Strok Besar-besaran: Jenis, Pemulihan dan Kesan Jangka Panjang

Strok, yang menjejaskan kira-kira 795,000 rakyat Amerika setiap tahun, berlaku apabila otak kekurangan oksigen, sama ada disebabkan oleh bekuan darah yang menyekat aliran darah (strok iskemia) atau saluran darah yang pecah di otak (strok hemoragik).

Strok berbeza mengikut lokasi dan keparahannya. Strok “besar-besaran” adalah salah satu yang mengakibatkan hilang upaya yang ketara atau bahkan kematian.

Inilah perkara yang perlu diketahui tentang pelbagai jenis strok besar-besaran dan potensi kesan jangka panjangnya.

Strok Berbanding Strok Besar-besaran

Mana-mana jenis strok boleh menjadi cukup teruk untuk dianggap besar, tetapi ada yang lebih berkemungkinan daripada yang lain mengakibatkan hilang upaya atau kematian yang ketara. Hasilnya bergantung pada beberapa faktor, termasuk jenis strok, bahagian otak mana yang terjejas, dan tempoh masa yang diperlukan untuk mendapatkan bantuan perubatan.

Sesetengah doktor menggunakan Skala Strok Institut Kesihatan Kebangsaan untuk mengira “skor” strok berdasarkan menilai beberapa kebolehan atau defisit berfungsi pada pesakit. Semakin tinggi skor, semakin teruk strok.

Jenis

Terdapat beberapa kategori strok yang lebih berkemungkinan mengakibatkan hilang upaya, koma atau kematian yang ketara. Sesetengahnya adalah “sub-jenis” strok iskemia, yang merupakan jenis yang paling biasa, menyumbang 87% daripada semua strok.

Strok Iskemia

Strok iskemia berlaku apabila bekuan darah mengganggu aliran darah ke otak. Subjenis strok iskemia yang dianggap masif termasuk:

Strok DAS dua hala: Strok DAS menjejaskan kawasan otak yang dirujuk sebagai “kawasan DAS.” Kawasan-kawasan ini menerima bekalan darah mereka dari cawangan hujung yang paling kecil saluran darah, dan oleh itu mereka memerlukan tekanan darah dan jumlah darah yang mencukupi untuk memastikan darah yang mencukupi mengalir melaluinya pada setiap masa.

Oleh sebab itu, kawasan tadahan air di kedua-dua belah otak berisiko tinggi untuk mengalami iskemia, atau kekurangan aliran darah semasa keadaan tertentu.

Stenosis karotid lanjutan (penyumbatan arteri leher) pada kedua-dua belah leher adalah salah satu faktor risiko untuk jenis strok ini. Pukulan aliran air menghasilkan ketidakupayaan yang teruk kerana ia memberi kesan kepada pergerakan pada kedua-dua belah badan.

Strok trombotik besar: Strok trombotik disebabkan oleh gumpalan darah besar yang terbentuk dalam arteri yang menyalurkan darah ke otak.

Strok arteri serebrum tengah adalah contoh strok trombotik yang teruk. Bengkak menyebabkan peningkatan pesat dalam tekanan di seluruh otak. Sebaliknya, tekanan tinggi ini membawa kepada disfungsi otak global, kesedaran terjejas dan, selalunya, herniasi otak (tekanan yang ketara dan menolak otak) dan kematian.

Strok embolik besar: Strok embolik berlaku apabila bekuan darah yang terbentuk di bahagian lain badan (seperti jantung atau arteri besar di bahagian atas dada dan leher) bergerak ke otak. Serangan embolik yang paling teruk adalah disebabkan oleh bekuan yang bergerak dari jantung ke otak.

Strok Hemorrhagic

Strok hemoragik berlaku apabila arteri di otak pecah, melepaskan darah ke otak. Darah meningkatkan tekanan di dalam tengkorak (dipanggil tekanan intrakranial) menyebabkan kerosakan besar pada tisu sekeliling. Strok hemoragik menyumbang 13% daripada strok.

Terdapat tiga jenis strok hemoragik, bergantung pada tempat pendarahan berlaku:

• Pendarahan subaraknoid (juga dipanggil pendarahan subdural) melibatkan pecahnya salur pada permukaan otak. Darah meresap ke dalam ruang antara otak dan kawasan tisu yang dipanggil lapisan arachnoid, yang mengelilingi otak.

• Pendarahan parenchymal atau intracerebral berlaku apabila pendarahan terus ke tisu otak.

• Pendarahan intraventrikular melibatkan pendarahan ke dalam atau di sekeliling bilik (ventrikel) yang mengandungi cecair serebrospinal yang mengelilingi otak dan saraf tunjang.

Strok hemoragik sangat berbahaya kerana darah di dalam otak kadangkala boleh membawa kepada komplikasi lanjut seperti hidrosefalus, peningkatan tekanan intrakranial, dan kekejangan saluran darah.

Jika tidak dirawat secara agresif, keadaan ini boleh menyebabkan kerosakan otak yang teruk dan juga kematian. Inilah sebabnya mengapa walaupun episod kecil pendarahan di otak memerlukan penilaian kecemasan.

Strok Batang Otak

Batang otak menghubungkan otak ke saraf tunjang, dan dari sana ke badan. Batang otak mengawal banyak fungsi penting, seperti pernafasan, tekanan darah, dan kadar denyutan jantung; ia juga mengandungi pusat kesedaran otak, yang membolehkan kita kekal sedar. Strok batang otak boleh disebabkan oleh bekuan atau pendarahan.

Strok batang otak, walaupun kecil, boleh menyebabkan hemiplegia, lumpuh, atau perubahan dalam penglihatan. Bergantung pada lokasi strok dalam batang otak, strok batang otak boleh mengakibatkan pengsan jangka panjang.​

Tanda-tanda Strok

Tanda-tanda utama strok dalam apa jua jenis ialah:

• Kebas atau lemah secara tiba-tiba pada muka, lengan atau kaki, terutamanya pada sebelah badan
• Kekeliruan secara tiba-tiba, masalah bercakap atau kesukaran memahami pertuturan
• Tiba-tiba masalah melihat pada satu atau kedua-dua mata
• Masalah berjalan secara tiba-tiba, pening, kehilangan keseimbangan, atau kurang koordinasi
• Sakit kepala yang teruk secara tiba-tiba tanpa sebab yang diketahui

Komplikasi

Hasil yang paling teruk dari strok besar-besaran termasuk:

Lumpuh

Strok besar-besaran sering mengakibatkan lumpuh lengkap pada satu sisi badan, dipanggil hemiplegia. Hemiparesis, yang ditakrifkan oleh kelemahan pada satu sisi badan, adalah komplikasi yang kurang teruk. Strok yang menyerang bahagian kiri otak akan mengakibatkan lumpuh atau lemah pada bahagian kanan badan, begitu juga sebaliknya.

Koma

Strok batang otak khususnya boleh menyebabkan pesakit mengalami koma, keadaan tidak sedarkan diri. Strok pada batang otak boleh menyebabkan seseorang dalam keadaan “terkunci” di mana orang itu lumpuh, tidak boleh bercakap, dan hanya boleh menggerakkan mata ke atas dan ke bawah.

Kematian Otak

Kadangkala strok yang teruk boleh menyebabkan kerosakan yang teruk pada otak sehingga otak tidak dapat berfungsi dengan cara yang mengekalkan kehidupan, yang merupakan keadaan yang dipanggil kematian otak. Ini mungkin berlaku selepas strok yang sangat besar atau selepas strok di kawasan penting otak, seperti batang otak.

Kematian

Strok adalah punca kematian nombor lima di Amerika Syarikat. Dalam sesetengah kes, strok boleh membawa maut serta-merta, atau dalam beberapa hari atau minggu.

Seseorang yang telah mengalami strok mempunyai risiko yang lebih tinggi untuk mengalami strok lagi, dan strok berulang lebih berkemungkinan membawa maut daripada yang pertama. Hampir 25% daripada strok yang berlaku di Amerika Syarikat setiap tahun adalah strok berulang.

punca

Punca yang biasa kepada semua jenis strok termasuk:

• Tekanan darah tinggi yang tidak terkawal

• Aterosklerosis

• Kolesterol tinggi
• Penyakit arteri koronari
• Fibrilasi atrium

Punca strok hemoragik khususnya termasuk:

• Malformasi arteriovenous
• Aneurisma otak pecah
• Gangguan pendarahan
• Kecederaan traumatik di kepala

Pemulihan

Pemulihan daripada strok boleh mengambil masa beberapa bulan atau lebih lama, dan mungkin melibatkan perkara berikut:

• Terapi fizikal: Terapi fizikal bertujuan untuk membantu orang ramai mendapatkan semula keupayaan untuk berjalan, berdiri dan duduk. Ahli terapi fizikal menggunakan senaman untuk memulihkan keseimbangan dan koordinasi.

• Terapi cara kerja: Ahli terapi cara kerja membantu pesakit strok mempelajari semula kemahiran yang diperlukan untuk melakukan aktiviti kehidupan seharian, seperti berpakaian, mandi, makan, dan menggunakan bilik mandi. Senaman serta pengubahsuaian pada rumah boleh menyumbang kepada kejayaan dalam bidang ini,

• Terapi pertuturan: Terapi pertuturan boleh membantu apabila strok mengakibatkan kesukaran membentuk perkataan atau memahami orang lain apabila mereka bercakap.

• Kaunseling kesihatan mental: Ia adalah perkara biasa bagi orang untuk mengalami kemurungan, kebimbangan, dan perubahan mood lain selepas strok. Terapi, kadangkala bersama-sama dengan ubat, boleh membantu meringankan beberapa masalah ini.

Tiga bulan pertama selepas strok adalah yang paling penting dan di mana penambahbaikan paling ketara dalam mendapatkan semula fungsi dibuat, walaupun keuntungan boleh terus dibuat sehingga setahun.

Terapi dan ubat boleh membantu dengan kemurungan atau keadaan kesihatan mental yang lain selepas strok. Menyertai kumpulan sokongan pesakit boleh membantu anda menyesuaikan diri dengan kehidupan selepas strok. Berbincang dengan pasukan penjagaan kesihatan anda tentang kumpulan sokongan tempatan, atau semak dengan pusat perubatan kawasan.

Jika anda atau orang yang disayangi pernah mengalami salah satu daripada jenis strok ini, anda mungkin mengalami pemulihan yang lama di hadapan, atau juga perubahan yang berpanjangan dan ketara dalam kebolehan anda.

Ramai orang mengalami tahap pemulihan, walaupun dari strok yang teruk. Ia mungkin mengambil sedikit masa untuk strok menjadi stabil dan untuk anda dan orang yang anda sayangi mendapat idea tentang apa yang diharapkan sejauh hasil strok jangka panjang. Pastikan anda berbincang dengan doktor anda tentang ubat-ubatan dan perubahan gaya hidup yang boleh membantu mengelakkan anda daripada diserang strok lagi.