunakan teknik suntikan yang betul, dan elakkan menyuntik ke dalam kulit yang merengsa.
12. Gula darah rendah
Hipoglisemia terutamanya berlaku pada orang yang juga menerima ubat insulin atau sulfonylurea.
Liraglutide meningkatkan rembesan insulin apabila glukosa darah meningkat. Terapi gabungan dengan ubat penurun glukosa tambahan meningkatkan risiko hipoglikemia.
Di kalangan orang yang tidak mempunyai diabetes, hipoglikemia yang ketara secara klinikal adalah jarang berlaku. Di kalangan penghidap diabetes jenis-2 yang menerima ubat sulfonylurea, hipoglikemia bergejala berlaku lebih kerap, dalam kira-kira 10-15% pesakit.
Anda harus memantau glukosa darah dengan kerap jika anda menghidap diabetes, bincangkan pelarasan dos ubat dengan doktor anda. Bawa sumber karbohidrat bertindak pantas jika risiko hipoglikemia meningkat.
13. Kadar denyutan jantung meningkat
Ubat Saxenda mungkin sedikit meningkatkan kadar denyutan jantung semasa berehat.
Pengaktifan reseptor GLP-1 mempengaruhi sistem saraf autonomi dan boleh menjejaskan tisu jantung secara langsung.
Purata kadar denyutan jantung semasa berehat meningkat kira-kira 2-3 denyutan seminit, walaupun peningkatan yang lebih besar berlaku dalam sebahagian kecil pesakit.
14. Penyakit pundi hempedu
Penurunan berat badan yang cepat itu sendiri meningkatkan pembentukan batu karang, dan Saxenda nampaknya meningkatkan lagi risiko ini.
Penurunan berat badan mengubah komposisi hempedu dan pengosongan pundi hempedu, membolehkan batu karang terbentuk dengan lebih mudah. Masalah berkaitan pundi hempedu berlaku pada kira-kira 2–3% pengguna ubat Saxenda.
Dapatkan penilaian perubatan segera jika anda mengalami sakit perut bahagian atas yang teruk, demam, atau jaundis.
15. Pankreatitis
Pankreatitis jarang berlaku tetapi berpotensi mengancam nyawa.
Penyelidik tidak memahami dengan jelas mekanisme biologi kesan sampingan ini. Rangsangan reseptor GLP-1 boleh mempengaruhi tisu pankreas dalam individu yang terdedah.
Elakkan menggunakan ubat Saxenda jika anda mempunyai sejarah pankreatitis melainkan pakar anda percaya manfaat melebihi risiko.
Berhenti menggunakan ubat Saxenda dengan segera jika anda mengalami sakit perut yang teruk atau berterusan.
16. Kecederaan buah pinggang
Kecederaan buah pinggang biasanya berlaku akibat dehidrasi dan bukannya ketoksikan buah pinggang secara langsung.
Muntah dan cirit-birit yang berterusan mengurangkan aliran darah ke buah pinggang, yang berpotensi menyebabkan kecederaan buah pinggang akut.
Kecederaan buah pinggang jarang berlaku pada pengguna ubat Saxenda (liraglutide). Pantau fungsi buah pinggang jika anda mempunyai penyakit buah pinggang yang sedia ada.
17. Fikiran bunuh diri dan perubahan mood
Dalam kes yang jarang berlaku, perubahan mood telah dilaporkan.
Penyelidik belum mengenal pasti mekanisme biologi kesan sampingan ini. Laluan pengatur selera dalam otak mungkin berinteraksi dengan litar pengatur mood.
18. Tumor tiroid
Kajian haiwan menunjukkan tumor sel C tiroid selepas pendedahan berpanjangan kepada liraglutide.
Sel tiroid C tikus lebih sensitif terhadap rangsangan GLP-1 daripada sel tiroid C manusia. Kajian terhadap manusia tidak menemui peningkatan yang jelas dalam risiko kanser tiroid, tetapi penyelidik masih mengkaji risiko ini.
Jangan gunakan ubat Saxenda jika anda mempunyai sejarah peribadi atau keluarga karsinoma tiroid medula atau sindrom neoplasia berbilang endokrin jenis 2 (LELAKI 2). Jika anda mengalami bengkak leher, suara serak yang berterusan, atau kesukaran menelan, laporkan kepada doktor anda dengan segera.
Ubat Saxenda boleh membantu ramai orang mencapai penurunan berat badan yang bermakna dan berterusan apabila ia digabungkan dengan perubahan gaya hidup sihat. Gejala gastrousus seperti loya, muntah, cirit-birit, dan sembelit adalah kesan sampingan yang paling biasa dan selalunya bertambah baik selepas 3-4 minggu pertama rawatan. Kesan sampingan yang serius, termasuk pankreatitis, penyakit pundi hempedu, kecederaan buah pinggang, dan tindak balas alahan yang teruk, adalah jarang berlaku tetapi memerlukan perhatian perubatan segera jika ia berlaku.