Anatomi Saraf Tengkorak

Saraf kranial ialah koleksi saraf yang penting, semuanya bergerak terus ke otak dan bukannya melalui saraf tunjang, seperti kebanyakan saraf lain. Ia dipanggil saraf kranial kerana ia berasal dan terletak di dalam tengkorak atau tengkorak anda. Saraf kranial mempunyai beberapa fungsi penting untuk kehidupan seharian, jadi ia adalah tumpuan penting untuk penyedia penjagaan kesihatan serta pesakit yang terjejas oleh gangguan fungsi saraf kranial.

Melainkan anda seorang profesional perubatan, biasanya tidak perlu mengetahui semua butiran tentang setiap saraf individu. Walau bagaimanapun, mempunyai pemahaman tentang saraf kranial boleh membantu anda menemui punca masalah tertentu yang anda alami. Ini boleh membimbing anda ke arah lebih banyak maklumat dan rawatan perubatan yang betul.

Anatomi Saraf Tengkorak

Saraf kranial semuanya terletak di bahagian bawah otak anda di dalam tengkorak anda. Mereka datang secara berpasangan, satu di setiap sisi otak, dan dinomborkan dalam angka Rom I hingga XII. Ini sering dilabelkan sebagai CN I, CN II, dan sebagainya. Dua saraf kranial pertama, saraf olfaktorius, dan saraf optik timbul dari serebrum, dan sepuluh saraf yang tinggal berasal dari batang otak. Saraf kemudian bergerak dari asalnya ke pelbagai bahagian badan di kepala, muka, mulut, dan – dalam beberapa kes – di pinggir badan.

Sesetengah profesional mengenali saraf ekstrakranial yang dipanggil saraf terminal, atau saraf kranial sifar. Saraf ini adalah plexus saraf yang kecil, selalunya mikroskopik, berhampiran saraf olfaktorius. Pada asalnya dianggap menyokong fungsi bau, kini diketahui bahawa saraf terminal tidak memasuki mentol olfaktori dan tidak berfungsi dalam menghidu benda. Sebaliknya, saraf ini dianggap sebagai struktur anatomi vestigial, dan ia mungkin memainkan peranan dalam mengawal fungsi seksual.

Fungsi

Saraf kranial berfungsi untuk menyampaikan pelbagai jenis maklumat ke dan dari badan. Sebahagian daripada saraf adalah saraf motor, dan ia menggerakkan otot. Yang lain adalah saraf deria; mereka membawa maklumat dari badan ke otak. Sesetengah saraf kranial adalah gabungan saraf motor dan deria.

Setiap sepasang saraf kranial berfungsi untuk tujuan tertentu dalam badan anda, dan berfungsi sama ada sebagai saraf motor, saraf deria, atau kedua-duanya. Pelbagai keadaan boleh menjejaskan saraf, dan tanda dan gejala tertentu mungkin timbul dalam badan anda akibat kecederaan atau masalah pada saraf kranial.

Saraf Olfaktori (CN I)

Saraf olfaktori bertanggungjawab untuk menghantar semua yang kita bau ke otak. Saraf ini bergerak dari serebrum ke mentol olfaktori, di mana bau dianalisis. Gangguan pada saraf ini boleh menyebabkan anosmia, ketidakupayaan untuk mengesan bau. Ini juga memberi kesan secara mendadak pada deria rasa kita.

Saraf Optik (CN II)

Saraf optik menghantar isyarat elektrik dari retina mata anda ke otak, yang mengubah isyarat ini menjadi imej apa yang kita lihat di dunia sekeliling kita. Gangguan saraf optik, seperti neuritis optik, boleh menyebabkan gangguan penglihatan, penglihatan berganda, dan buta.“”

Saraf Oculomotor (CN III)

Saraf okulomotor mempunyai dua fungsi utama. Pertama, saraf okulomotor menghantar isyarat yang membolehkan mata bergerak ke setiap arah yang tidak dikawal oleh saraf kranial yang lain. Kedua, saraf okulomotor membawa gentian parasimpatetik ke iris, menyebabkan iris mengecut apabila anda berada dalam cahaya terang. Lesi pada saraf okulomotor boleh menyebabkan bukan sahaja penglihatan berganda (diplopia), tetapi juga boleh menyebabkan “murid terhempas”—murid yang tidak boleh mengecut. Disebabkan lokasinya, saraf okulomotor terdedah kepada kerosakan oleh tekanan intrakranial yang tinggi, dan murid yang ditiup boleh menjadi tanda masalah neurologi yang serius.

Saraf Trochlear (CN IV)

Saraf troklear mengawal otot yang menggerakkan bola mata ke bawah dan keluar. Lesi saraf ini boleh menyebabkan diplopia, yang boleh diperbaiki dengan mencondongkan kepala dari mata yang terjejas.

Saraf Trigeminal (CN V)

Saraf trigeminal terutamanya saraf deria, bermakna ia menyampaikan sensasi dari muka ke otak. Selain itu, saraf trigeminal mengawal beberapa otot muka yang penting untuk mengunyah. Salah satu komplikasi terburuk masalah dengan saraf trigeminal ialah neuralgia trigeminal, satu bentuk kesakitan muka yang melampau. Ini mungkin disebabkan oleh virus atau oleh kerengsaan mekanikal akibat gosokan oleh sekumpulan salur darah berhampiran saraf.

Saraf Abdusen (CN VI)

Saraf ini mengawal otot yang menjauhkan mata dari hidung. Lesi saraf abducens menyebabkan penglihatan berganda, di mana satu imej berada terus di sebelah yang lain. Kadangkala saraf abducens boleh terjejas pada kedua-dua belah dalam kes peningkatan tekanan intrakranial, seperti pseudotumor cerebri.“”

Saraf Muka (CN VII)

Saraf muka adalah rumit. Bukan sahaja ia mengawal kebanyakan otot muka; saraf ini juga menghantar isyarat rasa dari bahagian depan lidah, menyampaikan serat parasimpatetik yang membuat mata terkoyak dan mulut mengeluarkan air liur, dan bertanggungjawab untuk sedikit sensasi di sekitar telinga. Ia juga membantu memodulasi pendengaran melalui kawalan otot stapedius. Inilah sebabnya mengapa keradangan saraf muka, seperti dalam Bell’s palsy, boleh membawa kepada lebih banyak masalah daripada kelemahan muka semata-mata, walaupun kelemahan tersebut biasanya merupakan simptom yang paling jelas.“”

Saraf Vestibulocochlear (CN VIII)

Saraf ini mempunyai dua komponen utama: komponen koklea menyampaikan maklumat akustik ke otak supaya kita boleh mendengar, dan bahagian vestibular menghantar isyarat mengenai keseimbangan dan pergerakan. Masalah dengan saraf vestibulocochlear boleh menyebabkan sama ada kehilangan pendengaran atau vertigo, dan selalunya menyebabkan kedua-duanya. Masalah biasa yang melibatkan saraf kranial VIII ialah neuroma akustik. Tumor benigna ini boleh menekan saraf, menyebabkan kehilangan pendengaran atau pening.“”

Saraf Glosofarinks (CN IX)

Saraf glossopharyngeal mempunyai banyak pekerjaan ganjil. Saraf ini bertanggungjawab untuk rasa dari belakang lidah, sensasi dari bahagian kecil telinga dan bahagian lidah dan tekak, pemuliharaan satu otot yang penting untuk menelan (stylopharyngeus), dan air liur oleh kelenjar parotid. Ia juga menerima maklumat penting tentang tekanan darah daripada kemoreseptor dan baroreseptor dalam badan karotid. Kerengsaan saraf glossopharyngeal boleh menyebabkan neuralgia glossopharyngeal, keadaan di mana ia sangat menyakitkan untuk ditelan.“”

Saraf Vagus (CN X)

Saraf ini mengawal pharynx (untuk menelan) dan laring (untuk bercakap), serta sensasi dari pharynx, sebahagian daripada meninges dan sebahagian kecil telinga. Seperti saraf glossopharyngeal, saraf vagus mengesan rasa (dari kerongkong) dan juga mengesan isyarat khas daripada kemo dan baroreseptor berhampiran jantung (dalam gerbang aorta). Tambahan pula, saraf vagus menyampaikan serabut parasimpatetik ke jantung, isyarat yang boleh memperlahankan degupan jantung. Kerana hubungannya dengan jantung, gangguan saraf vagus boleh menjadi sangat berbahaya. Sebaliknya, rangsangan saraf vagus telah terbukti berpotensi berguna dalam pelbagai jenis gangguan, termasuk epilepsi.“”

Saraf Aksesori Tulang Belakang (CN XI)

Saraf aksesori tulang belakang adalah kurang rumit daripada pendahulunya yang terdekat. Ia hanya mempunyai satu fungsi utama: untuk menyebabkan pengecutan otot sternokleidomastoid dan trapezius untuk membantu menggerakkan kepala atau bahu. Gangguan saraf ini mengurangkan keupayaan untuk menggunakan otot ini.“Ujian mudah untuk fungsi saraf aksesori tulang belakang adalah dengan hanya mengangkat bahu anda. Jika anda tidak boleh mengangkat satu bahu, saraf aksesori tulang belakang itu mungkin terjejas.

Saraf Hypoglossal (CN XII)

Saraf hipoglosal ialah saraf motor yang mengawal semua pergerakan lidah. Kesukaran bercakap (dysarthria) atau memindahkan makanan di dalam mulut anda adalah kemungkinan akibat daripada saraf hipoglosal yang rosak.“”

Rawatan Kecederaan Saraf Tengkorak

Jika anda mempunyai masalah atau mengesyaki masalah dengan saraf kranial, anda mesti berjumpa pembekal penjagaan kesihatan anda dengan segera. Oleh kerana terdapat saraf di dalam tengkorak, rawatan selalunya melibatkan tumpuan untuk melindungi otak anda sambil membantu memperbaiki kerosakan saraf. Sesetengah rawatan untuk masalah saraf kranial melibatkan pembedahan. Sudah tentu, ini berisiko dan harus digunakan sebagai pilihan terakhir. Sesetengah masalah saraf kranial, seperti tumor, mungkin berjaya dirawat dengan sinaran. Pancaran sinaran terfokus boleh membantu mengecut atau menghapuskan tumor yang menjejaskan saraf kranial.

Intinya: jika anda mengalami sebarang gejala dengan pergerakan atau sensasi di sekitar kepala dan muka anda, anda perlu segera mendapatkan rawatan perubatan. Dengan mendapatkan diagnosis awal dan memulakan rawatan yang betul, anda boleh meningkatkan peluang anda untuk pulih sepenuhnya daripada masalah saraf kranial.