Punca dan Faktor Risiko Kolon Meradang

Kolon adalah bahagian terpanjang dari usus besar, di mana air dan beberapa nutrien diserap daripada sisa makanan semasa ia melaluinya. Kolon boleh menjadi meradang sebagai tindak balas kepada kecederaan atau penyakit. Keradangan ini dipanggil kolitis dan boleh menyebabkan sakit perut, kekejangan, dan cirit-birit.

Keradangan boleh menjadi masalah jangka pendek atau jangka panjang. Kolitis boleh disebabkan oleh:

• Reaksi alahan
• Jangkitan
• Kolitis iskemia (penurunan aliran darah)
• Ubat-ubatan
• Penyakit radang usus (IBD)
• Kolitis mikroskopik

Artikel ini akan meneroka punca biasa, genetik dan faktor risiko gaya hidup untuk kolon yang meradang.

Punca Biasa

Kolitis boleh berpunca daripada penyakit akut (mengejut dan jangka pendek) atau penyakit kronik (jangka panjang).

Jangkitan

Satu punca umum keradangan dalam kolon ialah jangkitan oleh virus, bakteria atau parasit. Ini kadang-kadang dipanggil kolitis berjangkit.

Keracunan makanan adalah penyakit yang boleh menyebabkan keradangan kolon akut. Ia berlaku selepas bersentuhan dengan makanan atau air yang tercemar. Beberapa bakteria biasa yang menyebabkan keracunan makanan termasuk campylobacter, Escherichia coli (E. coli), salmonella dan shigella. Jenis bakteria lain juga boleh menyebabkan kolitis.

Parasit juga boleh bertanggungjawab untuk jangkitan pada kolon. Parasit yang biasa terlibat dipanggil Giardia lamblia. Jangkitan boleh bawaan makanan (berpunca daripada makanan atau air yang tercemar) atau ia boleh datang dari sentuhan dengan najis seseorang yang dijangkiti (dipanggil laluan fecal-oral).

Bakteria lain yang boleh menyebabkan kolitis ialah Clostridium difficile, juga dikenali sebagai C. difficile atau C. diff. Ia biasanya terdapat dalam kolon, tetapi ia boleh tumbuh di luar kawalan dalam keadaan tertentu. Ini boleh berlaku selepas mengambil antibiotik, yang menyebabkan gangguan dalam keseimbangan bakteria dalam kolon.

Jangkitan C. diff sangat menular, dan ia boleh disebarkan dengan mudah dari orang ke orang dalam tetapan seperti hospital atau pusat penjagaan jangka panjang.

Penyakit Radang Usus

Penyakit radang usus (IBD) mempunyai tiga jenis biasa: penyakit Crohn, kolitis ulseratif, dan kolitis tidak tentu. Semua bentuk IBD menyebabkan keradangan pada saluran penghadaman, dengan kolitis ulseratif dan kolitis tak tentu yang sebahagian besarnya terhad kepada kolon.

Dalam penyakit Crohn, keradangan boleh berlaku di mana-mana dalam sistem pencernaan, tetapi apabila ia hanya ditemui di kolon, ia dikenali sebagai kolitis Crohn.

IBD adalah perkara biasa di negara maju dan semakin menjadi di bahagian lain di dunia. Tanda-tanda dan gejala boleh termasuk cirit-birit berdarah, sakit, penurunan berat badan, anemia, dan banyak masalah lain yang berpotensi di luar saluran penghadaman.

Rawatan boleh termasuk satu atau lebih daripada banyak kelas ubat, termasuk aminosalicylates, biologi, ubat pengubahsuaian imun, perencat Janus kinase (JAK) dan steroid. Pembedahan untuk membuang sebahagian atau semua kolon adalah satu lagi rawatan yang mungkin. Pembedahan adalah lebih biasa dalam penyakit Crohn daripada kolitis ulseratif.

Kolitis Iskemia

Dalam kolitis iskemia, arteri yang menghantar darah ke kolon boleh menyempit. Penyempitan ini boleh berlaku jika usus terpintal, terputus aliran darah, atau daripada bekuan darah yang menyekat arteri.

Terdapat banyak punca penurunan aliran darah ke kolon, termasuk anemia, dehidrasi, tekanan darah rendah, dan kejutan. Gejala kolitis iskemia boleh termasuk najis berdarah, demam, dan sakit yang teruk.

Apabila aliran darah terputus atau berkurangan, tisu kolon mungkin mula mati. Kemasukan ke hospital mungkin diperlukan untuk membetulkan masalah, dan pembedahan mungkin diperlukan dalam beberapa kes.

Beberapa faktor risiko kolitis iskemia adalah:

• Berusia lebih 65 tahun
• Menghidapi sindrom usus besar (IBS)
• Mempunyai sejarah penyakit pulmonari obstruktif kronik (COPD), sembelit, trombofilia (peningkatan risiko pembekuan darah), atau penyakit arteri sistemik
• Menjadi perempuan (ditunjukkan dalam beberapa kajian tetapi bukan yang lain)

Ubat-ubatan

Sesetengah ubat boleh menyebabkan pendarahan dan/atau keradangan dalam kolon. Yang paling biasa ialah ubat anti-radang bukan steroid (NSAID), seperti ibuprofen atau aspirin.

Mengambil methotrexate, yang digunakan untuk merawat beberapa keadaan autoimun atau pengantara imun, juga boleh menyumbang kepada kolitis. Natrium fosfat, yang merupakan sejenis julap, boleh menyebabkan kolitis dalam beberapa kes, seperti bentuk kemoterapi tertentu (ubat yang digunakan untuk merawat kanser).

Kolitis Alahan

Bayi yang baru lahir dan bayi paling kerap terjejas oleh keradangan kolon yang disebabkan oleh alahan. Walau bagaimanapun, kanak-kanak yang lebih tua juga boleh mendapat kolitis dengan cara ini. Susu lembu adalah penyebab paling biasa kolitis alahan pada bayi.

Salah satu gejala boleh menjadi darah dalam najis, yang menyusahkan ibu bapa. Biasanya, rawatan melibatkan memulakan diet yang menghilangkan alergen yang berpotensi. Kebanyakan kes akan sembuh apabila bayi semakin membesar.

Kolitis Mikroskopik

Terdapat dua jenis kolitis mikroskopik, iaitu kolitis limfositik dan kolitis kolagen. Kolitis mikroskopik sering menyebabkan cirit-birit kronik.

Keadaan ini secara ketara lebih biasa pada wanita berbanding lelaki, walaupun beberapa kajian telah menunjukkan kolitis limfositik mungkin lebih biasa pada lelaki daripada yang difikirkan sebelum ini. Kolitis mikroskopik boleh berlaku pada mana-mana umur tetapi lebih biasa pada orang berumur 60-an dan 70-an.

Rawatan akan bergantung pada tahap keterukan gejala dan boleh termasuk aminosalicylates, bismut subsalicylate (Pepto Bismol), steroid dan/atau ubat pengubahsuaian imun.

Genetik

Banyak punca keradangan kolon nampaknya tidak mempunyai komponen genetik. Masih penting untuk menjejaki penyakit dan keadaan yang berlaku dalam keluarga anda dan memberitahu profesional penjagaan kesihatan tentangnya.

IBD adalah salah satu bentuk kolitis yang nampaknya berlaku dalam keluarga. Walaupun tidak selalu ada pautan ibu bapa-ke-anak secara langsung, saudara darjah pertama seseorang yang menghidap IBD, termasuk ibu bapa dan adik-beradik, berkemungkinan besar turut menghidap penyakit ini.

Walau bagaimanapun, IBD dianggap mempunyai komponen genetik dan alam sekitar. Tidak semua orang yang mempunyai gen yang dikaitkan dengan IBD akhirnya menghidap penyakit ini.

Faktor Risiko Gaya Hidup

Punca-punca keradangan kolon sangat pelbagai, dan hubungan dengan gaya hidup akan berbeza berdasarkan setiap keadaan. Walau bagaimanapun, penggunaan NSAID jangka panjang dan menghisap rokok boleh mengakibatkan kolitis.

Penyebab kolitis berjangkit boleh dicegah dengan mengelakkan sumber air yang tidak dirawat dan bersikap tegas dalam mengendalikan, menyediakan dan menyimpan makanan dengan selamat.

Pemakanan yang betul adalah penting untuk semua orang, dan dalam beberapa kes, mungkin perlu menukar diet anda untuk membantu menangani keradangan kolon. Pakar diet boleh membantu anda memahami sama ada makanan yang anda makan menyumbang kepada keradangan kolon anda dan cara menghapuskan makanan tertentu (seperti kolitis alahan).

Ringkasan

Keradangan kolon, atau kolitis, boleh menjadi akut (berumur pendek), atau ia boleh menjadi kronik (jangka panjang). Penyakit bawaan makanan dan jangkitan adalah punca biasa kolitis akut. Kolitis iskemia adalah keadaan akut yang serius yang berlaku apabila aliran darah ke kolon tersumbat.

Bentuk kronik kolitis termasuk penyakit radang usus, kolitis alahan, dan kolitis mikroskopik. Menggunakan ubat-ubatan seperti NSAID dan methotrexate juga boleh mengakibatkan keradangan kolon.

Kolon yang meradang boleh menyebabkan najis berdarah. Darah di dalam atau pada najis tidak pernah normal dan harus sentiasa menjadi alasan untuk berjumpa pembekal penjagaan kesihatan. Dapatkan rawatan perubatan dengan segera apabila anda mengalami kesakitan yang teruk, pendarahan dengan bekuan darah, cirit-birit berat yang berterusan, atau sembelit yang tidak hilang.

Ia mungkin mengambil masa untuk mendiagnosis dengan betul sebab keradangan kolon anda kerana terdapat banyak punca yang berpotensi. Tetapi profesional penjagaan kesihatan boleh membantu anda mengetahui sebab gejala anda dan menetapkan rawatan yang betul.