Bagaimana Sistem Imun Berfungsi

Sistem imun anda melindungi badan anda daripada kuman berjangkit. Melalui proses yang sangat kompleks dan penyesuaian, sistem imun yang sihat sentiasa berfungsi, melindungi anda daripada jangkitan dengan mengenal pasti dan memusnahkan mikroorganisma berbahaya. Sistem imun anda juga membantu anda membina imuniti supaya apabila anda menghadapi kuman penceroboh tertentu sekali lagi, anda boleh melawannya dengan lebih cepat pada kali seterusnya, selalunya tanpa sakit sama sekali.

Mengenali Organisma Berjangkit

Untuk melakukan tugasnya, sistem imun mesti memahami perbezaan antara bahan asing dan sel-sel badan anda sendiri.

Sel dan tisu badan anda mempunyai protein yang dipanggil antigen diri. Begitu juga, organisma hidup yang boleh menyebabkan jangkitan juga, walaupun antigen mereka tidak sama. Sistem imun anda “menanda” antigen asing untuk menyasarkan mikroorganisma penceroboh dengan cepat dan memusnahkannya, melindungi anda daripada bahaya.

Sel Darah Putih (Leukosit)

Sel darah putih (WBC), batu asas sistem imun anda, dipanggil leukosit. Terdapat pelbagai jenis leukosit, masing-masing mempunyai ciri unik yang bekerjasama untuk melindungi anda daripada jangkitan.

Bergantung pada leukosit, ia boleh membantu fungsi “mencari dan memusnahkan” sistem imun dengan:

• Mengenali kuman dengan pantas
• Mengikat kuman
• Menelan dan mengelilingi kuman
• Menggunakan bahan kimia yang terkandung dalam untuk memusnahkan kuman

Yang lain mengambil masa untuk mengenali dan bertindak balas terhadap mikroorganisma berjangkit.

Makrofaj, Neutrofil, Sel Mast, Basofil

Makrofaj adalah leukosit yang beredar di seluruh darah dan tisu, manakala neutrofil adalah leukosit yang beredar dalam darah, meronda untuk antigen asing yang baru.

Kuman dan mikroorganisma yang menyerang memasuki badan melalui pintu masuk yang berbeza, seperti lubang hidung atau luka pada permukaan kulit. Apabila leukosit tertentu ini mengenali ancaman berjangkit sedemikian, mereka menghantar isyarat kimia yang menarik leukosit lain untuk mengelilingi, menyerap dan memusnahkan bahan berbahaya ini.

Limfosit: Sel T dan B

Limfosit adalah subset leukosit. Mereka mengambil masa lebih lama daripada leukosit lain untuk melancarkan tindak balas kepada jangkitan, dan mereka membina imuniti jangka panjang anda. Kedua-dua jenis limfosit ialah sel T dan sel B, dan masing-masing mempunyai tugas yang berbeza.

Sel-B sebahagian besarnya bertanggungjawab untuk mencipta protein khusus yang dipanggil antibodi. Antibodi mengikat antigen pada permukaan penceroboh asing dan menandakannya untuk dimusnahkan oleh sistem imun. Sel B berguna dalam melindungi anda daripada jangkitan bakteria.

• Antibodi: Badan anda boleh menghasilkan pelbagai antibodi. Jenis antibodi yang berbeza berfungsi melawan pelbagai jenis jangkitan, seperti jangkitan pada kulit atau sistem gastrousus. Antibodi mengikat antigen, membentuk kompleks imun yang dimusnahkan oleh leukosit badan dan bahan kimia yang berkaitan.

• Autoantibodi: Masalah berlaku apabila sistem imun tersilap menghasilkan autoantibodi, iaitu antibodi yang melawan badan anda sendiri. Ini adalah masalah utama penyakit autoimun, seperti penyakit tiroid, dan ia berlaku apabila sistem imun salah mengenal pasti antigen diri-sel, tisu dan organ anda sendiri-sebagai badan asing.

Sel-T mengenal pasti antigen pada permukaan sel anda sendiri. Apabila mikroorganisma kecil, seperti virus, masuk ke dalam sel anda, kompleks histokompatibiliti utama (MHC) badan anda boleh mengubah permukaan sel anda, menambah antigen baharu pada sel anda sendiri. Sel-T yang melepasi dimaklumkan tentang kehadiran jangkitan dalam sel anda kerana antigen yang diubah ini. Sel-T sendiri berguna dalam memusnahkan virus dan sel kanser.

MHC agak canggih. Mikroorganisma kecil “bersembunyi” di dalam sel manusia tidak akan dikenali—dan boleh mendatangkan malapetaka. MHC boleh mengikat serpihan mikroorganisma dalam sel manusia dan membawa serpihan ini ke permukaan sel supaya ia boleh dikenali oleh antigen barunya.

Molekul antigen pada sel yang dijangkiti dan sel T yang bertindak balas mengikat bersama untuk membentuk molekul stimulasi bersama, yang menjadi pengantara tindak balas imun.

Sitokin dan Kemokin

Limfosit boleh membebaskan bahan kimia yang dipanggil sitokin, yang merupakan molekul isyarat. Terdapat beberapa jenis sitokin yang terlibat dalam tindak balas imun, termasuk:

• Kemokin
• Interferon
• Limfokin
• Interleukin

Sitokin pengantara imun ini boleh menjejaskan limfosit, serta sel lain yang berdekatan yang bukan sebahagian daripada sistem imun. Dengan berbuat demikian, mereka merangsang tindak balas keradangan, serta pembaikan tisu yang mungkin telah dicederakan oleh mikroorganisma berjangkit.

Kompleks Imun dan Sistem Pelengkap

Sebahagian daripada aktiviti imun badan melibatkan sistem pelengkap, iaitu sekumpulan molekul khusus yang berfungsi dalam pelbagai cara untuk memusnahkan penceroboh. Sebagai contoh. sistem pelengkap boleh membentuk struktur yang dipanggil kompleks serangan membran, yang menusuk mikroorganisma untuk memusnahkannya dari dalam dengan memasukkan bahan kimia toksik.

Penyakit Autoimun dan Alahan

Anda mungkin mengalami keradangan berulang dan tindak balas imun walaupun pada masa anda tidak mempunyai jangkitan. Penyakit autoimun, seperti penyakit tiroid, lupus, atau multiple sclerosis, berlaku apabila sistem imun badan menyerang dirinya sendiri. Dalam beberapa jenis hipotiroidisme, sebagai contoh, badan boleh menyerang sel yang menghasilkan hormon tiroid, mengganggu pengeluaran dan fungsi hormon.

Alahan ialah tindak balas keradangan kepada bahan yang tidak mengancam, seperti debunga atau makanan tertentu. Penyakit ini boleh berkembang sekurang-kurangnya sebahagiannya akibat faktor genetik, tetapi tidak selalu jelas mengapa seseorang mengalami keadaan ini.

Gen anda ialah pelan tindakan untuk sel dan tisu badan anda. Pelan tindakan yang sama mencorakkan fungsi imun anda, termasuk reseptor sel T anda, jenis molekul MHC yang dihasilkan, dan tindak balas antibodi anda. Sistem imun yang terlalu aktif boleh menyebabkan sakit berulang, bengkak, malah boleh menyebabkan tindak balas alahan yang mengancam nyawa.

Memandangkan kerumitan sistem imun dan peranan penting yang dimainkannya, adalah demi kepentingan anda untuk melakukan semua yang anda boleh untuk memupuk fungsi imun yang sihat.

Jika pembekal penjagaan kesihatan anda berpendapat bahawa anda mungkin mengalami jangkitan atau keadaan autoimun, anda mungkin perlu menjalani ujian darah untuk melihat sama ada bilangan sel darah putih anda meningkat atau berkurangan dan sel darah putih yang paling reaktif. Ini boleh membantu membimbing penyedia penjagaan kesihatan anda dalam mengetahui jenis keadaan yang anda alami, membimbing rawatan.