Montelukast ialah ubat oral yang digunakan untuk merawat asma, mencegah bronkokonstriksi akibat senaman, atau merawat rinitis alergi apabila rawatan lain tidak berkesan.
Montelukast tergolong dalam kelas ubat antagonis reseptor leukotriene dan anda biasanya akan mengambilnya sekali sehari. Ubat ini juga dijual di bawah nama dagang Singulair, Monkasta, atau Montelukast Teva.
Mekanisme tindakan ubat montelukast
Montelukast menyekat reseptor jenis-1 cysteinyl leukotriene (CysLT1). Cysteinyl leukotrienes adalah molekul mediator radang yang menyebabkan saluran udara menyempit, pengeluaran lendir, kebocoran saluran darah, dan menarik eosinofil. Dengan menyekat reseptor CysLT1, montelukast mengurangkan bronkokonstriksi yang didorong oleh leukotrien dan keradangan saluran pernafasan dan seterusnya membantu mengawal gejala asma dan gejala hidung alahan.
Kesan sampingan ubat montelukast
Kesan sampingan utama montelukast adalah:
- Reaksi neuropsikiatri: gangguan tidur, pergolakan, kebimbangan, kemurungan, pemikiran atau tingkah laku bunuh diri, halusinasi.
- Sakit kepala.
- Gejala gastrousus: sakit perut, cirit-birit, loya, muntah.
- Enzim hati meningkat dan, jarang sekali, hepatitis.
- Hipersensitiviti: ruam kulit, angioedema, anafilaksis.
- Eosinofilia dan sangat jarang vaskulitis eosinofilik dikenali sebagai sindrom Churg-Strauss.
- Pening, mengantuk, parestesia, gegaran, berdebar-debar, arthralgia atau myalgia.
Seterusnya, kami menerangkan setiap kesan sampingan dan membimbing anda tentang cara mengelakkan atau mengurangkannya.
1. Reaksi neuropsikiatri (tidur, mood, tingkah laku, pemikiran untuk membunuh diri)
Reseptor leukotriene wujud dalam tisu badan dan terdapat bukti bahawa montelukast boleh menjejaskan sistem saraf pusat pada sesetengah orang. Agensi yang mengawal selia dan menyiasat telah mencatat beribu-ribu laporan tentang perubahan mood dan tingkah laku selepas penggunaan montelukast. Kajian terbaru telah membawa kepada amaran bahawa montelukast boleh menyebabkan kesan sampingan kesihatan mental yang serius.
Gangguan tidur dan gejala berkaitan berlaku pada kira-kira 1% orang yang mengambil ubat montelukast; gangguan perhatian dan ingatan berlaku pada kira-kira 0.1% orang. Halusinasi atau tingkah laku bunuh diri sangat jarang berlaku.
Bagaimana untuk mengelakkan atau mengurangkan kesan sampingan ini:
- Beritahu prescriber anda jika anda mempunyai sejarah peribadi atau keluarga yang mengalami gangguan mood, kemurungan, kecederaan diri atau gangguan tidur.
- Jika prescriber anda dan anda memutuskan untuk menggunakan montelukast, pantau mood, tidur dan tingkah laku anda dengan teliti untuk minggu pertama dan semasa anda mengambil ubat ini. Minta penjaga untuk melihat perubahan jika anda masih kanak-kanak atau anda mengalami kesukaran untuk melihat perubahan.
- Berhenti mengambil ubat dan dapatkan nasihat perubatan segera jika anda mengalami kemurungan baru atau semakin teruk, perubahan mood secara tiba-tiba, halusinasi, atau pemikiran tentang mencederakan diri sendiri.
2. Sakit kepala
Montelukast boleh menyebabkan sakit kepala kerana ia menyekat leukotrien – bahan pengantara yang terlibat dalam keradangan dan juga boleh menjejaskan saluran darah dan isyarat saraf di otak. Perubahan ini boleh mengubah nada vaskular atau mencetuskan tindak balas neuroinflamasi ringan, yang membawa kepada sakit kepala pada sesetengah orang.
Bagaimana untuk mengelakkan atau mengurangkan kesan sampingan ini:
- Minum air yang mencukupi, kekalkan tidur yang teratur, dan elakkan pencetus sakit kepala peribadi yang diketahui.
- Gunakan ubat analgesik tanpa preskripsi jika sesuai dan diluluskan oleh doktor anda.
- Jika sakit kepala teruk, berterusan, atau disertai dengan tanda-tanda neurologi lain, hentikan ubat dan dapatkan semakan perubatan.
3. Gejala gastrousus (sakit perut, cirit-birit, loya, muntah)
Montelukast boleh menyebabkan kesan buruk berkaitan usus pada sesetengah orang. Sebabnya ialah kerengsaan kecil, atau perubahan dalam isyarat imun atau keradangan dalam usus.
Bagaimana untuk mengelakkan atau mengurangkan kesan sampingan ini:
- Ambil ubat montelukast dengan makanan jika anda mengalami sakit perut, melainkan jika preskripsi anda menasihati sebaliknya.
- Jika anda mengalami muntah yang berterusan atau cirit-birit yang teruk, hentikan ubat dan pergi berjumpa dengan preskripsi anda.
- Minum air secukupnya dan jangan abaikan tanda-tanda dehidrasi.
4. Peningkatan enzim hati dan hepatitis (dalam kes yang jarang berlaku)
Montelukast dimetabolismekan oleh hati dan sesetengah orang mempunyai peningkatan boleh balik dalam enzim transaminase serum. Dalam kes yang jarang berlaku, kecederaan hati yang lebih teruk telah dilaporkan.
Bagaimana untuk mengelakkan atau mengurangkan kesan sampingan ini:
- Maklumkan kepada prescriber anda jika anda mempunyai penyakit hati kronik atau mengalami masalah hati.
- Berhenti mengambil ubat dan aturkan ujian darah jika anda mengalami loya yang tidak dapat dijelaskan, keletihan, sakit perut, air kencing gelap, najis berwarna tanah liat, atau kekuningan kulit atau mata.
- Elakkan minum alkohol semasa anda mengambil ubat.
5. Tindak balas hipersensitiviti (ruam kulit, angioedema, anafilaksis)
Seperti kebanyakan ubat, montelukast boleh menyebabkan tindak balas hipersensitiviti pengantara imun dalam sebilangan kecil orang. Tetapi kesan sampingan ini jarang berlaku.
Jika anda mendapati gatal-gatal, muka atau tekak bengkak, kesukaran bernafas, atau ruam kulit yang teruk, hentikan pengambilan ubat dan dapatkan rawatan perubatan kecemasan.
Jangan mulakan semula pengambilan ubat montelukast selepas tindak balas hipersensitiviti yang teruk, melainkan doktor yang berkelayakan memberitahu anda ia selamat.
6. Sindrom Eosinofilia dan Churg-Strauss (granulomatosis eosinofilik dengan polangiitis)
Dalam kes yang jarang berlaku, doktor telah melihat peningkatan dalam kiraan eosinofil dan gejala vaskulitis yang konsisten dengan sindrom Churg-Strauss pada pesakit yang menggunakan montelukast. Kebanyakan kes ini berlaku apabila pesakit juga menurunkan atau menghentikan ubat steroid oral, menjadikannya sukar untuk mengetahui punca masalah tersebut. Ubat montelukast mungkin mendedahkan keadaan asas apabila dos steroid dikurangkan.
Kesan sampingan ini sangat jarang berlaku.
Bagaimana untuk mengelakkan atau mengurangkan kesan sampingan ini:
- Jangan hentikan atau kurangkan ubat kortikosteroid oral dengan cepat tanpa bimbingan daripada doktor anda.
- Jika anda mengalami simptom sistemik baharu apabila anda mengambil ubat montelukast – seperti kebas baru, kelemahan, ruam kulit, penyakit resdung yang semakin teruk, demam, atau simptom jantung – dapatkan semakan perubatan segera; doktor anda boleh menyemak kiraan eosinofil dan mempertimbangkan diagnosis dan rawatan alternatif.
7. Kesan sampingan lain (pening, parestesia, sawan, keletihan, myalgia)
Ini juga merupakan kesan sampingan yang jarang berlaku. Jika anda mengalami pening, sawan, kelemahan teruk, atau tanda-tanda neurologi lain, hentikan pengambilan ubat dan hubungi doktor anda dengan segera.
Senarai semak untuk anda jika anda perlu mengambil ubat montelukast
- Sebelum anda mula mengambil ubat montelukast, beritahu doktor anda tentang sebarang keadaan kesihatan mental semasa atau lampau, penyakit hati, atau tindak balas alahan terhadap ubat.
- Jika montelukast digunakan untuk merawat rinitis alahan, tanya sama ada ubat alternatif seperti ubat antihistamin atau ubat kortikosteroid intranasal akan berkesan atau tidak.
- Pantau mood, tidur, dan tingkah laku semasa anda mengambil ubat. Minta ahli keluarga atau penjaga untuk melihat perubahan pada kanak-kanak.
- Berhenti mengambil ubat dan dapatkan bantuan perubatan jika anda mengalami perubahan mood yang baru atau semakin teruk, terfikir untuk membunuh diri, gejala hati yang teruk, ruam kulit, kesukaran bernafas, atau tanda-tanda vaskulitis.
