Mata Gatal: Punca, Ubat dan Rawatan

Jika anda mempunyai mata gatal, anda tidak bersendirian. Mata gatal, juga dikenali sebagai pruritus okular, adalah masalah biasa dan mengapa ramai orang akhirnya melawat doktor mata. Cara terbaik untuk merawat mata gatal adalah dengan mengetahui apa yang menyebabkan mereka berasa gatal. Berikut adalah pandangan yang lebih dekat tentang punca-punca mata gatal dan rawatan.

punca

Punca Biasa

Mata gatal berkemungkinan besar disebabkan oleh pelbagai punca kerengsaan.

Alahan

Alahan bukan sahaja menyebabkan gejala seperti hidung berair dan bersin. Kira-kira 40% rakyat Amerika mengalami alahan mata (juga dipanggil konjunktivitis alahan) pada satu ketika. Alahan mata boleh menjadi ringan, atau ia boleh menjadi cukup teruk untuk menjejaskan kualiti hidup dan produktiviti anda.

Kegatalan adalah simptom alahan mata yang ketara. Gejala lain alahan mata termasuk:

• Terbakar di mata
• Pelepasan jelas dari mata
• Terasa mata anda lebih gatal apabila pencetus alahan, seperti debunga, hadir
• kemerahan
• Gejala pernafasan seperti kesesakan atau hidung berair

Walau bagaimanapun, adalah mungkin untuk mengalami gejala alahan mata dan tiada gejala pernafasan.

Sindrom Mata Kering

Sindrom mata kering berlaku apabila mata anda tidak mengeluarkan air mata yang mencukupi untuk terus dilincirkan, atau mata anda tidak mengeluarkan jenis air mata yang betul. Sindrom mata kering adalah sangat biasa dan selalunya tidak didiagnosis oleh doktor mata.

Di kalangan mereka yang berumur 50 tahun ke atas, 3.2 juta wanita dan 1.68 juta lelaki dilaporkan mengalami mata kering. Walau bagaimanapun, anda boleh mengalami mata kering pada sebarang umur.

Gejala mata kering, selain kegatalan, termasuk:

• Penglihatan kabur
• Perasaan seolah-olah anda mempunyai sesuatu di mata anda
• Lebih sukar memakai kanta sentuh
• kemerahan
• Rasa gatal di mata anda

Penggunaan elektronik yang berterusan boleh menyumbang kepada sindrom mata kering. Penyebab lain mata kering termasuk perubahan hormon, ubat-ubatan tertentu, penggunaan kanta sentuh dan penyakit seperti rheumatoid arthritis.

Kanta Lekap

Kanta sentuh kadangkala boleh berasa gatal atau merengsakan mata, walaupun ia sepatutnya membantu anda melihat dengan lebih baik. Masalah dengan kanta itu sendiri boleh menyebabkan kegatalan.

Sebagai contoh, kanta mungkin telah koyak, dan itulah sebabnya ia berasa tidak selesa di mata anda. Anda juga mungkin mengalami alahan kepada bahan kanta atau penyelesaian yang anda gunakan untuk membersihkan kanta.

Anda mungkin mengalami kegatalan pada kanta sentuh anda atas sebab lain, termasuk alahan kepada sesuatu di persekitaran anda, seperti habuk atau debunga. Apabila anda memakai kenalan anda, rasa gatal itu mungkin menjadi lebih teruk jika pencetus alahan anda melekat pada kanta sentuh anda.

Blepharitis

Blepharitis adalah keadaan yang menjejaskan kelopak mata anda. Ia boleh menyebabkan serpihan seperti kelemumur berkerak pada bulu mata anda. Blepharitis disebabkan oleh terlalu banyak bakteria di mana kelopak mata anda bertemu dengan bulu mata anda atau oleh kelenjar minyak tersumbat berhampiran bulu mata anda.

Mata anda mungkin berasa gatal, tetapi anda juga mungkin mengalami gejala kelopak mata, seperti:

• Kelopak mata gatal dan jengkel
• Kelopak mata merah
• Kelopak mata bengkak

Disfungsi Kelenjar Meibom

Mata anda mempunyai kelenjar minyak yang dipanggil kelenjar Meibom di sepanjang pinggir kelopak mata yang mengeluarkan minyak. Minyak ini menyaluti permukaan mata anda dan membantu air dalam air mata anda tidak tersejat.

Disfungsi kelenjar Meibom berlaku apabila kelenjar ini tidak mengeluarkan minyak yang mencukupi atau minyak yang dikeluarkan tidak berkualiti. Apabila tidak dirawat, disfungsi kelenjar Meibomian boleh menyebabkan mata kering atau keradangan kelopak mata.

Gejala disfungsi kelenjar Meibomian termasuk:

• Pandangan kabur yang datang dan pergi
• terbakar
• Kerak di sekeliling mata
• Rasa seperti ada sesuatu di mata anda
• Berair mata

Ketegangan Mata

Apabila anda fokus pada sesuatu untuk masa yang lama, seperti membaca di skrin atau memandu, mata anda mungkin menjadi letih selepas beberapa ketika. Ini juga dipanggil ketegangan mata, keletihan mata, atau asthenopia. Gejala ketegangan mata termasuk:

• Rasa macam mata kering
• sakit kepala
• Sakit di leher dan bahu anda, yang berkaitan dengan kedudukan badan anda semasa melakukan tugas yang telah menyebabkan ketegangan mata
• Sensitiviti kepada cahaya
• Mata berair

Mata Merah Jambu (Konjunktivitis)

Seperti namanya, mata merah jambu menyebabkan mata anda kelihatan merah jambu atau merah. Mata merah jambu boleh mempunyai punca yang berbeza, termasuk jangkitan kuman atau virus pada mata. Gejala lain yang berkaitan dengan mata merah jambu yang disebabkan oleh jangkitan termasuk:

• terbakar
• Berkerak di sekitar mata atau kelopak mata yang terjejas, terutamanya pada waktu pagi
• Perasaan seolah-olah ada sesuatu di mata anda
• Bengkak pada tisu yang menutupi bahagian putih mata (dipanggil konjunktiva)
• Koyak
• Mata berair

Jika jangkitan menyebabkan mata merah jambu dan gatal anda, ia mungkin hanya menjejaskan satu mata, bukan kedua-dua mata, walaupun ia mungkin merebak ke mata yang satu lagi.

Kerengsaan Daripada Objek Asing

Objek sekecil bulu mata, pasir atau bintik debu mungkin masuk ke dalam mata dan menyebabkan kerengsaan. Sebagai tambahan kepada kegatalan, gejala kerengsaan lain dari sesuatu di mata termasuk:

• Berkelip lebih banyak daripada biasa untuk mencuba dan membuang apa yang ada di mata
• Sakit mata
• Koyak

Punca Jarang

Terdapat beberapa punca yang jarang berlaku untuk mata gatal.

Salur Darah Pecah

Salur darah pecah di mata mungkin kelihatan menakutkan, tetapi ia biasanya tidak serius. Salur yang pecah di mata menyebabkan darah berkumpul di bawah kawasan jernih yang menutupi bahagian putih mata anda. Pendarahan itu dipanggil pendarahan subconjunctival.

Anda boleh melihat darah, dan kadangkala ia akan merebak di sekeliling mata. Anda mungkin tidak mempunyai gejala lain dari saluran darah pecah di mata selain daripada darah yang muncul dan biasanya hilang dalam masa dua minggu. Pada masa lain, anda mungkin mengalami kegatalan atau berasa seperti ada sesuatu yang mengganggu kelopak mata anda.

Uveitis

Lapisan tengah mata dipanggil uvea. Penyakit yang menjejaskan uvea dirujuk sebagai uveitis. Uveitis boleh menjejaskan satu atau kedua-dua mata. Tanpa rawatan, uveitis boleh menyebabkan kehilangan penglihatan atau buta.

Gejala uveitis, sebagai tambahan kepada kegatalan mata, termasuk:

• Penglihatan kabur
• Sakit mata
• mata merah
• Sensitiviti kepada cahaya
• Bentuk dalam bidang penglihatan anda dipanggil floaters
• Kehilangan penglihatan

Dacryocystitis

Apabila air mata keluar dari mata anda, ia keluar melalui kawasan yang dipanggil kantung lacrimal, terletak di sudut dalam mata anda dekat dengan hidung anda. Dacryocystitis merujuk kepada jangkitan pada kantung lacrimal.

Gejala dacryocystitis, sebagai tambahan kepada kegatalan, termasuk:

• Sakit di sudut dalam mata
• kemerahan
• Bengkak di dalam atau berhampiran sudut dalam mata
• Koyak dan pelepasan

Dacryocystitis boleh berkembang dengan cepat, atau ia boleh menjadi masalah kronik.

Rawatan untuk Mata Gatal

Walaupun rawatan untuk mata gatal akan berbeza-beza bergantung kepada punca, terdapat beberapa cadangan umum. Berikut adalah maklumat lanjut tentang rawatan untuk mata gatal.

Pemulihan Rumah dan Gaya Hidup

Cuba beberapa penyelesaian ini:

• Elakkan apa yang menyebabkan mata anda gatal. Jika alahan adalah yang mencetuskan kegatalan anda, maka cuba elakkan pencetus alahan anda. Jika debunga menyebabkan suar alahan mata, cuba elakkan keluar semasa pertengahan pagi atau awal petang, apabila bilangan debunga cenderung paling tinggi.

• Ikuti sebarang arahan daripada doktor mata anda tentang cara membersihkan dan menyimpan kanta sentuh anda. Kebersihan kanta sentuh yang tidak baik boleh menyebabkan kanta anda lebih merengsa dan boleh menyebabkan jangkitan.

• Bersihkan kelopak mata anda jika anda mempunyai blepharitis. Pembersihan harian kelopak mata anda dengan air dan syampu bayi boleh membantu merawat blepharitis.

• Gunakan kompres sejuk. Ubat mudah ini boleh melegakan mata gatal dengan mudah. Rendam kain lap bersih dalam air sejuk, dan letakkan di atas mata anda. Bersantai selama 10 minit. Memohon semula mengikut keperluan.

• Rehatkan mata anda setiap 20 minit jika anda fokus pada sesuatu dengan teliti, seperti membaca atau menggunakan komputer. Apabila anda berehat, fokus pada objek yang jaraknya sekurang-kurangnya 20 kaki selama 20 saat.

Ubat Tanpa Kaunter

Air mata tiruan boleh membantu melegakan mata yang berasa gatal akibat mata kering atau kerengsaan kanta sentuh. Air mata juga boleh membantu menghilangkan alergen dari mata.

Titisan mata alahan dengan antihistamin seperti ketotifen atau antihistamin/dekongestan seperti naphazoline/pheniramine boleh membantu melegakan kegatalan yang disebabkan oleh alahan mata. Pastikan anda mengikuti sebarang cadangan pengilang tentang kekerapan anda boleh menggunakan jenis titisan ini.

Jika mata anda merah, anda boleh beralih kepada titisan mata anti-kemerahan seperti ubat tetrahydrozoline, yang menjadikan saluran darah pada permukaan mata lebih kecil supaya mata anda kelihatan kurang merah. Titisan ini mungkin membantu atau mungkin tidak membantu kegatalan anda, tetapi ia akan membantu kemerahan yang dikaitkan dengan banyak punca kegatalan mata.

Jika anda memilih untuk menggunakan titisan anti-kemerahan, lakukan sekali-sekala sahaja. Ini kerana menggunakannya terlalu kerap boleh menyebabkan anda terlalu bergantung pada titisan, menjadikan mata anda lebih merah dalam jangka masa panjang.

Ubat Preskripsi

Beberapa ubat preskripsi untuk mata gatal termasuk:

• Titisan mata antibiotik digunakan untuk jangkitan mata bakteria dan blepharitis
• Antihistamin/penstabil sel mast gabungan titisan mata seperti olopatadine untuk membantu melegakan alahan mata
• Titisan mata nonsteroidal anti-inflammatory (NSAID) untuk membantu melegakan kegatalan
• Antibiotik oral untuk dacryocystitis
• Titik mata steroid untuk merawat mata kering, alahan bermusim, jenis jangkitan mata tertentu dan uveitis

Bila Perlu Berjumpa Doktor untuk Mata Gatal

Kegatalan mata sesekali adalah perkara biasa. Jika anda mempunyai mata gatal yang merah, sakit, atau keluar cairan, berjumpa doktor mata. Jika anda mempunyai jangkitan bakteria, anda perlu menggunakan ubat titis antibiotik preskripsi.

Jika mata gatal anda disebabkan oleh mata kering, alahan, atau masalah yang lebih kronik, doktor mata boleh membantu menentukan punca dan menerangkan pelbagai rawatan.

Mata gatal boleh merengsakan dan boleh mempunyai banyak punca yang berpotensi. Adalah lebih baik untuk mengetahui apa yang menyebabkan mata anda gatal supaya anda boleh menenangkannya dan berasa lebih baik dengan lebih cepat.