Apakah Litium?

Litium ialah penstabil mood yang digunakan untuk merawat gangguan bipolar, keadaan yang melibatkan episod kemurungan, mania dan hipomania. Litium digunakan sebagai rawatan akut untuk episod mood dan sebagai rawatan jangka panjang untuk mencegah pengulangan manik dan kemurungan yang lebih lanjut.

Kesan fisiologinya adalah banyak, tetapi masih tidak jelas yang mana antaranya bertanggungjawab untuk kesan terapeutiknya. Apa yang saintis tahu ialah litium melancarkan tahap mania dan tahap kemurungan yang rendah pada mereka yang mengalami gangguan bipolar dengan memulihkan keseimbangan neurotransmiter dalam otak.

Ia adalah rawatan barisan pertama untuk gangguan bipolar yang boleh mengurangkan kekerapan episod manik dan mengurangkan simptom episod manik seperti mood meningkat atau merengsa, fikiran berlumba-lumba, gelisah dan kurang tidur. Walau bagaimanapun, litium telah ditetapkan semakin kurang dalam beberapa tahun kebelakangan ini. Sebabnya termasuk kesan sampingannya, ketersediaan penstabil mood lain dan beban ketoksikan tinggi litium.

Litium ialah unsur kimia yang terdapat di alam semula jadi. Litium ialah logam ringan dan lembut yang digunakan dalam pelbagai bentuk. Beberapa bentuk ini, seperti litium karbonat, digunakan untuk membuat ubat-ubatan yang merawat gangguan bipolar.

Sejarah

Penggunaan litium dalam rawatan psikiatri untuk gangguan mood bermula sejak abad ke-19. Ia tidak digunakan secara meluas, tetapi faedahnya untuk gangguan metabolik dan gout, yang diandaikan dikaitkan dengan disregulasi mood, dan gangguan mood berulang telah didokumenkan dengan baik dalam kertas perubatan.

Penerimaan dan penggunaan litium secara meluas di Amerika Syarikat berlaku pada tahun 1970-an. Penggunaannya di Amerika menurun secara beransur-ansur pada akhir 1980-an, bagaimanapun, dengan pengenalan antikonvulsan dan antipsikotik atipikal, yang merupakan kategori ubat yang digunakan untuk merawat keadaan lain dan juga semakin digunakan untuk merawat gangguan bipolar.

Pelbagai kajian mendapati litium berkesan dalam mencegah episod mood, episod manik, dan episod kemurungan.“ Litium lebih baik daripada antikonvulsan untuk mencegah episod manik. Dan ia mengurangkan kambuhan gejala mood, mengurangkan pencerobohan, dan mungkin juga mengurangkan impulsif. Litium juga boleh mengurangkan risiko bunuh diri pada mereka yang mengalami gangguan mood.“

Bagaimana Litium Berfungsi?

Litium tergolong dalam kelas ubat yang dipanggil agen penstabil mood, iaitu ubat yang digunakan untuk merawat gangguan bipolar dan gangguan afektif lain. Sukar untuk menentukan yang mana daripada banyak kesan litium yang bertanggungjawab untuk sifat penstabilan moodnya, tetapi diketahui bahawa litium mengurangkan aktiviti tidak teratur dalam otak dengan mengubah metabolisme neurotransmitter, terutamanya dopamin dan serotonin.

Tahap dopamin dan serotonin boleh memberi kesan kepada mood, kebimbangan, dan banyak fungsi otak yang lain. Neurotransmiter lain yang didapati terlibat dalam patofisiologi gangguan bipolar termasuk norepinephrine, GABA, dan glutamat.

Kegunaan

Litium digunakan terutamanya untuk merawat gejala gangguan bipolar—mania, kemurungan, dan turun naik antara kedua-dua keadaan. Ia boleh diambil dalam bentuk tablet, cecair atau kapsul dan mesti diambil betul-betul seperti yang diarahkan oleh pembekal penjagaan kesihatan.

Litium dimaksudkan untuk digunakan sebagai rawatan jangka panjang. Mereka yang mengambil litium tidak seharusnya berhenti mengambil ubat walaupun mereka berasa lebih baik. Kehilangan dos litium boleh meningkatkan risiko berulangnya gejala mood. Untuk ubat berfungsi dengan baik, mereka yang mengambil litium mesti mengikut arahan pembekal penjagaan kesihatan mereka tentang bila, berapa banyak, dan kekerapan mengambilnya.

Selain gangguan bipolar, litium mungkin ditetapkan di luar label untuk pelbagai keadaan seperti kemurungan bukan bipolar, sakit kepala vaskular dan neutropenia. Adalah penting untuk diingat bahawa penggunaan luar label tidak diluluskan oleh Pentadbiran Makanan dan Ubat-ubatan AS.

Faedah

Litium tidak ditetapkan sekerap dahulu kerana beban ketoksikannya dan ketersediaan penstabil mood yang lebih baharu.“Tetapi penyelidikan menunjukkan bahawa ia masih merupakan rawatan yang boleh dipercayai dan berkesan untuk gangguan bipolar dan boleh memberi kesan positif dalam rawatan atau pencegahan beberapa keadaan lain, termasuk:“.

• Gangguan mood lain
• Pencegahan bunuh diri
• Penyakit neurodegeneratif tertentu

Langkah berjaga-berjaga

Mereka yang mengambil litium boleh mengambil langkah berjaga-jaga berikut untuk memastikan ubat mereka tidak kehilangan keberkesanannya dan untuk meminimumkan kesan buruk daripada ubat:

• Elakkan minum alkohol atau menggunakan dadah terlarang
• Elakkan diet rendah natrium dan dehidrasi
• Elakkan ubat sakit di kaunter dan preskripsi yang mengandungi ubat anti-radang bukan steroid (NSAIDS) seperti ibuprofen atau naproxen
• Elakkan pengambilan minuman berkafein secara berlebihan, seperti kopi dan teh

Apabila membincangkan pilihan rawatan ini, beritahu pembekal penjagaan kesihatan anda tentang preskripsi dan ubat-ubatan yang dijual bebas serta herba dan suplemen yang sedang anda ambil untuk mengelakkan interaksi ubat yang merugikan. Sentiasa gunakan litium seperti yang diarahkan oleh pembekal penjagaan kesihatan anda dan elakkan mengambil terlalu banyak ubat.

Kesan Sampingan dan Risiko

Oleh kerana tahap terapeutik litium adalah sangat hampir dengan tahap ketoksikan, kesan sampingan yang buruk dikaitkan dengan dos. Akibatnya, pesakit yang menggunakan litium mesti dipantau dengan teliti oleh penyedia penjagaan kesihatan mereka. Tahap darah litium dilakukan untuk menentukan dos optimum.

Kesan sampingan biasa litium termasuk:

• Cirit-birit, atau senak
• Ruam seperti jerawat
• Mulut kering atau air liur yang berlebihan
• Rambut gugur atau menipis
• Gegaran ringan
• Pertambahan berat badan

Tanda-tanda berikut boleh menunjukkan ketoksikan dan keperluan untuk bantuan perubatan kecemasan:

• Keletihan yang luar biasa
• Kerap membuang air kecil (kemungkinan diabetes insipidus)
• Gegaran yang tersentak atau sukar dikawal
• Degupan jantung tidak teratur
• Pening atau kekeliruan

Beberapa kajian telah mengkaji cara untuk menguruskan kesan sampingan litium. Bagi kebanyakan orang, kesan ini adalah ringan. Kesan sampingan yang lebih sengit boleh ditangani dengan melaraskan dos atau jadual ubat, menukar formulasi litium, dan merawat kesan sampingan dengan ubat yang sesuai.

Penyedia penjagaan kesihatan mungkin meminta seseorang yang mengambil litium untuk memberikan sampel darah secara berkala untuk memastikan tahap ubat yang sesuai berada dalam badan mereka dan menilai kesan sampingan, seperti perubahan dalam kiraan sel darah, tiroid atau fungsi buah pinggang.

Siapa yang Tidak Boleh Mengambil Litium?

Litium harus digunakan dengan berhati-hati atau mungkin tidak disyorkan untuk pesakit yang mengalami gangguan buah pinggang, penyakit kardiovaskular, dan kanak-kanak di bawah 12 tahun.

Penggunaannya semasa kehamilan dikaitkan dengan kecacatan kongenital untuk bayi, seperti anomali Ebstein, kecacatan injap jantung. Walaupun risiko anomali Ebstein daripada penggunaan litium pada trimester pertama adalah sangat rendah, ultrasound jantung bayi disyorkan pada 16 hingga 20 minggu kehamilan jika seseorang mengambil litium semasa hamil. Tahap litium perlu dipantau dengan teliti pada awal kehamilan dan hampir bersalin.

Mereka yang hamil mesti menimbang risiko dan faedah mengambil litium dengan pembekal penjagaan kesihatan mereka. Penyusuan susu ibu secara amnya tidak digalakkan kerana litium diekskresikan ke dalam susu ibu.

Litium boleh menjadi pilihan rawatan yang selamat dan berkesan untuk mereka yang mengalami gangguan bipolar atau jenis gangguan mood yang lain. Mematuhi dos dan jadual ubat yang ditetapkan oleh pembekal penjagaan kesihatan anda akan memastikan anda mendapat manfaat paling banyak daripada litium dan mengelakkan kesan buruk yang tidak diingini daripada ubat. Jika pembekal penjagaan kesihatan anda menawarkan litium sebagai pilihan, pastikan anda memberi mereka penerangan menyeluruh tentang sejarah perubatan anda dan nyatakan semua kebimbangan anda.