Pemeriksaan adalah langkah pertama dalam diagnosis
Ujian darah adalah penting untuk menyaring penyakit seliak. Kebanyakannya direka untuk mengesan imunoglobulin (Ig), antibodi yang dihasilkan oleh sistem imun orang dengan seliak sebagai tindak balas kepada gluten dalam gandum dan bijirin lain. Ujian darah lain mencari penunjuk yang berbeza, termasuk protein pengikat asid lemak (I-FABP) dan penunjuk genetik tertentu.
:max_bytes(150000):strip_icc()/Celiac-blood-tests-Tetra-Images-56a11b945f9b58b7d0bbc205.jpg)
Keputusan ujian darah seliak biasanya dikembalikan dalam masa satu hingga tiga hari. Keputusan ujian genetik endomysial antibodi (EMA) dan seliak mungkin mengambil masa yang lebih lama. Apabila ujian darah seliak positif, ujian lanjut diperlukan. Satu-satunya cara untuk mendiagnosis penyakit seliak secara pasti adalah dengan biopsi usus kecil untuk mencari kerosakan pada tisu.“”
Ujian Antibodi
Terdapat empat ujian antibodi untuk penyakit seliak. Skrin paling sensitif untuk imunoglobulin A (IgA)—antibodi yang paling menonjol dalam seliak.“Orang yang kekurangan IgA (terutamanya mereka yang mengalami gangguan autoimun seperti lupus atau arthritis rheumatoid mungkin diuji untuk immunoglobulin G (IgG) dan bukannya IgA.“”
Agar ujian darah antibodi untuk menyaring penyakit seliak adalah tepat, orang yang disaring mesti makan gluten pada masa ujian.““
Transglutaminase Tisu (tTG)
Ujian tTG, juga dikenali sebagai ujian transglutaminase anti-tisu atau anti-tTG, ialah pilihan baris pertama untuk ujian antibodi. tTG ialah enzim yang memainkan peranan dalam penyembuhan luka, lekatan sel-ke-sel, pengawalan kemandirian dan kematian sel, dan proses biologi lain.
Ia juga terlibat dalam pecahan gliadin—protein larut air dalam gluten yang penting untuk roti mengembang semasa dibakar dan yang mudah diserap oleh usus.“”
Interaksi antara tTG dan gliadin adalah kompleks. Selepas tTG memecahkan gluten, pecahan gliadin seterusnya dalam aliran darah akan mengaktifkan tTG dalam usus kecil, menyebabkan tahap enzim meningkat.“Sebagai tindak balas, sistem imun menghasilkan antibodi tTG defensif yang boleh dikesan oleh ujian tTG.
Deamidated Gliadin Peptide (DGP)
Gliadin deamidated dihasilkan apabila tTG memecah gliadin dalam saluran penghadaman.“Pada orang yang mempunyai penyakit seliak, tindak balas ini diperkuatkan dan memberikan penanda utama untuk penyakit ini.
Ujian deamidated gliadin peptide (DGP) mampu mengesan deamidated gliadin IgA dengan kekhususan 94% tetapi kepekaan kurang ideal iaitu 74%.“Oleh sebab itu, ia paling kerap digunakan seiring dengan ujian tTG untuk memberikan bukti awal penyakit seliak, terutamanya pada kanak-kanak berumur 2 tahun ke bawah yang sistem imunnya tidak berkembang sepenuhnya.“”
Antibodi Endomysial (EMA)
Antibodi endomisial dihasilkan dalam lapisan tisu di sekeliling otot yang dipanggil endomisium yang mengandungi satu bentuk tTG yang, apabila terdedah kepada gluten, akan mengaktifkan dan mengeluarkan antibodi dalam tindak balas autoimun.“”
Ujian antibodi endomysial (EMA) adalah jauh lebih tepat daripada ujian tTG atau DGP.“Ia juga lebih rumit dan mahal: Oleh kerana antibodi mengikat dengan otot licin, tisu esofagus atau tali pusat yang beku diperlukan untuk mengeluarkan antibodi daripada sampel darah dalam kepekatan yang cukup tinggi untuk mendapatkan keputusan yang tepat.
Ujian EMA digunakan terutamanya untuk mengesan antibodi IgA, walaupun versi IgG juga tersedia.
Ujian EMA paling kerap digunakan pada orang yang mempunyai simptom penyakit seliak klasik yang telah diuji negatif pada ujian tTG dan DGP yang lebih murah.
Jumlah IgA Serum
Jumlah ujian IgA serum digunakan untuk memeriksa kekurangan IgA, yang boleh menyebabkan bacaan tTG-IgA atau EMA negatif palsu. Ia sering digunakan apabila seseorang ujian negatif untuk satu atau kedua-dua ujian ini.“Pada masa lain, ia dilakukan bersama tTG untuk menentukan sama ada terdapat beberapa tahap kekurangan IgA yang mungkin mempengaruhi keputusan.
Jika jumlah ujian IgA serum mengesan kekurangan IgA, ia mungkin akan diikuti sama ada ujian DGP-IgG atau ujian tTG-IgG.
Ujian Darah Lain
Selain ujian berasaskan antibodi untuk penyakit seliak, terdapat dua ujian darah lain yang boleh dilakukan sebelum biopsi usus dipertimbangkan.
Protein Pengikat Asid Lemak Usus (I-FABP)
Ujian I-FABP mengesan protein yang dilepaskan ke dalam darah apabila usus rosak, seperti ciri penyakit seliak.“Peningkatan I-FAGP dalam darah mungkin menjadi bukti penyakit seliak walaupun ujian antibodi tidak dapat disimpulkan. Sampel air kencing juga boleh diuji untuk I-FABP.
Ujian Genetik Celiac
Ujian genetik seliak, juga dikenali sebagai penaipan HLA, mampu mengesan kompleks gen yang dipanggil antigen leukosit manusia (HLA) yang mungkin terdedah kepada penyakit seliak, iaitu HLA-DQ2 dan HLA-DQ8.“”
Keputusan ujian genetik yang positif tidak bermakna anda menghidap penyakit seliak—kerana 55% daripada populasi umum mempunyai HLA-DQ2 dan HLA-DQ8 berbanding 98% daripada populasi seliak“—tetapi ia boleh mengecualikan penyakit seliak sebagai punca jika tiada antigen dikesan.
