Apakah Karsinoma Sel Peralihan (TCC)?

Walaupun kanser pundi kencing mungkin tidak begitu kerap mendapat perhatian seperti jenis kanser lain seperti melanoma, kanser paru-paru atau kanser payudara, ia merupakan kanser keempat paling biasa pada lelaki Amerika dan yang kesembilan paling biasa pada wanita Amerika. Menurut data dari Pusat Kawalan dan Pencegahan Penyakit, lebih 55,000 lelaki dan 17,000 wanita mendapat kanser pundi kencing di AS setiap tahun. Daripada jumlah ini, hampir 16,000—lebih satu daripada empat—akan mati akibat keganasan.

Jenis kanser pundi kencing yang paling biasa dipanggil karsinoma sel peralihan (TCC). Juga dikenali sebagai karsinoma urothelial (UCC), TCC timbul daripada lapisan dalam saluran kencing yang dipanggil, dengan tepat, urothelium peralihan.

TCC boleh berkembang dalam tisu dari mana-mana di sepanjang saluran, termasuk:

• Sinus buah pinggang (rongga dalam buah pinggang)
• Ureter (tiub yang menyambungkan buah pinggang ke pundi kencing)
• Lapisan paling dalam pundi kencing
• Uretra (tiub dari mana air kencing dikeluarkan dari badan)
• Urachus (sisa saluran janin antara pundi kencing dan tentera laut)

TCC dianggap sebagai punca kedua paling biasa kanser buah pinggang apabila melibatkan sinus buah pinggang.

Tanda dan Gejala

Gejala TCC akan berbeza mengikut lokasi tumor. Ia selalunya menyerupai simptom jangkitan buah pinggang yang teruk di mana seseorang akan mengalami sakit kencing dan sakit pinggang/buah pinggang. Oleh kerana penyakit itu meniru begitu banyak sebab lain yang mungkin (termasuk cystitis, jangkitan prostat, dan pundi kencing yang terlalu aktif), diagnosis cenderung dibuat apabila kanser lebih lanjut.

Pada masa yang sama, TCC ialah kanser yang perlahan berkembang dengan tempoh latensi di mana-mana sehingga 14.5 tahun, menurut Institut Kanser Kebangsaan. Pada peringkat awal, prakanser, simptom selalunya boleh menjadi samar-samar atau tidak wujud. Ia biasanya hanya apabila keganasan maju bahawa banyak tanda muncul.

Atas sebab inilah 89% diagnosis dibuat pada lelaki berumur 50 tahun ke atas. Daripada jumlah ini, 20% akan didiagnosis dengan kanser peringkat III, manakala hampir satu daripada empat akan mempunyai penyakit metastatik (di mana kanser telah merebak ke bahagian lain badan).

Bergantung pada peringkat penyakit, gejala TCC mungkin termasuk:

• Darah yang kelihatan dalam air kencing (hematuria kasar)
• Sakit atau sukar buang air kecil (disuria)
• Kerap buang air kecil
• Dorongan yang kuat untuk membuang air kecil tetapi ketidakupayaan untuk melakukannya
• Sakit pinggang sebelah belakang tepat di bawah tulang rusuk
• Keletihan
• Pengurangan berat
• Hilang selera makan
• Demam tinggi dengan peluh yang banyak
• Kaki bawah bengkak (edema), biasanya dalam penyakit peringkat kemudian

Punca dan Faktor Risiko

Orang ramai akan sering menganggap bahawa kanser pundi kencing atau buah pinggang disebabkan oleh pendedahan kepada toksin yang kita termakan, sama ada air yang tercemar atau bahan kimia dalam makanan kita. Untuk sebahagian besar, ini tidak berlaku. Walaupun toksin pasti dikaitkan dengan perkembangan TCC, mereka selalunya jenis yang kita sedut dalam jangka masa yang lama.

Antaranya ialah asap rokok. Malah, lebih separuh daripada semua diagnosis TCC pada lelaki dan lebih satu pertiga pada wanita dikaitkan dengan perokok berat. Lebih-lebih lagi, risiko dan peringkat penyakit kelihatan dikaitkan secara langsung dengan bilangan tahun seseorang telah merokok dan kekerapan harian merokok.

Menurut penyelidikan dari Pusat Kanser Memorial Sloan-Kettering di New York, kanser pundi kencing pada perokok bukan sahaja lebih berleluasa tetapi biasanya lebih invasif berbanding bukan perokok.

Punca perkaitan ini tidak sepenuhnya jelas, tetapi ada yang membuat hipotesis bahawa pendedahan jangka panjang kepada asap tembakau menyebabkan perubahan kromosom dalam tisu epitelium yang menimbulkan lesi dan kanser. Risiko dilihat paling tinggi pada orang yang menghisap lebih 15 batang rokok sehari.

Faktor risiko lain kepada TCC termasuk:

• Umur yang lebih tua, dengan sekitar 90 peratus kes berlaku pada orang yang berumur lebih dari 55 tahun
• Menjadi lelaki, sebahagian besarnya disebabkan oleh reseptor androgen (hormon seks lelaki) aktif yang memainkan peranan penting dalam pembangunan TCC
• Menjadi putih, yang meletakkan anda pada dua kali ganda risiko berbanding dengan Afrika Amerika dan Latin
• Genetik keluarga, terutamanya yang melibatkan mutasi yang dikaitkan dengan penyakit Cowden (gen PTEN), sindrom Lynch (gen HPNCC), atau retinoblastoma (gen RB1)
• Obesiti, meningkatkan risiko sebanyak 10 hingga 20 peratus
• Pendedahan tempat kerja kepada amina aromatik yang digunakan dalam industri pewarna dan percetakan serta dalam pembuatan getah, kulit, cat dan produk tekstil
• Sebelum menggunakan ubat kemoterapi Cytoxan (cyclophosphamide)
• Penggunaan ubat diabetes Actos (pioglitazone) selama lebih daripada setahun
• Penggunaan suplemen herba yang mengandungi asid aristolochic (juga dikenali sebagai Pin Yin dalam perubatan tradisional Cina)

Diagnosis

Secara umumnya, petunjuk diagnostik pertama TCC adalah darah dalam air kencing. Kadang-kadang ia tidak akan kelihatan tetapi boleh dikesan dengan mudah dalam urinalisis (ujian air kencing).

Sitologi air kencing juga boleh digunakan untuk mencari sel kanser dalam air kencing, walaupun ini adalah bentuk diagnosis yang kurang dipercayai. Sebaliknya, teknologi baru boleh mengenal pasti protein dan bahan lain dalam air kencing yang dikaitkan dengan TCC. Ini termasuk ujian yang dikenali sebagai Urovysion dan Immunocyt. Malah terdapat ujian rumah preskripsi yang dikenali sebagai Bladderchek yang boleh mengesan protein yang dipanggil NMP22 yang biasa ditemui pada tahap yang lebih tinggi pada penghidap kanser pundi kencing.

Piawaian emas semasa untuk diagnosis ialah biopsi yang diperoleh dengan cystoscopy. Cystoskop adalah tiub fleksibel panjang yang dilengkapi dengan kamera mikro yang dimasukkan ke dalam uretra untuk melihat pundi kencing. Biopsi melibatkan pengekstrakan tisu yang mencurigakan untuk pemeriksaan oleh ahli patologi.

Bergantung pada jenis cystoscope yang digunakan, prosedur boleh dilakukan di bawah anestesia tempatan atau am. Ia bukan sesuatu yang luar biasa untuk menggunakan anestesia am pada lelaki kerana prosedur itu boleh menjadi sangat menyakitkan memandangkan uretra lelaki lebih panjang dan lebih sempit berbanding wanita.

Peringkat Kanser

Jika diagnosis kanser dibuat, pakar onkologi akan mengklasifikasikan keganasan mengikut peringkat. Doktor akan berbuat demikian menggunakan sistem pementasan TNM yang menerangkan saiz tumor asal (“T”), penyusupan kanser ke dalam nodus limfa (“N”) berdekatan, dan tahap metastasis (“M”).

Matlamat klasifikasi adalah untuk menentukan tindakan yang sesuai dengan tujuan untuk tidak merawat atau merawat kanser secara berlebihan. Berdasarkan penemuan ini, doktor akan membuat peringkat penyakit seperti berikut:

• Peringkat 0 adalah apabila terdapat bukti prakanser tetapi tanpa penglibatan nodus limfa atau metastasis.

• Peringkat I ditakrifkan oleh penyebaran kanser dari lapisan epitelium ke tisu penghubung tepat di bawah tetapi tanpa penglibatan nodus limfa atau metastasis.

• Peringkat II ialah apabila kanser telah merebak lebih jauh ke lapisan otot di bawah tetapi tidak melalui dinding organ. Namun, tiada penglibatan nodus limfa atau metastasis dikesan.

• Peringkat III ialah apabila kanser telah tumbuh melepasi dinding organ tetapi tidak merebak ke nodus limfa berdekatan.

• Peringkat IV ialah apabila kanser sama ada merebak ke organ yang jauh, merebak ke nodus limfa berdekatan, atau kedua-duanya.

Pementasan ini juga memberikan doktor dan individu rasa masa hidup yang lebih baik. Angka-angka ini tidak ditetapkan, dan sesetengah orang yang menghidap kanser lanjutan boleh mencapai pengampunan sepenuhnya tanpa mengira diagnosis.

Dengan itu dikatakan, diagnosis awal hampir selalu dikaitkan dengan hasil yang lebih baik. Pangkalan data Program Pengawasan, Epidemiologi dan Keputusan Akhir (SEER) Institut Kanser Kebangsaan menjejaki kadar survival relatif lima tahun, yang bergantung pada berapa banyak kanser telah merebak semasa diagnosis. Pangkalan data SEER, bagaimanapun, tidak mengumpulkan kanser mengikut peringkat TNM (peringkat 1, peringkat 2, peringkat 3, dll.). Sebaliknya, ia mengelompokkan kanser pundi kencing kepada peringkat setempat, serantau dan jauh:

Disetempat: Tiada tanda bahawa kanser telah merebak di luar pundi kencing. Untuk kanser pundi kencing in-situ, kadar kelangsungan hidup lima tahun adalah lebih kurang 90% dan ia adalah lebih kurang 70% untuk penyakit setempat.

Serantau: Kanser telah merebak dari pundi kencing ke struktur berdekatan atau nodus limfa. Kadar kelangsungan hidup lima tahun adalah lebih kurang 36%.

Jauh: Kanser telah merebak ke bahagian badan yang jauh seperti paru-paru, hati atau tulang. Kadar kelangsungan hidup lima tahun adalah lebih kurang 5%.

Pendekatan Rawatan

Rawatan TCC sebahagian besarnya bergantung pada peringkat penyakit, sejauh mana kanser telah merebak, dan jenis organ yang terlibat. Sesetengah rawatan adalah agak mudah dengan kadar penyembuhan yang tinggi. Lain-lain adalah lebih luas dan mungkin memerlukan kedua-dua terapi primer dan tambahan (sekunder). Antaranya:

• Tumor peringkat 0 dan I yang belum mencapai lapisan otot selalunya boleh “dicukur” dengan alat elektrokauteri yang dipasang pada hujung sistoskop. Prosedur ini boleh diikuti dengan kursus kemoterapi yang singkat. Rawatan imunoterapi menggunakan vaksin yang dikenali sebagai Bacillus Calmette-Guérin (BCG) juga boleh mengurangkan risiko berulang dalam dua daripada tiga kes.

• Kanser peringkat II dan III lebih sukar untuk dirawat. Mereka memerlukan penyingkiran meluas mana-mana tisu yang terjejas. Dalam kes pundi kencing, ia mungkin memerlukan prosedur pembedahan yang dikenali sebagai sistektomi radikal di mana keseluruhan pundi kencing dikeluarkan. Sistektomi separa boleh dilakukan dalam segelintir kecil kes peringkat II tetapi tidak sekali-kali peringkat III. Kemoterapi boleh diberikan sama ada sebelum atau selepas pembedahan, bergantung pada saiz tumor. Sinaran juga boleh digunakan sebagai terapi tambahan tetapi hampir tidak pernah digunakan sendiri.

• Kanser peringkat IV sangat sukar untuk disingkirkan. Kemoterapi dengan atau tanpa radiasi biasanya merupakan rawatan lini pertama dengan tujuan mengecilkan saiz tumor. Dalam kebanyakan kes, pembedahan tidak akan dapat membuang semua kanser tetapi boleh digunakan jika ia boleh memanjangkan hayat seseorang serta kualiti hidup.

Terapi Dadah

Ubat kemoterapi tradisional seperti methotrexate, vinblastine, doxorubicin, dan cisplatin biasanya digunakan dalam terapi gabungan. Ia adalah sitotoksik (bermaksud toksik kepada sel hidup) dan berfungsi dengan menyasarkan sel yang mereplikasi pantas seperti kanser. Hasil daripada tindakan ini, mereka juga boleh membunuh sel-sel sihat yang mereplikasi pantas seperti dalam sumsum tulang, rambut, dan usus kecil.

Ubat generasi baru seperti Opdivo (nivolumab), Yervoy (ipilimumab), dan Tecentriq (atezolizumab) berfungsi secara berbeza dengan merangsang sistem imun untuk melawan kanser. Antibodi monoklonal yang dipanggil ini disuntik ke dalam badan dan segera mencari sel kanser, mengikatnya dan memberi isyarat kepada sel imun yang lain untuk menyerang.

Bentuk imunoterapi yang disasarkan ini boleh mengecutkan tumor dan menghalang kanser daripada berkembang. Ia digunakan terutamanya untuk memanjangkan hayat orang yang mempunyai TCC lanjutan, tidak boleh beroperasi atau metastatik. Kesan sampingan yang paling biasa dari ubat perangsang imun ini termasuk:

• Keletihan
• Sesak nafas
• Sakit sendi atau otot
• Selera makan berkurangan
• Ruam
• Cirit-birit
• batuk
• sembelit
• Ruam atau kulit gatal
• Loya

Gabungan Opdivo dan Yervoy telah mendapat populariti dalam beberapa tahun kebelakangan ini dalam kes TCC lanjutan. Rawatan diberikan secara intravena selama 60 minit, biasanya setiap dua minggu. Dos dan kekerapan bergantung pada bagaimana kanser bertindak balas terhadap terapi dan keterukan kesan sampingan.

Pencegahan

Pencegahan TCC bermula dengan faktor yang anda boleh kawal. Daripada jumlah ini, rokok kekal menjadi tumpuan utama. Faktanya mudah: kanser pundi kencing hari ini adalah keganasan kedua yang berkaitan dengan merokok paling biasa selepas kanser paru-paru. Berhenti bukan sahaja mengurangkan risiko TCC seseorang dengan ketara tetapi boleh menghalang kanser berulang pada mereka yang berjaya dirawat.

Berhenti boleh menjadi sukar dan selalunya memerlukan beberapa percubaan, tetapi kebanyakan pelan insurans hari ini meliputi sebahagian atau semua kos rawatan berhenti merokok.

Faktor lain yang boleh diubah suai juga boleh menyumbang kepada pengurangan risiko. Satu kajian selama 10 tahun yang melibatkan 48,000 lelaki mendapati bahawa mereka yang minum 1.44 liter air (kira-kira lapan gelas) setiap hari mempunyai insiden kanser pundi kencing yang lebih rendah berbanding mereka yang kurang minum. Walaupun masih terdapat batasan ketara mengenai penemuan (memandangkan faktor lain, seperti merokok dan umur, tidak disertakan), meta-analisis 2012 menunjukkan bahawa pengambilan cecair menawarkan manfaat perlindungan, terutamanya pada lelaki yang lebih muda.

Walaupun air minuman sahaja tidak dapat memadamkan akibat merokok, ia menyerlahkan faedah pilihan gaya hidup sihat, yang termasuk penghidratan yang betul dan program penurunan berat badan berstruktur jika obes.