Menguruskan Kesan Terapi Sinaran

Kesan sampingan terapi sinaran, seperti kerengsaan kulit, keletihan, batuk dan banyak lagi adalah perkara biasa semasa rawatan. Mempunyai kesedaran tentang petua mudah, seperti cara menjaga kulit anda, cara mengawal diri apabila letih, dan mengelakkan kesejukan untuk membantu batuk anda boleh menjadikan anda lebih selesa. Ia juga penting untuk mengetahui apabila remedi rumah tidak mencukupi dan anda perlu menghubungi pembekal penjagaan kesihatan anda.

Iritasi kulit

Dalam beberapa minggu pertama terapi sinaran, anda mungkin perasan kulit anda menjadi merah dan jengkel. Pembekal penjagaan kesihatan anda mungkin menetapkan krim untuk mengurangkan ketidakselesaan. Berhati-hati untuk melindungi kulit anda daripada sumber kerengsaan lain juga boleh membantu.

Ubat Rumah untuk Kemerahan dan Ruam Kulit

Terdapat banyak perkara yang boleh anda lakukan sendiri untuk membantu anda mengatasi kemerahan dan kerengsaan kulit biasa yang berkaitan dengan terapi sinaran:

• Gunakan air kosong atau sabun lembut untuk membersihkan kawasan di mana sinaran digunakan. Elakkan menggosok kulit anda, dan tepuk-tepuk diri anda perlahan-lahan untuk kering selepas mandi; berhati-hati untuk tidak membersihkan tatu yang digunakan untuk membimbing rawatan anda.
• Cuba jangan menggaru kulit anda.
• Pakai pakaian longgar yang tidak menggosok. Bahan kapas lebih disukai daripada bahan yang lebih kasar, seperti bulu.
• Bagi wanita, coli boleh menjengkelkan; menggantikan kemeja-T atau kamisol mungkin lebih selesa.
• Gunakan detergen lembut untuk mencuci pakaian anda, dan elakkan menggunakan kanji semasa menyeterika.
• Amalkan berhati-hati di bawah sinar matahari. Kulit anda mungkin terbakar dengan lebih mudah, dan selaran matahari boleh menguatkan kemerahan dan kerengsaan akibat terapi sinaran. Pelindung matahari, bagaimanapun, boleh menjengkelkan, jadi menutup dengan payung dan mengelakkan matahari tengah hari adalah pilihan yang lebih baik.
• Elakkan sebarang losyen, krim atau serbuk, melainkan ia disyorkan oleh pakar onkologi sinaran anda. Kebanyakan produk kulit ini mengandungi bahan kimia yang boleh merengsakan lagi kulit anda.
• Baru-baru ini, satu kajian mendapati bahawa penggunaan aloe vera sebelum rawatan sinaran mengurangkan tahap kerengsaan kulit. Tetapi seperti yang dinyatakan di atas, adalah penting untuk berbincang dengan pakar onkologi sinaran anda tentang apa sahaja yang anda gunakan pada kulit anda sebelum dan semasa rawatan.
• Elakkan menggunakan band-aid atau pita pada kulit anda.
• Elakkan kawasan itu terdedah kepada kesejukan atau haba yang melampau; jangan gunakan pek ais atau pad pemanas.

Bila Perlu Menghubungi Penyedia Penjagaan Kesihatan Anda

Kerengsaan kulit, yang dirujuk sebagai “dermatitis akibat sinaran” oleh penyedia penjagaan kesihatan, selalunya merupakan satu gangguan. Walau bagaimanapun, jangkitan teruk boleh berlaku jika anda mempunyai luka terbuka terutamanya apabila digabungkan dengan sistem imun yang terjejas (seperti selepas kemoterapi). Selulitis adalah jangkitan kulit bakteria yang mungkin berkembang, dan biasanya memerlukan rawatan antibiotik.

Bagi wanita yang menjalani terapi sinaran selepas mastektomi dan pembinaan semula, kudis kulit boleh memberikan akses kepada bakteria untuk masuk, dan jangkitan yang memerlukan pembedahan (dengan pembuangan implan dan debridement) kadangkala berlaku. Jangkitan ini kadangkala mencabar untuk dirawat, memerlukan terapi antibiotik intensif dan oksigen hiperbarik pada masa-masa tertentu.

Jika anda mengalami ruam yang kelihatan seperti selaran matahari yang teruk, anda juga harus menghubungi pembekal penjagaan kesihatan anda dengan segera. Keadaan keradangan yang dirujuk sebagai penarikan semula radiasi, fenomena yang digunakan untuk menggambarkan ruam yang berlaku di kawasan yang sebelum ini terpancar apabila seseorang diberi ubat kemoterapi tertentu.

Keletihan

Keletihan adalah sangat biasa semasa rawatan sinaran dan sering menjadi lebih teruk dengan masa. Terdapat banyak rawatan kanser yang boleh menyebabkan keletihan, serta kanser itu sendiri, dan sinaran sering menggabungkan keletihan yang sudah ada pada tahap tertentu. Mempunyai kesedaran tentang perkara ini dan memberi kebenaran kepada diri sendiri untuk berehat adalah langkah pertama dalam menangani keletihan terapi sinaran. Beritahu orang yang anda sayangi apa yang mereka boleh lakukan untuk menyokong anda pada masa ini.

Adalah penting untuk orang tersayang anda memahami bahawa keletihan kanser adalah berbeza daripada keletihan biasa. Ia biasanya tidak bertindak balas terhadap rehat atau secawan kopi, dan rasa letih yang melampau boleh berlaku dengan aktiviti yang selalunya minimum. Rasa letih juga boleh menyebabkan orang berasa sangat emosi, dan kemarahan dan kekecewaan adalah perkara biasa.

Pemulihan Rumah untuk Keletihan Berkaitan Sinaran

Beberapa prinsip yang boleh membantu juga termasuk:

• Rehat apabila anda letih.
• Rentak diri anda sepanjang hari.
• Makan makanan yang sihat dan seimbang.
• Terima bantuan daripada orang lain.
• Bersenam setiap hari, walaupun beberapa minit senaman ringan, seperti berjalan kaki, boleh membantu. Ia mungkin kedengaran berlawanan dengan intuisi, tetapi sedikit senaman boleh mengurangkan keletihan kanser dengan ketara.
• Cuba dapatkan banyak tidur pada waktu malam, dan tidur siang pada siang hari, jika perlu.
• Semak petua ini untuk mengatasi keletihan kanser.

Bila Perlu Menghubungi Penyedia Penjagaan Kesihatan Anda

Sesetengah keletihan, malah keletihan yang teruk, dijangkakan dengan terapi sinaran. Walaupun anda mungkin teragak-agak untuk bercakap dengan pembekal penjagaan kesihatan anda tentang keletihan atas sebab ini, adalah penting untuk berbuat demikian. Terdapat banyak sebab mengapa orang boleh keletihan semasa rawatan kanser, dan beberapa daripadanya boleh dirawat termasuk:

• Anemia (kiraan sel darah merah yang rendah)

• Hipoksia (paras oksigen yang rendah dalam darah)

• Sakit yang tidak dikawal dengan baik
• Terlalu banyak berehat
• Pemakanan yang tidak mencukupi (kekurangan zat makanan adalah perkara biasa bagi orang yang mengalami luka mulut atau perubahan rasa akibat kemoterapi, atau kesukaran menelan akibat radiasi)
• Sesetengah ubat (terutama ubat sakit)

Kesukaran Menelan

Semasa terapi sinaran untuk kanser paru-paru, esofagus anda (tiub yang mengalir dari mulut anda ke perut anda) boleh menjadi radang. Penyedia penjagaan kesihatan menyebut ini “esofagitis radiasi.” Gejala boleh termasuk pedih ulu hati, sensasi sesuatu tersekat di kerongkong anda, atau kesukaran menelan (disfagia).

Pemulihan Rumah untuk Disfagia Berkaitan Sinaran

Amalan pemakanan yang boleh mengurangkan gejala ini termasuk:

• Minum cecair sebelum makan.
• Makan perlahan-lahan.
• Memotong makanan menjadi kepingan kecil.
• Makan makanan yang lebih kecil dengan lebih kerap.
• Elakkan alkohol, makanan berasid, makanan kering dan makanan yang sama ada sangat panas atau sangat sejuk.
• Memilih makanan bertekstur halus, seperti yogurt.
• Meletakkan buah dalam smoothie dan bukannya memakannya secara keseluruhan.
• Kekal duduk tegak selama 15 minit selepas makan.

Bila Perlu Menghubungi Penyedia Penjagaan Kesihatan Anda

Jika anda merasakan ada sesuatu yang tersekat di kerongkong anda, anda harus segera mendapatkan rawatan perubatan. Anda juga harus berjumpa dengan pembekal penjagaan kesihatan anda jika simptom anda tidak membenarkan anda makan makanan yang sihat, atau jika cecair sukar ditelan.

batuk

Terapi sinaran merendahkan tahap surfaktan dalam paru-paru anda. Kadangkala steroid digunakan untuk merawat ini. Dengan sinaran ke kawasan dada, keradangan yang dirujuk kepada pneumonitis sinaran mungkin berlaku. Tanpa rawatan, ini boleh berkembang menjadi fibrosis paru-paru.

Pemulihan Rumah untuk Batuk Berkaitan Sinaran

Perkara yang boleh anda lakukan di rumah untuk mengurangkan gejala anda termasuk:

• Minum banyak cecair.
• Tidur dengan bantal tambahan.
• Menggunakan pelembap, tetapi mula-mula, bincangkan perkara ini dengan pakar onkologi anda.
• Menginap di dalam dalam cuaca yang sangat sejuk, dan menutup mulut anda dengan selendang apabila anda perlu keluar.

Bila Perlu Menghubungi Penyedia Penjagaan Kesihatan Anda

Memandangkan pneumonitis sinaran adalah perkara biasa, dan boleh berkembang menjadi fibrosis jika tidak dirawat, adalah penting bagi orang ramai untuk memantau dengan teliti sebarang gejala yang mungkin menunjukkan kehadiran pneumonitis. Ini mungkin termasuk batuk yang semakin teruk, sakit dada yang selalunya bertambah teruk dengan nafas yang dalam, peningkatan sesak nafas, atau demam. Ini boleh mencabar bagi orang yang sudah mempunyai simptom berkaitan paru-paru, tetapi lebih baik untuk selamat daripada menyesal dan hubungi pembekal penjagaan kesihatan anda jika anda mempunyai sebarang keraguan.

Kesan sampingan daripada sinaran biasanya tidak seteruk atau mengancam nyawa seperti yang berkaitan dengan rawatan seperti kemoterapi (tetapi kadang-kadang boleh berlaku). Atas sebab ini, sesetengah orang teragak-agak untuk mengadu tentang gejala yang tidak menyenangkan. Bercakap dengan pembekal penjagaan kesihatan anda, bagaimanapun, adalah penting untuk lebih daripada satu sebab. Gejala yang terutamanya merupakan gangguan boleh menjadi serius jika tidak ditangani. Dan walaupun ini tidak berlaku, kesan sampingan rawatan boleh mengurangkan kualiti hidup anda semasa anda hidup dengan kanser anda.