Hipoksia: Jenis dan Gambaran Keseluruhan

Hipoksia secara literal bermaksud “oksigen rendah,” tetapi ditakrifkan sebagai kekurangan dalam jumlah oksigen yang sampai ke tisu badan. Ia berbeza daripada hipoksemia, yang bermaksud jumlah oksigen yang tidak mencukupi yang bergerak dalam darah.–

Hipoksia mungkin disebabkan oleh hipoksemia, contohnya, jika jumlah oksigen yang tidak mencukupi sampai ke tisu kerana terdapat jumlah oksigen yang tidak mencukupi dalam darah, atau mungkin disebabkan oleh sebab lain.

Hipoksia boleh menjejaskan seluruh badan (hipoksia umum), atau organ atau kawasan tertentu badan (hipoksia tisu). Ia juga boleh dikelaskan sebagai akut atau kronik, dengan maksud akut adalah permulaan yang cepat, dan makna kronik bahawa hipoksia telah berterusan untuk beberapa lama.

Jenis

Seperti yang dinyatakan di atas, terdapat pelbagai jenis hipoksia atau sebab kekurangan oksigen dalam tisu badan. Ini termasuk:–

• Hypoxic hypoxia (hypoxemic hypoxia): Dalam jenis hipoksia ini, tisu tidak mempunyai oksigen yang mencukupi kerana terdapat kekurangan oksigen dalam darah yang mengalir ke tisu. Hipoksia hipoksik boleh disebabkan oleh pernafasan yang tidak mencukupi serta sebab-sebab lain.

• Hipoksia anemia: Dalam keadaan anemia, paras hemoglobin yang rendah mengakibatkan pengurangan keupayaan darah untuk membawa oksigen yang disedut, dan oleh itu, bekalan oksigen yang tersedia untuk tisu berkurangan. Anemia boleh, seterusnya, disebabkan oleh banyak keadaan.

• Hipoksia bertakung (hipoksia peredaran darah): Bentuk hipoksia ini disebabkan oleh aliran darah yang tidak mencukupi, yang mengakibatkan kurang oksigen tersedia untuk tisu.

• Hipoksia histiotoksik: Dengan hipoksia histiotoksik, jumlah oksigen yang mencukupi disedut melalui paru-paru dan dihantar ke tisu, tetapi tisu tidak dapat menggunakan oksigen yang ada.

• Hipoksia metabolik: Hipoksia metabolik berlaku apabila terdapat lebih banyak permintaan untuk oksigen oleh tisu daripada biasa. Oksigen mungkin diserap, diangkut, dan digunakan dengan betul oleh tisu, tetapi disebabkan oleh keadaan yang meningkatkan metabolisme, ia masih tidak mencukupi. Contohnya adalah sepsis (jangkitan yang serius dan luar biasa).

Gejala Hipoksia

Tanda-tanda dan simptom hipoksia boleh berbeza-beza antara orang yang berbeza, dan dengan berapa lama gejala telah hadir. Sebahagian daripada mereka termasuk:

• Warna kebiruan pada bibir dan hujung kaki (sianosis)

• Kekeliruan, kelesuan dan/atau kekurangan pertimbangan
• Tekanan darah tinggi (hipertensi)

• Jumlah sel darah merah yang meningkat (polycythemia) pada orang yang mengalami hipoksia kronik

• Kadar pernafasan meningkat (tachypnea)
• Euforia dan rasa kesejahteraan

• Pengsan (sinkop) atau pening

• Sakit kepala
• Kurang koordinasi
• Denyutan jantung yang cepat (takikardia)

• Sesak nafas (dispnea)

• Kesemutan, sensasi hangat

• Penglihatan terowong atau perubahan visual lain

Kesan

Organ yang paling terjejas oleh hipoksia ialah otak, jantung, dan hati. Sekiranya hipoksia teruk, kerosakan tidak dapat dipulihkan boleh bermula dalam masa empat minit dari permulaan. Koma, sawan, dan kematian mungkin berlaku dalam kes yang teruk. Hipoksia kronik yang lebih ringan juga boleh menyebabkan kerosakan pada organ utama badan.

Apabila hipoksia adalah akut, gejala selalunya termasuk ketidakkoordinasian motor dan penghakiman terjejas.Disebabkan oleh simptom ini, seseorang yang mengalami hipoksia kadangkala tersilap dianggap mabuk dengan alkohol.

Hipoksia kronik cenderung mempunyai simptom yang berbeza, seperti keletihan, sikap tidak peduli, masa tindak balas yang tertunda, atau kapasiti kerja yang berkurangan.

punca

Terdapat pelbagai punca hipoksia bergantung pada mekanisme yang mengurangkan jumlah tisu badan. Punca-punca ini boleh merangkumi spektrum daripada masalah di peringkat jantung kepada sebab bukan perubatan seperti mengembara ke kawasan yang ketinggiannya lebih tinggi daripada di rumah. Sebagai contoh:

• Penyakit ketinggian: Untuk mengelakkan hipoksia, Pentadbiran Penerbangan Persekutuan mengesyorkan oksigen tambahan untuk juruterbang awam untuk penerbangan siang hari melebihi 10,000 kaki dan lebih 5,000 kaki pada waktu malam.

• Keadaan paru-paru: Pertukaran udara yang tidak mencukupi dalam paru-paru mungkin disebabkan oleh penyakit seperti penyakit paru-paru obstruktif kronik (COPD), asma, kanser paru-paru, radang paru-paru, penyakit paru-paru reumatoid dan hipertensi pulmonari.

• Hipoventilasi: Hipoventilasi bermaksud “tidak cukup bernafas.”

Hipoventilasi boleh menjadi “pusat” jika otak tidak memberitahu paru-paru untuk bernafas, seperti semasa di bawah bius, akibat strok atau kecederaan kepala, sebagai kesan sampingan ubat-ubatan untuk sakit, atau sebagai tindak balas terhadap ubat-ubatan yang tidak sah.

Ia boleh menjadi “periferal” disebabkan oleh halangan saluran udara yang mengganggu pernafasan, seperti tercekik (apabila bendasing tersangkut di trakea atau saluran udara besar paru-paru), lemas, sesak nafas, atau dalam hentian jantung apabila pernafasan berhenti.

Hipoventilasi juga terdapat dalam keadaan paru-paru obstruktif (COPD, asma, cystic fibrosis, bronchiectasis) dan restriktif (fibrosis pulmonari termasuk penyebab reumatologi, parut).

Punca Hipoksia Anemik

Dalam keadaan anemia, tahap hemoglobin yang rendah mengakibatkan keupayaan darah untuk membawa oksigen yang disedut berkurangan, dan oleh itu, bekalan oksigen yang tersedia untuk tisu berkurangan. Punca termasuk:

• Anemia atas sebarang sebab: Ini boleh termasuk anemia kekurangan zat besi, anemia pernisiosa dan anemia akibat kemoterapi.

• Pendarahan: Pendarahan boleh menjadi jelas, seperti daripada kecederaan yang dialami dalam kemalangan, atau tersembunyi akibat pendarahan dalaman.

• Methemoglobinemia: Methemoglobinemia, juga dikenali sebagai hipoksia pertalian, ialah hemoglobin abnormal yang tidak mengikat oksigen dengan baik.

• Keracunan karbon monoksida: Dengan keracunan karbon monoksida, hemoglobin tidak dapat mengikat oksigen.

Punca Peredaran Darah/Hipoksia bertakung

Bentuk hipoksia ini disebabkan oleh aliran darah yang tidak mencukupi, yang mengakibatkan kurang oksigen tersedia untuk tisu. Punca termasuk:–

• Edema: Edema, pembengkakan tisu (seperti akibat kegagalan jantung), boleh mengehadkan keupayaan oksigen yang terdapat dalam darah untuk sampai ke tisu secukupnya.

• Hipoksia iskemia: Halangan kepada aliran darah yang membawa oksigen, seperti dari bekuan dalam arteri koronari (serangan jantung), boleh menghalang tisu daripada menerima oksigen.

Punca Histiotoxic Hypoxia

Dengan hipoksia histiotoksik, jumlah oksigen yang mencukupi disedut melalui paru-paru dan dihantar ke tisu, tetapi tisu tidak dapat menggunakan oksigen yang ada. Keracunan sianida adalah punca yang mungkin.

Diagnosis

Terdapat banyak ujian berbeza yang mungkin dipesan oleh pembekal penjagaan kesihatan anda untuk memahami dengan lebih baik mengapa anda mengalami gejala oksigen rendah (paras oksigen rendah dalam tisu anda). Walaupun punca hipoksia anda diketahui, kajian makmal dan radiologi boleh digunakan untuk mendapatkan punca utama simptom anda.

Beberapa ujian yang boleh dilakukan jika anda mengalami hipoksia termasuk:

• Oksimetri (dengan oksimeter nadi) untuk memantau paras oksigen dalam darah anda.

• Gas darah arteri untuk menilai status pernafasan dan metabolik anda.

• Ujian darah mungkin termasuk kiraan darah lengkap (CBC) untuk mencari anemia (kiraan sel darah merah rendah) atau tanda jangkitan.
• Elektrokardiogram (EKG) untuk mencari sebarang tanda kerosakan jantung, atau degupan jantung yang tidak teratur.
• X-ray atau tomografi berkomputer (CT) dada anda untuk mencari penyakit paru-paru, pneumothorax, atau jangkitan.

• Bronkoskopi untuk mencari badan asing atau punca halangan lain di saluran pernafasan, seperti tumor.

• CT atau MRI kepala anda untuk mencari kelainan otak yang boleh menyekat pernafasan seperti tumor, pendarahan atau strok.

• Ekokardiogram untuk memerhati pergerakan jantung dan mencari kerosakan atau kelainan pada jantung atau injap jantung.

Rawatan

Rawatan hipoksia akan bergantung kepada punca asas. Seperti yang dinyatakan sebelum ini, terdapat pelbagai keadaan dan mekanisme yang mempengaruhi keadaan tersebut, antara orang yang berbeza. Manifestasi “organ akhir” selalunya berbeza juga.

Semasa anda dan pembekal penjagaan kesihatan anda bekerjasama untuk menentukan punca, mereka mungkin mengesyorkan terapi oksigen jika anda sesak nafas atau mengalami gejala lain yang menunjukkan hipoksia sederhana atau teruk. Jika gejala anda teruk, pengudaraan mekanikal dengan ventilator mungkin diperlukan.

Rawatan oksigen hiperbarik kadangkala digunakan untuk hipoksia tisu yang teruk. Peningkatan tahap oksigen yang disediakan di bawah tekanan kadangkala boleh meningkatkan perfusi tisu dengan cara yang tidak mungkin dilakukan.