Punca dan Faktor Risiko Herpes

Jangkitan herpes disebabkan oleh virus herpes simplex (HSV) jenis 1 dan 2. Virus ini berjangkit dan berjangkit dari seseorang ke orang lain melalui sentuhan kulit ke kulit. Mencium atau menyentuh adalah punca utama penularan HSV-1, dan hubungan seksual adalah punca utama penularan HSV-2.

Punca Biasa

Virus herpes simplex masuk melalui kulit dan bergerak ke saraf, di mana ia biasanya tidak menyebabkan masalah. Herpes boleh menyebabkan kudis kulit, bagaimanapun, apabila virus menjadi aktif.

Lokasi lain dalam badan, seperti mata atau leher, juga boleh terjejas. Setiap satu daripada dua virus ini boleh menjejaskan kawasan yang biasanya dikaitkan dengan virus lain.

Terdapat juga virus herpes lain, walaupun ia tidak dikaitkan dengan isu ini. Contohnya, cacar air disebabkan oleh herpes zoster. Mononukleosis berjangkit (aka mono) disebabkan oleh Epstein-Barr, yang juga merupakan virus herpes.

Penularan

Virus herpes merebak apabila bersentuhan dengan kulit yang pecah atau dengan mulut, faraj, zakar atau dubur.

Malangnya, tidak ada cara untuk mengesan penumpahan tanpa gejala, jadi anda perlu menganggap herpes menular sepanjang masa, walaupun tanpa gejala.

Orang ramai boleh menjangkiti semula diri mereka sendiri dengan menyentuh kudis dan kemudian menggaru atau menggosok kawasan kulit yang lain pada badan mereka sendiri.

Wanita yang mempunyai jangkitan HSV-2 faraj juga boleh menghantar virus kepada bayi mereka semasa penghantaran melalui faraj. Jenis penularan ini lebih biasa jika ibu baru mendapat jangkitan.

Jangkitan dan Pengaktifan Semula

Sebaik sahaja ia memasuki sel manusia, virus HSV menembusi nukleus sel dan memulakan proses replikasi. Pada peringkat ini, walaupun sel mungkin dijangkiti, anda mungkin tidak akan mengalami sebarang gejala.

Semasa jangkitan awal, virus diangkut melalui sel saraf ke titik percabangan saraf, dikenali sebagai ganglia. Di sanalah virus itu akan kekal dalam keadaan tidak aktif, tidak aktif, tidak mereplikasi atau menunjukkan sebarang tanda bahawa ia ada di sana.

Kadangkala, virus yang tidak aktif mungkin tiba-tiba diaktifkan semula, memulakan proses replikasi semula. Apabila ini berlaku, virus akan bergerak semula melalui saraf ke permukaan kulit. Dengan ini, banyak sel kulit yang dijangkiti terbunuh, menyebabkan lepuh terbentuk. Letusan lepuh ini mencipta ciri ulser yang diiktiraf sebagai kudis sejuk atau herpes genital.

Perkara yang Mencetuskan Berulang

Pencetus tertentu boleh menyebabkan virus herpes diaktifkan semula. Ini dikenali sebagai berulang dan boleh berlaku walaupun anda mempunyai sistem imun yang sihat.

Terdapat beberapa pencetus yang diketahui yang boleh merangsang berulang:

• Tekanan fizikal, seperti jangkitan, penyakit, atau kecederaan
• Tekanan emosi atau kebimbangan berterusan selama lebih daripada satu minggu
• Pendedahan kepada cahaya ultraungu, haba berlebihan atau sejuk
• Perubahan hormon, seperti semasa haid
• Keletihan

Faktor Risiko Kesihatan

Terdapat beberapa faktor kesihatan yang boleh menyebabkan anda mendapat jangkitan HSV yang lebih teruk atau tahan lebih lama jika anda sudah mempunyai HSV-1 atau HSV-2. Walau bagaimanapun, faktor risiko ini tidak menyebabkan anda lebih cenderung untuk mendapat jangkitan.

• Imunosupresi: Jika sistem imun anda kekurangan untuk sebarang sebab, anda berisiko lebih besar untuk mendapat jangkitan HSV yang lebih serius atau berterusan, serta pengaktifan semula yang lebih kerap. Sistem imun anda boleh ditindas atas beberapa sebab, termasuk keadaan autoimun, HIV, penyakit IgA, penyakit seperti kanser sumsum tulang, rawatan kemoterapi atau pemindahan organ.

• Penggunaan ubat imunosupresif: Anda boleh mendapat jangkitan HSV-1 atau HSV-2 yang lebih teruk atau pengaktifan semula jika anda menggunakan ubat imunosupresif seperti steroid atau ubat kemoterapi. Ini sepatutnya tidak lagi berlaku apabila anda berhenti mengambil ubat dan fungsi sistem imun anda kembali normal.

• HIV: Jangkitan HIV secara khusus menyebabkan penurunan imuniti terhadap virus, dan jangkitan virus herpes mungkin lebih teruk jika anda mempunyai jangkitan HIV.

• Kekurangan IgA: Walaupun sebarang kekurangan imun boleh menyebabkan anda terdedah kepada kudis berulang atau jangkitan HSV yang lebih teruk, kekurangan IgA ialah kekurangan imun yang paling kerap dikaitkan dengan HSV. IgA ialah protein imun yang secara khusus melindungi daripada jangkitan pada membran mukus, iaitu kawasan kulit nipis yang dilindungi oleh lendir seperti cecair, seperti mulut dan faraj.

Faktor Risiko Gaya Hidup

Herpes adalah virus yang sangat biasa, dan terdapat risiko pendedahan yang sangat tinggi yang berkaitan dengan aktiviti tertentu:

• Seks tanpa perlindungan: HSV-2 paling kerap ditularkan daripada seseorang kepada orang lain melalui seks, termasuk seks oral. HSV-1 juga boleh berjangkit melalui aktiviti seksual, walaupun ia tidak begitu biasa. Mempunyai beberapa pasangan seksual dan melakukan hubungan seks tanpa perlindungan dengan pasangan yang boleh dijangkiti meningkatkan risiko anda.

• Berciuman: Berciuman atau sentuhan mulut lain ialah salah satu cara penularan HSV-1 yang biasa.

• Berkongsi item: Virus HSV-1 boleh berjangkit dengan berkongsi item seperti cawan, berus gigi dan juga tuala yang baru-baru ini bersentuhan dengan virus. Menggunakan gincu, pengilat bibir atau balsem bibir orang lain amat bermasalah, kerana barang-barang ini sememangnya lembap, yang membolehkan virus melekat dengan mudah.

• Sentuhan kulit ke kulit yang berpanjangan: Herpes gladiatorum, sejenis jangkitan yang disebabkan oleh HSV-1, dicirikan oleh kudis pada muka, kepala dan leher. Jangkitan herpes jenis ini paling kerap diperhatikan di kalangan ahli gusti.