Apakah Ujian BUN (Blood Urea Nitrogen)?

Nitrogen urea darah (BUN) adalah ujian darah yang dilakukan sebagai penanda fungsi buah pinggang. Ia adalah sebahagian daripada panel metabolik asas atau komprehensif yang dilakukan untuk pemeriksaan kesihatan. Ia juga digunakan untuk memantau perkembangan kegagalan buah pinggang.

BUN dihasilkan oleh pemecahan protein dan biasanya dibersihkan daripada darah oleh buah pinggang. Nilai yang lebih tinggi daripada normal mungkin menunjukkan fungsi buah pinggang terjejas.

Apakah Nitrogen Urea Darah (BUN)?

BUN adalah hasil sisa metabolisme sel. Anda mendapat protein daripada makanan yang anda makan, dan ia memasuki aliran darah dari usus untuk digunakan oleh sel-sel di seluruh badan anda.

Sel anda memecahkan protein kepada asid amino untuk membina semula protein yang mereka perlukan untuk pelbagai proses. Ini menghasilkan ammonia yang mengandungi nitrogen sebagai hasil sampingan, yang dikumuhkan ke dalam aliran darah.

Hati mengubah ammonia menjadi urea untuk menjadikannya kurang toksik dan menghantar urea keluar ke dalam aliran darah. Urea ditapis keluar dari darah oleh buah pinggang.

Jika semuanya berjalan lancar, terdapat jumlah urea yang berterusan dihasilkan dan dikumuhkan oleh buah pinggang ke dalam air kencing. Oleh itu, paras BUN dalam darah adalah stabil. Jika buah pinggang rosak dan tidak berfungsi dengan baik, urea dan nitrogen yang terkandung di dalamnya tidak ditapis sepenuhnya daripada darah.

Tujuan Ujian

Tujuan ujian BUN adalah untuk menilai fungsi buah pinggang. Ia juga digunakan untuk membantu mendiagnosis penyakit buah pinggang, dan untuk memantau keberkesanan dialisis dan rawatan lain yang berkaitan dengan penyakit atau kerosakan buah pinggang.

• Apa yang diukur oleh ujian: Ujian ini mengukur jumlah nitrogen urea dalam darah. Urea adalah bahan buangan yang terbentuk di dalam hati apabila protein dimetabolismekan. Proses ini menghasilkan ammonia, yang kemudiannya ditukar kepada urea sisa kurang toksik.

• Tahap tinggi atau rendah boleh menunjukkan masalah: Penyakit yang menjejaskan buah pinggang atau hati boleh mengubah jumlah urea dalam darah. Hati mungkin menghasilkan terlalu banyak urea atau buah pinggang mungkin tidak dapat menapis sisa daripada darah, yang boleh menyebabkan paras menjadi tinggi. Tahap tinggi boleh dilihat pada orang yang mengalami pendarahan gastrousus, diet protein tinggi, jangkitan, dan dehidrasi. Kerosakan atau penyakit hati yang ketara boleh menghalang pengeluaran urea yang boleh menyebabkan kepekatan BUN menurun. Tahap BUN yang rendah mungkin berlaku pada orang yang mengalami kegagalan hati, wanita yang hamil, dan mereka yang terlalu terhidrat.

• Keadaan kesihatan asas: Diabetes dan tekanan darah tinggi adalah dua jenis keadaan yang boleh menjejaskan buah pinggang. Oleh itu, BUN dikumpul untuk memantau kesihatan buah pinggang dan keberkesanan rawatan bagi mereka yang telah menghidap penyakit buah pinggang.

• Sebelum ujian khas: Ujian BUN boleh dipesan sebelum beberapa kajian pengimejan seperti imbasan tomografi berkomputer (CT) dan pengimejan resonans magnetik (MRI) di mana pewarna kontras yang boleh merosakkan buah pinggang digunakan.

• BUN biasanya digunakan bersama-sama dengan ujian kreatinin: Ujian BUN digunakan terutamanya bersama-sama dengan ujian kreatinin untuk menilai fungsi buah pinggang, serta untuk memantau orang yang mengalami disfungsi atau kegagalan buah pinggang akut atau kronik. Apabila dipesan sebagai sebahagian daripada panel metabolik asas atau komprehensif, ia boleh digunakan untuk menilai kesihatan umum seseorang.

• Had ujian: Ujian BUN ialah cara pantas untuk menilai fungsi buah pinggang, tetapi terdapat beberapa batasan. Perubahan kecil dan besar dalam BUN boleh berlaku daripada ubat-ubatan, perubahan diet dan status penghidratan. Apabila BUN berada di luar julat, penyedia penjagaan kesihatan akan sering merujuk kepada ujian pelepasan kreatinin atau nisbah BUN/kreatinin untuk penilaian yang lebih tepat.

Sebelum Ujian

Anda tidak memerlukan sebarang persediaan khas untuk mengambil ujian ini.

• Masa: Ujian darah mudah ini dilakukan dalam beberapa minit yang singkat. Sampel darah diambil melalui tusukan vena.

• Lokasi: Ujian ini boleh dilakukan di makmal, pejabat atau kemudahan perubatan.

• Makanan dan minuman: Selalunya ujian ini disertakan dalam panel perubatan asas atau komprehensif yang sebelum ini orang ramai berpuasa. Anda tidak perlu berpuasa secara khusus untuk ujian ini, tetapi pembekal penjagaan kesihatan anda mungkin meminta anda melakukannya kerana makmal lain yang disertakan dalam panel, seperti gula darah puasa (ukuran kawalan glukosa).

• Insurans kos dan kesihatan: Ujian BUN secara rutin dilindungi oleh insurans kesihatan.

Mentafsir Keputusan

• Julat normal untuk BUN ialah 6 hingga 20 mg/dL, walaupun julat mungkin berbeza sedikit dari makmal ke makmal. Rujuk julat untuk makmal anda.
• BUN yang tinggi mungkin disebabkan oleh fungsi buah pinggang terjejas, kegagalan jantung kongestif,“halangan aliran air kencing, kejutan, serangan jantung baru-baru ini, dehidrasi, diet protein tinggi, atau pendarahan gastrousus.
• BUN yang rendah bukanlah perkara biasa tetapi boleh didapati secara kebetulan dengan kekurangan zat makanan, penyakit hati yang teruk, atau dalam keadaan terhidrasi berlebihan.

BUN dalam Pengurusan Diabetes

Kegagalan buah pinggang adalah komplikasi diabetes. Paras BUN (blood urea nitrogen) dalam darah digunakan untuk memantau perkembangan kegagalan buah pinggang. BUN juga boleh dipantau jika anda diberi ubat yang boleh menjejaskan fungsi buah pinggang.

Ujian BUN adalah ujian darah mudah yang digunakan untuk mengukur fungsi buah pinggang. Penyedia penjagaan kesihatan anda boleh memesan ujian BUN untuk mana-mana orang, walaupun mereka tidak mempunyai simptom yang jelas atau keadaan asas, dan keputusan pemulihan adalah agak cepat.

Sekiranya anda menerima keputusan yang tidak normal, kursus rawatan akan bergantung kepada punca dan keterukannya. Sebagai contoh, paras BUN yang tinggi disebabkan oleh dehidrasi menunjukkan bahawa seseorang perlu minum lebih banyak cecair. Implikasi yang lebih serius daripada tahap BUN yang tidak normal boleh mengakibatkan ujian tambahan atau rujukan kepada pakar. Pastikan anda membincangkan keputusan anda dengan pembekal penjagaan kesihatan anda.