Mononucleosis (mono) biasanya disebabkan oleh virus Epstein-Barr (EBV), walaupun penyakit seperti mono dihasilkan oleh virus dan organisma lain. Mono terutamanya disebarkan melalui air liur, itulah sebabnya ia biasanya dirujuk sebagai “penyakit berciuman.” Seseorang dengan mono mungkin dianggap menular selama beberapa bulan. Menjelang dewasa, kebanyakan orang telah dijangkiti oleh EBV tetapi mungkin hanya mengalami gejala ringan dan bukannya mononukleosis.
:max_bytes(150000):strip_icc()/mononucleosis-causes-50-5ae7754a0e23d90039f2cdbd.png)
Punca Biasa
Jangkitan oleh virus Epstein-Barr (EBV) atau, lebih jarang, sitomegalovirus (CMV), menyebabkan mononukleosis. Selain itu, beberapa virus lain dan parasit Toxoplasma gondii menyebabkan penyakit dengan simptom yang sama yang mungkin didiagnosis sebagai mononukleosis.
Cara Mono Merebak: EBV biasanya disebarkan melalui air liur.“Hubungan rapat dan aktiviti seperti berkongsi cawan, straw atau peralatan makan boleh merebak EBV. Ia juga boleh disebarkan oleh cecair badan lain termasuk lendir, darah, air mani, dan cecair faraj. Penyebaran biasanya daripada seseorang yang menumpahkan virus tetapi tidak mempunyai gejala.
Gejala biasanya timbul empat hingga enam minggu selepas anda terdedah kepada virus, menjadikannya sukar untuk mengenal pasti bagaimana anda memperoleh jangkitan.
Prevalensi dan Kumpulan Umur: Kira-kira separuh daripada semua kanak-kanak telah dijangkiti EBV sebelum umur 5 tahun, selalunya tanpa gejala atau hanya penyakit ringan. Kira-kira 95% daripada populasi dewasa di Amerika Syarikat telah dijangkiti EBV. Jangkitan paling kerap menyebabkan gejala dan penyakit pada remaja dan dewasa muda.“Jika anda seorang remaja yang dijangkiti virus tanpa menghidapnya pada usia yang lebih muda, anda mungkin mengalami penyakit mononukleosis kira-kira 25% daripada masa itu.
Bayi di bawah umur 1 tahun jarang mendapat mono kerana mereka menerima antibodi daripada ibu mereka yang melindungi mereka selama beberapa bulan hidup. Seorang ibu dengan jangkitan EBV yang aktif atau diaktifkan semula boleh menyebarkan virus itu kepada bayinya, tetapi ini selalunya tidak menyebabkan simptom atau penyakit pada bayi.
Tempoh Berjangkit dan Berulang: Penyelidik tidak pasti sepenuhnya berapa lama seseorang dengan mono akut akan kekal berjangkit.
Walaupun ramai yang akan memberi anda tanda “semua jelas” selepas enam bulan, beberapa kajian telah menunjukkan bahawa mungkin terdapat potensi jangkitan selama 18 bulan. Ini kerana virus EBV mungkin masih aktif walaupun anda tiada simptom.
Sebaik sahaja anda telah dijangkiti EBV, anda membentuk antibodi yang akan menghalang anda daripada mendapatnya untuk kali kedua. Yang berkata, ia adalah sejenis virus herpes dan, seperti yang lain dalam keluarga itu, ia tidak pernah meninggalkan badan anda. Selepas jangkitan awal telah diselesaikan sepenuhnya, virus akan memasuki dorman dan biasanya akan kekal dalam keadaan tidak berjangkit.
Jika tindak balas imun anda terjejas pada masa hadapan, bagaimanapun, terdapat potensi untuk virus itu diaktifkan semula dan menular kepada orang lain semula. Dalam kes sedemikian, anda mungkin berasa letih atau mempunyai kelenjar bengkak, tetapi sebaliknya anda tidak menyedari bahawa anda dijangkiti. Pada masa lain, tidak akan ada gejala. Jika virus tumpah secara aktif dalam air liur dan cecair badan yang lain, anda boleh menghantar EBV kepada orang lain.
Faktor Risiko Gaya Hidup
Orang dewasa muda tidak mungkin mengetahui sama ada mereka telah dijangkiti EBV semasa kecil atau tidak. Anda mungkin sudah kebal terhadap mono atau anda masih berisiko untuk menangkapnya. Tiada vaksin dan skrin antibodi tidak dilakukan.
:max_bytes(150000):strip_icc()/mono-causes-risk-factors-1191951_final-7acd70b8fa8045adace4500a9f69ae86.jpg)
Sukar untuk menghalang mono daripada merebak, tetapi anda boleh mengambil penjagaan yang sewajarnya jika anda atau orang lain menghidap mono (atau sedang pulih daripadanya). Adalah penting untuk memahami bahawa penyelesaian simptom mono tidak bermakna seseorang itu kurang menular. Kerana ini, anda perlu mengambil langkah berjaga-jaga.
Langkah Berjaga-jaga Penting
- Mengelak daripada bercium
- Mengelakkan peralatan bersama
- Elakkan minuman bersama atau penyedut minuman
- Menutup sebarang batuk atau bersin
- Kerap membasuh tangan
Seseorang yang mempunyai mono tidak dinasihatkan untuk tinggal di rumah dari sekolah atau bekerja kerana mereka dijangkiti. Sebaliknya, waktu rehat disyorkan kerana gejala yang mereka alami.
Walaupun seks oral tidak dianggap sebagai mod penularan mono yang utama, penyelidikan menunjukkan bahawa kadar mono yang lebih tinggi dilihat pada remaja yang aktif secara seksual. Oleh itu, aktiviti seksual mungkin perlu dibendung semasa peringkat aktif jangkitan sebagai langkah berjaga-jaga tambahan. Halangan pelindung seperti kondom dan empangan pergigian boleh membantu mencegah penyebaran EBV dan juga berguna untuk mencegah jangkitan seksual dan kehamilan.