Punca dan Faktor Risiko Hepatitis

Beberapa perkara boleh menyebabkan hepatitis, termasuk mikrob, bahan berbahaya dan keadaan perubatan. Bentuk hepatitis yang paling biasa ialah hepatitis virus, yang disebabkan oleh virus hepatitis B dan C. Penyebab hepatitis lain termasuk bahan toksik (cth. alkohol atau dadah) dan penyakit autoimun.

Punca Biasa

Walaupun virus hepatitis adalah penyebab paling biasa hepatitis, keadaan perubatan tertentu, ubat-ubatan atau ubat-ubatan boleh menyebabkan seseorang juga menghidapinya.

Hepatitis Virus

Hepatitis virus ialah jenis hepatitis yang paling biasa, dan ia disebabkan terutamanya oleh lima virus: hepatitis A, B, C, D, dan E. Semua virus ini boleh menjejaskan hati, tetapi ada yang lebih serius daripada yang lain, dan ia boleh disebarkan dengan cara yang berbeza.

• Virus Hepatitis A: Orang ramai dijangkiti virus hepatitis A (HAV) apabila mereka bersentuhan dengan makanan atau air yang tercemar dengan virus itu, atau dengan melakukan jenis aktiviti seksual tertentu. Walaupun jangkitan HAV boleh menjadi serius, kebanyakan kes hilang dengan sendirinya.

• Virus Hepatitis B: Jenis B (HBV) merebak melalui cecair badan seperti darah atau air mani. Akibatnya, kebanyakan jangkitan baru berlaku kerana hubungan seksual atau berkongsi jarum, walaupun ibu juga boleh menularkan virus kepada bayi mereka semasa bersalin. Mereka yang dijangkiti HBV tidak selalu mengalami simptom, dan sesetengahnya boleh terus mengalami jangkitan sepanjang hayat yang membawa kepada keadaan kesihatan yang serius seperti kanser hati. Jangkitan kronik lebih kerap berlaku pada bayi muda. Kira-kira 90 peratus bayi dengan HBV mengalami jangkitan kronik, berbanding kira-kira 5 peratus orang dewasa yang dijangkiti.

• Virus Hepatitis C: Walaupun sesetengah jangkitan hepatitis C (HCV) hanya bersifat sementara (atau “akut”), majoriti (75 peratus hingga 85 peratus) penghidap hepatitis C akut akan mengalami hepatitis C kronik. Seperti HBV, HCV boleh disebarkan melalui jarum tercemar yang digunakan oleh pengguna dadah atau dalam tetapan penjagaan kesihatan, daripada ibu kepada anak semasa kelahiran atau, kurang biasa, melalui hubungan seksual atau aktiviti lain.

• Virus Hepatitis D: Biasanya dirujuk sebagai “hepatitis delta”, jenis D (HDV) disebarkan melalui sentuhan dengan darah orang yang dijangkiti atau cecair badan yang lain. Ia hanya boleh menjangkiti anda apabila anda juga mempunyai HBV.

• Virus Hepatitis E: Virus Hepatitis E (HEV) adalah serupa dengan HAV kerana ia merebak melalui makanan atau air yang tercemar (selalunya kerana sanitasi yang buruk). Ia lebih biasa di negara membangun, di mana akses kepada air bersih adalah terhad. Walaupun pakar menganggap hepatitis E jarang berlaku di Amerika Syarikat, penyelidikan baru-baru ini menunjukkan bahawa kira-kira 20 peratus daripada populasi telah menghidap hepatitis E.

Sesetengah penyelidik berpendapat virus lain (tidak disenaraikan di atas) mungkin juga menyebabkan hepatitis, tetapi setakat ini tiada lagi mikrob yang jelas dikaitkan dengan keadaan itu.

Hepatitis Toksik

Hepatitis toksik ialah apabila bahan merosakkan hati dan menyebabkan ia membengkak. Pemacu utama di sebalik hepatitis toksik ialah alkohol, bahan kimia toksik, dan ubat-ubatan tertentu.

Alkohol: Kesan merosakkan alkohol pada hati telah didokumenkan dengan baik, dan hepatitis hanyalah salah satu daripada banyak keadaan berbahaya yang boleh datang akibat daripada minum jangka panjang atau berat.

Bahan Kimia: Pendedahan berulang atau berlebihan kepada bahan kimia toksik seperti pelarut atau bahan kimia organik lain boleh membawa kepada hepatitis toksik, sama ada dengan menelan, menyentuh atau bernafas dalam bahan tersebut.

Dadah: Sesetengah ubat tanpa preskripsi dan ubat preskripsi boleh menyebabkan hepatitis toksik, termasuk:“”

• Amiodarone
• Amoxicillin-clavulanate
• Steroid anabolik
• Ubat kawalan kelahiran
• Chlorpromazine
• Erythromycin
• Halothane
• Isoniazid
• Methyldopa
• Methotrexate
• Ubat anti-radang bukan steroid (NSAIDs)
• Statin
• Dadah sulfa
• Tetrasiklin
• Beberapa ubat anti-sawan

Dalam sesetengah kes, penggunaan ubat-ubatan di atas (terutamanya dalam dos yang tinggi) mungkin mencetuskan hepatitis pada orang yang sudah terdedah, seperti mereka yang dijangkiti virus hepatitis atau mereka yang mempunyai keadaan autoimun yang menjejaskan hati.

Hepatitis Autoimun

Hepatitis autoimun ialah apabila pertahanan badan anda sendiri menyerang hati anda, menyebabkan ia membengkak dan rosak. Tidak jelas apa yang menyebabkan hepatitis autoimun, tetapi penyelidik berpendapat kedua-dua gen dan faktor persekitaran (seperti ubat atau virus) boleh memainkan peranan. Kira-kira 70 peratus penghidap hepatitis autoimun adalah wanita, biasanya berumur antara 15 dan 40 tahun. Ramai orang yang menghidap penyakit ini juga mempunyai penyakit autoimun lain, termasuk diabetes jenis 1, tiroiditis, kolitis ulseratif, vitiligo, atau sindrom Sjogren.“”

Faktor Risiko Gaya Hidup

Sesetengah perkara boleh meningkatkan peluang anda untuk menghidap hepatitis, termasuk faktor persekitaran, tingkah laku atau isu kesihatan tertentu.

Faktor Risiko Persekitaran

Oleh kerana banyak punca hepatitis ditemui dalam persekitaran seseorang, pendedahan kepada faktor persekitaran tertentu boleh menyebabkan anda lebih berkemungkinan menghidap hepatitis dari semasa ke semasa. Faktor risiko persekitaran yang dikaitkan dengan hepatitis termasuk:

• Air yang tidak selamat untuk diminum atau mencuci hasil

• Kekurangan perkhidmatan sanitasi seperti bilik mandi atau tempat untuk mencuci tangan

• Sentuhan dengan jarum terpakai, picagari atau objek lain yang mungkin tercemar dengan darah yang dijangkiti virus hepatitis

Faktor Risiko Tingkah Laku

Begitu juga, sesetengah tingkah laku atau aktiviti boleh menyebabkan anda lebih berkemungkinan terdedah kepada virus, bahan kimia toksik atau bahan yang menyebabkan hepatitis. Tingkah laku yang meningkatkan peluang seseorang untuk mendapat hepatitis termasuk:

• Berkongsi jarum atau objek lain yang mungkin tercemar dengan virus hepatitis

• Terlibat dalam hubungan seksual yang tidak selamat, seperti tidak menggunakan kondom semasa hubungan seks, melakukan hubungan seks kasar atau mempunyai beberapa pasangan seksual

• Bekerja di sekitar bahan kimia toksik. Contoh pekerjaan yang kerap terdedah kepada bahan kimia tersebut termasuk pencuci kering, pelukis, penyedia penjagaan kesihatan atau pekerja ladang.

• Minum air yang tidak dirawat atau makan makanan yang tidak disediakan dengan selamat atau tidak betul (cth. hasil yang tidak dicuci)

• Minum alkohol dalam kuantiti yang banyak, dalam jangka masa yang lama

• Mengambil ubat yang dipercayai ada kaitan dengan hepatitis

Faktor Risiko Kesihatan

Sejarah kesihatan seseorang juga mungkin menjejaskan kemungkinan dia akan mendapat hepatitis.

Faktor risiko kesihatan untuk hepatitis termasuk:

• Tidak diberi vaksin terhadap hepatitis virus, khususnya HAV dan HBV““

• Mengalami jangkitan akut atau kronik dengan satu atau lebih virus hepatitis

• Mempunyai gangguan autoimun, seperti autoimun polyendocrinopathy candidiasis ectodermal dystrophy (APECE)

• Dilahirkan daripada ibu yang dijangkiti virus hepatitis, terutamanya hepatitis B

Penyedia penjagaan kesihatan anda akan dapat berbincang dengan anda tentang langkah-langkah khusus yang boleh anda ambil untuk mengurangkan peluang anda mendapat hepatitis atau keadaan hati yang lain.